sotsiologiya strukturasi

PDF 7 стр. 499,5 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 499,5 КБ

Тип файла PDF

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

mavzu № 2. sotsiologiya strukturasi reja: 1. struktura tushunchasi va uning ahamiyati 2. fundamental sotsiologiya 3. amaliy sotsiologiya 4. nazariy sotsiologiya 5. sotsiologiyaning maxsus va tarmoq yo‘nalishlari 1. struktura bu fandagi asosiy elementlar ularning joylashishi, munosabati va tartibidir. struktura bevosita fanning rivojlanish darajasi va uning elementlariga bog‘liqdir. fanning rivojlanib borishi davrida uning elementlari bir tizimga to‘planib, bu sistema orqali esa bilimlarni tashkil qilish vositaligi ta’minlanadi. buning natijasida esa nazariy, metodologik, metodik va boshqa elementlar o‘rganilayotgan voqelikni (reallikni) yaxlit ko‘rinishda aks ettiradilar. fan bir tizim sifatida, qachonki umumiy asoslar, kategoriya va tushunchalarni ishlab chiqgandagina bilishning har xil darajalari va shakllari orasida mantiqiy bog‘lanish bo‘lsagina yuzaga kelishi mumkin. bu holatda fanning turli xil rivojlanish yo‘nalishlari bilimning shakllangan tizimi bilan muvofiqlashadi. agarda sotsiologiya haqida gapiradigan bo‘lsak, u hali yetuk birlashgan ilmiy tizim sifatida shakllangani yo‘q. hali yosh va rivojlanayotgan fan sifatida sotsiologiya har xil ilmiy tizimlarning to‘plami sifatida ko‘zga tashlanayapti. sotsiologiyaning strukturasini har …

2 / 7

holatlarda esa bir-birlarini inkor qiladilar. tadqiqotimiz ilmiy, teran bo‘lishligi uchun sotsiologiya strukturasini bu elementlarini alohida tahlil qilib chiqishga harakat qilamiz. lekin, hozircha sotsiologiya quyidagi elementlardan iborat bo‘lgan o‘z struturasiga ega: 1. fundamental sotsiologiya 2. amaliy sotsiologiya 3. nazariy sotsiologiya 4. empirik sotsiologiya 5. sotsiologiyadagi maxsus va tarmoq yo‘nalishlari 2. fundamental sotsiologiya boshqa elementlardan hal qilayotgan muammolarning ko‘lami, ahamiyati va mazmuni bilan ajralib turadi. u shunday muammolarni tahlil qiladiki, ular kecha bor, bugun mavjud va ertaga albatta bo‘lishi muqarrardir. amaliy sotsiologik tadqiqotlar faqatgina sotsial buyurtma mavjud bo‘lganidagina o‘tkaziladi. agarda nazariy sotsiologiyani rivojlanish markazi hali ham g‘arbiy yevropa hisoblansa, amaliy tadqiqotlar aqshda keng rivojlangan. malakali o‘tkazilgan amaliy tadqiqot unga sarflangan mablag‘ni bir necha bor oqlashi mumkin, biroq past saviyada olib borilgani esa jiddiy ma’naviy va moddiy zarar keltirishi aniqdir. nazariy sotsiologiyaning asosiy maqsad va vazifasi- bu o‘rganilayotgan ob’ekt yoki muammoning nazariy tahlili bilan shug‘ullanishdir. bunda u o‘z xulosalarini tekshirib chiqish uchun amaliyotga …

3 / 7

gidan shakllantirilgan bo‘lib, bunda gap miqdoriy va sifatiy sotsiologiya haqida boradi. demak, shunga muvofiq miqdoriy sotsiologiya insonni raqamlar yordamida o‘rganuvchi yo‘nalishdir. sifatiy sotsiologiya esa muammo tahlilini chuqurroq qamrab olishga intiladi. bunda chuqurlashtirilgan intervyu, fokus guruhlar, ishonchli manbalar tahlilidan keng tarzda foydalaniladi. miqdoriy va sifatiy sotsiologiya o‘rtasidagi farqni oddiy va jo‘n deb hisoblash bizni bir muncha chalg‘itib qo‘yishi mumkin. chunki har qanday fanda birinchi qadam nazariyalar rivoji va ishlab chiqilgan gipoteza asosida amalga oshiriladi. lekin ayrim kishilar ma’lumotlarni nazariy orientatsiyasiz amalga oshirishni boshlaydilar. ana shunda yuqoridagi ikki yo‘nalish bir-birlaridan farq qiladi. 2 ularning har biri o‘z davrida umumqamrovli universial sotsiologik nazariya bo‘lishga intildi. lekin ilm-fanni rivoji bir nazariyani boshqasi bilan almashib borishini taqazo etdi. 1 introduction to sociology. p.22 2 introduction to sociology. p.7 3. empirik sotsiologiya jamiyatdagi mikro jarayonlarni o‘z tadqiqot ob’ekti deb hisoblaydi va quyidagi empirik metodlardan faol foydalanadi: 1. so‘rov metodi 2. hujjatlarni tahlil qilish 3. kuzatuv 4. …

4 / 7

haqirig‘i, ayniqsa uni sotsial ta’sirini real xis qildi. e.dyurkgeym qarashlarida din bu jamoaviy aktdir., u o‘zida insonlarning ko‘pgina hulq-atvorini mujassamlashtirshagn bo‘ladi. ularning asosoida esa kishilar bir-birlari bilan o‘zaro muloqatga kirishadilar. suitsid muammolari bilan shug‘ullanar ekan, u dinning tarafdori sifatida emas, balki diniy hulq-atvor tadqiqitchisi sifatida gavdalanadi. e.dyurkgeym dinni e’tiqodni birlashtiruvchi tizim va hodisalarni muqaddaslikka ajratuvchi sifatida talqin qiladi. muqaddaslik kundalik hayot va unda tashqaridagi hodislarni qamrab oladi. kishilar muqaddaslikning qismi bo‘lib faqat ma’lum bir rituallarni bajarganlaridan keyin namoyon bo‘lishadi, jumladan ibodat qilganlaridan keyin albatta. 3 agarda dinni universal madaniy hodisa sifatida e’tirof etilar ekan, uning kishilik jamiyati hayotida asosiy rolni o‘ynashi bejiz emasligi ma’lum bo‘ladi. chunki din ma’naviy dunyoni belgilab beradi va tushunish murakkab bo‘lgan hodisalarni anglab yetishga imkoniyat yaratadi. funksionalistik va konfliktologik nazariya vakillari o‘zaro kelishmovchiliklariga qarmay dinni kishilik jamiyatiga ta’siri kattaligini birday e’tirof qiladilar. biz ko‘proq funksionalistik nazariyaga tayanamiz. chunki bu yondashuv kishilarni konfliktologik nazariyaga o‘xshab qarma-qarshi sifatida …

5 / 7

tiv komponent (jamiyat, qonun, byurokratiya) 2. mikroob’ektiv komponent (xulq-atvor namunalari va insonning o‘zaroharakatlari) 3. makrosub’ektiv komponent (madaniyat, me’yorlar va qadriyatlar) 4. mikrosub’ektiv komponentlar (idrok va e’tiqod) ushbu model madaniyatning sotsiologik tadqiqotlardagi o‘ziga xosligini ta’riflab berishga xizmat qiladi. 5 madaniyat sotsiologiyasi mutaxassislari qanday qilib kishilar o‘z hayotlarini madaniyatning turli elementlari ta’sirida tashkil qilishlarini izlashga harakat qiladilar. madaniyat sotsiologiyasida elijah anderson tomonidan olib borilgan ilmiy tadqiqotlar yorqin iz qoldirgan. bu sotsiolog o‘z kitoblarida ikki madaniy komponentga e’tibor qaratadi: madaniy va ijtimoiy-iqtisodiy, ular bir-biriga juda yaqin, lekin o‘rtalarida ma’lum bir chegara ham mavjud. 6 4. sotsiologik tadqiqot ham nazariy, ham empirik bo‘lishi mumkin. ularning chegaralanishi shartli ravishdadir, chunki har qanday fundamental sotsiologiya nazariydir, empirik tadqiqotlar esa nazariya bilan jipslashgan o‘zaro aloqalik bilan o‘tkaziladi. lekin xususiyatni ajratish va aniqlash zaruriyatdir. agarda har qanday fundamental sotsiologiya nazariy hisoblansa, har qanday nazariya fundamental sotsiologiya hisoblanmaydi. fundamental sotsiologiya dissiplinar muammolarga fanning poydevorining asosini o‘rganishga yo‘naltirilgan bo‘lib, o‘z …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sotsiologiya strukturasi"

mavzu № 2. sotsiologiya strukturasi reja: 1. struktura tushunchasi va uning ahamiyati 2. fundamental sotsiologiya 3. amaliy sotsiologiya 4. nazariy sotsiologiya 5. sotsiologiyaning maxsus va tarmoq yo‘nalishlari 1. struktura bu fandagi asosiy elementlar ularning joylashishi, munosabati va tartibidir. struktura bevosita fanning rivojlanish darajasi va uning elementlariga bog‘liqdir. fanning rivojlanib borishi davrida uning elementlari bir tizimga to‘planib, bu sistema orqali esa bilimlarni tashkil qilish vositaligi ta’minlanadi. buning natijasida esa nazariy, metodologik, metodik va boshqa elementlar o‘rganilayotgan voqelikni (reallikni) yaxlit ko‘rinishda aks ettiradilar. fan bir tizim sifatida, qachonki umumiy asoslar, kategoriya va tushunchalarni ishlab chiqgandagina bilishning har xil d...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PDF (499,5 КБ). Чтобы скачать "sotsiologiya strukturasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sotsiologiya strukturasi PDF 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram