sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari

DOC 91,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1584191361.doc sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari reja: 1. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. 2. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) 3. 20-asr aqsh sotsiologiyasi. 4. xozirgi sharoitda sotsiologiya fanining rivojlantirilishi. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini oârganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy xayot rivojlanishi qonuniyatlarini oârganishga qaratilgan taâlimotlar, qarashlar eramizdan avvalgi iv-asrdayok yunon faylasuflari aflotun (eramizdan avvalgi 427-347yil)ning âqonunlarâ, âdavlat tugrisidaâ, arastu (eramizdan avvalgi 384-322 yil)ning âsiyosat tugrisidaâ, âmetafizikaâ, âetikaâ, protagorning (eramizdan avvalgi 490-420yil) âhaqikatâ kabi asarlarida yoritilgan. markaziy osiyoning mutafakkirlari bulmish abu nasr farobiy, abu rayxon beruniy, zaxiriddin muhammad bobur mirzo kabi ulugâ allomalar oâz davri ijtimoiy xayotining turli sohalarini ilmiy asosda tatqiq …

ga bogâliq deb bilgan âfozillar shaxrining birinchi boshligâiâ, - deb taâkidlaydi farobiy, - shu shahar aholisiga imomlik qiluvchi oqil kishi boâlib, u tabiatan un ikkita xislat - fazilatni oâzida birlashtirgan boâlishi zarur: 1. xokimning 4 muchasi sogâlom boâlib, oâziga yuklangan vazifalarni oson bajarishi lozim; 2. noziq farosatli, xotirasi yaxshi, zexnli, fikrini ravshan tushuntira oladigan, bilim, maârifatga xavasli boâlishi shart; 3. taom yeyishda, ichimlikda, ayollarga yaqinlik qilishda ochofat boâlmasligi, oâzini tiya oladigan boâlishi va haqikatni sevadigan, yolgâon va yolgâonchilarni yomon koâradigan, oliyximmat boâlishi, oliy ishlarga intilishi zarur; 4. mol - dunyo ketidan kuvmaydigan; 5. tabiatan adolatparvar, isteâdod va jabr-zulmni yomon kuruvchi, sabotli, jurâatli, jasur boâlishi, kurqoqlik va xadiksirashlarga yoâlkuymasligi kabi xislatlar kiradi. âmadaniy jamiyat va madaniy shahar shunday boâladiki, shu mamlakatning aholisidan boâlgan har bir odam kasb-xunarda ozod, hammaga baravar boâladi, kishilar oârtasida farq boâlmaydi, har kim oâzi istagan kasb-xunar bilan shugâullanadi. odamlar chin maânosi bilan ozod boâladilarâ - kabi fikrlari …

ilishi tugrisida kimmatli maâlumotlar yozib qoldirgan. zaxiriddin muhammad bobur ham âboburnomaâ asarida oâz davri ijtimoiy xayoti vokeligini, inson shaxsi xususiyatlarini, yaxshi va yomon tomonlarini, andijondan -xindistonga kadar boâlgan ulkan xududda yashagan halqlarning ijtimoiy jihatlarini shaxsiy kuzatishlari, ilmiy tadqiqotlari asosida urgangan va yozib qoldirgan. yuqorida nomlari zikr etilgan buyuk mutafakkirlar yashagan davrda sotsiologiya hali mustaqil fan sifatida shaqllanmagan edi. ularning ijtimoiy xayot jarayonlari toâgârisidagi ilmiy tadqiqotlari natijalari esa ijtimoiy - falsafiy qarashlar tarzida namoyon boâlgan. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) o. kont tomonidan 1839-yilda âpozitiv falsafa kursiâ asarining uchinchi tomi nashr etilganligi natijasida birinchi marotaba u jamiyatni ilmiy asosda oârganish sifatida sotsiologiya terminini qoâllaydi va bu sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlanishiga olib keldi. o.kont tomonidan taâriflangan insonning intelektual rivojlanishining uchta izchillik bosqichi: teologiyaga oid, metafizik va pozitivik haqidagi qonuni ushbu savolga javob berish uchun imkon …

n obâekt qanchalar oddiy boâlsa, u yerda pozitiv bilimlar shuncha tez qaror topadi. shuning uchun poizitiv bilimlar avvalo matematikada, fizikada, astronomiyada, ximiyada, soâng esa biologiyada tarkaladi. sotsiologiya esa bu pozitiv bilimlar chukkisidir. u oâz tadqiqotlarida pozitiv uslubga suyanadi. pozitiv uslub kuzatishlardan tuplangan tajriba va tadqiqotlarni taqqoslash, ishonchli, tekshirilgan, eâtirozni tugâdirmaydigan empirik maâlumotlar majmuini nazariy tahliletishga suyangan. o.kont tomonidan jamiyat haqidagi fanni shaqllantirishda mehnat taqsimoti va kooperatsiyalashning zarurligi haqidagi qonunning ochib berilishi navbatdagi muhim yakun boâladi. bu omillar jamiyat tarixida judda katta ijobiy ahamiyatga ega. shu tufayli sotsial va kasbkorlik guruhlari yuzaga keladi, jamiyatning xilma - xilligi usadi va odamlarning moddiy farovonligi kutariladi. o. kont oâz qarashlaridan kelib chiqib, sotsiologiyani ikki kismga : sotsial turgâunlik va sotsial joâshqinlikka boâladi. sotsial turgâunlik ijtimoiy toâzimlarning amal qilish sharoitlari va qonuniyatlarini urgatadi. o. kont sotsiologiyasining ushbu boâlimida asosiy ijtimoiy institutlar: oila, davlat, din, ijtimoiy guruhlarning ijtimoiy funksiyalari va ularning birdamlik va hamkorlikni urnatishdagi roâllari …

nserning asosiy asari âsintetik falsafa sistemasiâ boâlib, unda tabiiy va sotsial voqealarning tarixiy rivojlanishi haqidagi chukur qarashlarini bayon etgan. g. spenser sotsiologiyadagi organizmga oid maktabning asoschisi hisoblanadi. u oâzining organizmga oid nazariyasini va sotsial evolyutsiya tushunchasini âilmiy siyosiy va falsafiy tajribalarâ asarida atroflicha bayon etgan. g. spenser jamiyatni tabiiy, eng avvalo biologik qonunlar asosida rivojlanuvchi organizm sifatida qaragan. u jamiyatni jonli biologik organizmga uxshatadi. ushbu fikrni asoslash maqsadida u quyidagi dalillarni keltiradi: 1. jonli organizm sifatida har qanday jamiyat ham oâsish va rivojlanish jarayonida oâz massasida ortib boradi; 2. u va boshqalari murakkablashadi; 3. uning kismlarining tobora bir - biriga bogâliqligi kuchayib boradi; 4. uni tashkil etgan birliklar goxo paydo boâlib va yuk boâlib turishiga qaramay, bir butun holda yashashni davom ettiradi. g. spenserning sotsial, shuningdek evolyutsiya nazariyasi katta kizikish uygâotadi. evolyutsiyada u quyidagi asosiy jihatlarni ajratadi: oddiydan murakkabga oâtish (integratsiya); bir turdan xilma-xillikka oâtish (differetsiatsiya, noaniqlikdan aniqlikka oâtish tartibining …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari"

1584191361.doc sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari reja: 1. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. 2. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) 3. 20-asr aqsh sotsiologiyasi. 4. xozirgi sharoitda sotsiologiya fanining rivojlantirilishi. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini oârganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy xayot rivojlanishi qonuniyatlarini oârganishga qaratilga...

Формат DOC, 91,5 КБ. Чтобы скачать "sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sotsiologiya fanining shakllani… DOC Бесплатная загрузка Telegram