g`arbiy yevropa sotsiologiya maktabi

DOC 113.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1354880647_40686.doc www.arxiv.uz reja: 1. sotsiologiyaning yevropada fan sifatida vujudga kelishi. 2. xix asr oxiri - xx asr boshidagi klassik (mumtoz) sotsiologiya. 1.sotsiologiya tarixi - jamiyat to`іrisidagi tushunchalar va іoyalarning tadrijiy shakllanganligi evolyusiyasini ko`rsatib boruvchi fandir. sotsiologiyaning fan sifatida vujudga kelishiga doir tadrijiy bosqichlarni o`rganish bizni sosiologik tafakkur qilish madaniyatiga, uni jamiyat foydasiga ishlata bilishlikka o`rgatadi. ayniqsa, bu hozirgi vaqtda, o`zbekiston mustaqilligi sharoitida, milliy istiqlol mafkurasini fuqarolar ongiga singdirish jarayonida muhimdir. sotsiologiya tarixi ajdodlarimizning ruxiy qadriyatlar to`іrisidagi, inson va insonni o`rab turgan ijtimoiy mavjudlik to`іrisidagi tafakkur tarzlari qanday bo`lganligini ravshan ko`rsatib beradi.. qadim zamonlardan buyon jamiyatning mavjudligi va rivojlanishi to`іrisidagi bilimlar sharq va o`arb mutafakkirlari umumfalsafiy іoyalarining asosiy bo`limi sifatida qaralgan. jamiyat rivoji, siyosat, ahloq, fan, din va san`at muammolari to`іrisidagi ilmiy qarashlar qadimgi hindiston, xitoy, yunon faylasuflari, o`rta osiyo va yevropa mutaffakirlari tomonidan aytib o`tilgan. xviii asr oxiri va xx asr boshlarida yevropadagi sosiologik dunyoqarash xarakteri va mazmuni mazkur jamiyatdagi …

tiv siyosat tizimi» muhim o`rin egallaydi. ijtimoiy fizika yoki sosiologiya kont fikricha, ijtimoiy statistika (jamiyatda turіun bo`lgan tuzilmalar) va ijtimoiy dinamika (ijtimoiy o`zgaruvchanlik jarayoni) dan iborat. kontning tushuntirishicha, falsafa va sosiologiyani pozitiv deb atashning sababi, ular fan ma`lumotlariga emas, balki ilmiy kuzatuvlarga asoslanadi. pozitivizmda eng asosiy talab keraksiz tushunchalardan voz kechish hamda tabiiy-ilmiy qarashlarni isbotlovchi «pozitiv» (ijobiy) ijtimoiy nazariyani yaratishdir. xix asr fransiyasidagi mavjud siyosiy tushunmovchiliklar, iqtisodiy inqirozlar, ijtimoiy tabaqalashuv jamiyat taraqqiyotini inqilobiy emas, balki ma`naviy o`zgarishlar asosida amalga oshirishni qat`iylashtirdi. kont tarixni harakatlantiruvchi kuch insonning ongidir, deb hisoblaydi. uning nuqtai nazarlariga qaraganda, tealogik ruh ahloqiy va siyosiy іoyalarni doimo hurmat qilish uchun zarurdir, ya`ni ahloq va siyosat to`іrisidagi savollar diniy ong, diniy qadriyatlar asosida yechilgan . fan taraqqiyotining metafizik bosqichida jamiyatdagi asosiy boshqaruv mavqyelarini faylasuflar egallab kelganlar. bu bosqich 1300 yildan 1800 yilgacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. bu davr fanning empirik kuzatuv ma`lumotlariga tayanmagan holda, narsa va mavjudotlarning …

b qo`llanila boshlandi. kontning jamiyat taraqqiyotini muvofiqlashtirish va uni barqarorlashtirish muammolariga baіishlangan fikrlari katta ahamiyatga ega. uning fikricha, jamiyatdagi o`zaro moslik siyosiy, iqtisodiy, ma`naviy, biologik qonuniyatlarga boіliq bo`lib, turli ijtimoiy tizimlar birligi va ular o`rtasidagi muvofiqlik hisobiga erishiladi. fan esa, jamiyatning hamma sohalari o`rtasidagi o`zaro munosabatlarning zaruriy me`yorlarini belgilab beradi. kontning ta`kidlashicha, jamiyatdagi ijtimoiy muvofiqlik - bu shaxslar va ijtimoiy qatlamlar manfaatlarining bir-biriga mosligidir. kontning jamiyatni yaxlit organizm sifatida tushunishi, mehnatning ijtimoiy adolat asosida taqsimlanishi, ijtimoiy barqarorlik shartlari va omillari, turli guruh va qatlamlar manfaatlarini moslashtirishda davlat va shaxslarning o`rni to`іrisidagi fikrlari bugungi kunda ham muhimdir kontning qarashlari ingliz olimi - gerbert spenser (1820-1903) asarlarida o`z rivojini topdi. spenserning 1862-1896 yillarda chop etilgan «asosiy manbalar» (1862), «biologiyaning yaratilishi» (1864-1867), «psixologiyaning yaratilishi» (1870-1872), «sotsiologiyaning yaratilishi» (1876-1896), «sotsiologiya tadqiqot predmeti sifatida», «etikaning yaratilishi» (1870-1873) kitoblari sosiologiya tarixida muhim o`rin tutadi. spenser kont izidan borib, sosiologiya faniga o`zgarib turuvchanlik va «bir maromdagi» evolyusionizm …

qyea va hodisalar mana shu inqiroz va taraqqiyot sikli orqali yuz beradi . ana shulardan kelib chiqqan holda spenser sinfiy kurash va revolyusiyani muvozanatdan oіish yoki ijtimoiy organizmning kasalligi, deb e`lon qildi. spenser fikri bo`yicha, sosiologiyaning vazifasi - bu alohida shaxslarning xohish va intilishlari, ularning individual jihatlari va subyektiv fikr-o`ylariga qaramasdan amalga oshuvchi evalyusion jarayonlarning umumiy qonuniyatlarini ochib beruvchi, ijtimoiy mavjudliklar, ijtimoiy omillarni o`rganishdan iboratdir. spenser sosiologiyaning muhim ijtimoiy ahamiyatga ega ekanligini his etgan holda ijtimoiy bilimning obyektiv murakkabliklarini alohida qayd etadi. sosiologik dalillarni ko`plab ma`lumotlarni o`zaro qiyoslash yo`li bilan o`rganish mumkin. spenser uchun ijtimoiy dalillar - bu evolyusion jarayonlar namoyon qiladigan mavjudliklardir . spenser xix asr sosiologlarining ichida birinchi bo`lib, ijtimoiy tizim, ijtimoiy institut, ijtimoiy nazorat terminlarini kiritdi. ijtimoiy institutlar insonni jamoaviy harakatga kirisha oladigan ijtimoiy mavjudotga aylanishini ta`minlaydi. spenser ijtimoiy taraqqiyot ta`siri ostida ijtimoiy institutlarni bir necha turga bo`ldi. - oila evolyusiyasi bosqichlarini ishlab chiquvchi, oilaviy munosabatlar o`zgarishini …

omili sifatida spenser tomonidan asoslangan biologik tushunchalarga qarshi chiqdi. uning ta`kidlashicha, sosiologiyada biologik tushunchalar hyech qanday ahamiyatga ega emas, ular faqatgina qiyoslash uchungina xizmat qilishi mumkin, ijtimoiy voqyelik xususida esa bilim bera olmaydi. gumplovich sosiologiya obyekti sifatida ijtimoiy guruhlarni olib, voqyelikni o`rganishga baіishlangan tadqiqot predmeti sifatida, abadiy va o`zgarmas qonunlarga bo`ysunuvchi ijtimoiy guruhlar harakati tizimini qabul qilishni taklif etadi. avstriyalik psixolog va sosiolog zigmund freyd fanda psixologik nazariyani ishlab chiqish bilan ijtimoiy jarayonlarni anglashning ilgari insoniyat tajribasida bo`lmagan yo`lini asoslab berdi. uning ta`kidlashicha, inson ruhiyatining ong bilan boshqarilmaydigan qismida instiktiv da`vatlar (hoxish-istaklar) hamda xotiradan chiqarilgan fikr-іoyalar mujassamlangan bo`lib, bu qism bilan idora etiluvchi ong o`rtasida ong oldi maydoni (bu maydonchada idrok, tafakkur, xotira, anglangan o`zlik) joylashgandir. ong oldi maydonchasi ong bilan boshqarilmaydigan sohadagi turli xil da`vatlar, hohish-istaklarni ongning idrok etiluvchi qismiga o`tkazishga monelik qilib turadi va o`ziga xos senzor vazifasini o`tab boradi. freydning nuqtai nazariga ko`ra, anglanmagan istaklar hamda agressiv …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "g`arbiy yevropa sotsiologiya maktabi"

1354880647_40686.doc www.arxiv.uz reja: 1. sotsiologiyaning yevropada fan sifatida vujudga kelishi. 2. xix asr oxiri - xx asr boshidagi klassik (mumtoz) sotsiologiya. 1.sotsiologiya tarixi - jamiyat to`іrisidagi tushunchalar va іoyalarning tadrijiy shakllanganligi evolyusiyasini ko`rsatib boruvchi fandir. sotsiologiyaning fan sifatida vujudga kelishiga doir tadrijiy bosqichlarni o`rganish bizni sosiologik tafakkur qilish madaniyatiga, uni jamiyat foydasiga ishlata bilishlikka o`rgatadi. ayniqsa, bu hozirgi vaqtda, o`zbekiston mustaqilligi sharoitida, milliy istiqlol mafkurasini fuqarolar ongiga singdirish jarayonida muhimdir. sotsiologiya tarixi ajdodlarimizning ruxiy qadriyatlar to`іrisidagi, inson va insonni o`rab turgan ijtimoiy mavjudlik to`іrisidagi tafakkur tarzlari qanday bo`lganlig...

DOC format, 113.0 KB. To download "g`arbiy yevropa sotsiologiya maktabi", click the Telegram button on the left.

Tags: g`arbiy yevropa sotsiologiya ma… DOC Free download Telegram