sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari

DOC 91,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1584191361.doc sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari reja: 1. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. 2. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) 3. 20-asr aqsh sotsiologiyasi. 4. xozirgi sharoitda sotsiologiya fanining rivojlantirilishi. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini o’rganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy xayot rivojlanishi qonuniyatlarini o’rganishga qaratilgan ta’limotlar, qarashlar eramizdan avvalgi iv-asrdayok yunon faylasuflari aflotun (eramizdan avvalgi 427-347yil)ning “qonunlar”, “davlat tugrisida”, arastu (eramizdan avvalgi 384-322 yil)ning “siyosat tugrisida”, “metafizika”, “etika”, protagorning (eramizdan avvalgi 490-420yil) “haqikat” kabi asarlarida yoritilgan. markaziy osiyoning mutafakkirlari bulmish abu nasr farobiy, abu rayxon beruniy, zaxiriddin muhammad bobur mirzo kabi ulug’ allomalar o’z davri ijtimoiy xayotining turli sohalarini ilmiy asosda tatqiq …

lig’i”, - deb ta’kidlaydi farobiy, - shu shahar aholisiga imomlik qiluvchi oqil kishi bo’lib, u tabiatan un ikkita xislat - fazilatni o’zida birlashtirgan bo’lishi zarur: 1. xokimning 4 muchasi sog’lom bo’lib, o’ziga yuklangan vazifalarni oson bajarishi lozim; 2. noziq farosatli, xotirasi yaxshi, zexnli, fikrini ravshan tushuntira oladigan, bilim, ma’rifatga xavasli bo’lishi shart; 3. taom yeyishda, ichimlikda, ayollarga yaqinlik qilishda ochofat bo’lmasligi, o’zini tiya oladigan bo’lishi va haqikatni sevadigan, yolg’on va yolg’onchilarni yomon ko’radigan, oliyximmat bo’lishi, oliy ishlarga intilishi zarur; 4. mol - dunyo ketidan kuvmaydigan; 5. tabiatan adolatparvar, iste’dod va jabr-zulmni yomon kuruvchi, sabotli, jur’atli, jasur bo’lishi, kurqoqlik va xadiksirashlarga yo’lkuymasligi kabi xislatlar kiradi. “madaniy jamiyat va madaniy shahar shunday bo’ladiki, shu mamlakatning aholisidan bo’lgan har bir odam kasb-xunarda ozod, hammaga baravar bo’ladi, kishilar o’rtasida farq bo’lmaydi, har kim o’zi istagan kasb-xunar bilan shug’ullanadi. odamlar chin ma’nosi bilan ozod bo’ladilar” - kabi fikrlari farobiyning jamiyat xayotini chukur tahlilqilganligidan dalolat beradi. …

susiyatlarini, yaxshi va yomon tomonlarini, andijondan -xindistonga kadar bo’lgan ulkan xududda yashagan halqlarning ijtimoiy jihatlarini shaxsiy kuzatishlari, ilmiy tadqiqotlari asosida urgangan va yozib qoldirgan. yuqorida nomlari zikr etilgan buyuk mutafakkirlar yashagan davrda sotsiologiya hali mustaqil fan sifatida shaqllanmagan edi. ularning ijtimoiy xayot jarayonlari to’g’risidagi ilmiy tadqiqotlari natijalari esa ijtimoiy - falsafiy qarashlar tarzida namoyon bo’lgan. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) o. kont tomonidan 1839-yilda “pozitiv falsafa kursi” asarining uchinchi tomi nashr etilganligi natijasida birinchi marotaba u jamiyatni ilmiy asosda o’rganish sifatida sotsiologiya terminini qo’llaydi va bu sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlanishiga olib keldi. o.kont tomonidan ta’riflangan insonning intelektual rivojlanishining uchta izchillik bosqichi: teologiyaga oid, metafizik va pozitivik haqidagi qonuni ushbu savolga javob berish uchun imkon beradi. birinchi, teologik bosqichda insonning gayritabiiy tushunchasi diniy tasavvurlar asosiga kurigan. ikkinchi, metafizik bosqichda inson gayritabiiy kuchdan voz kechib, …

ada tarkaladi. sotsiologiya esa bu pozitiv bilimlar chukkisidir. u o’z tadqiqotlarida pozitiv uslubga suyanadi. pozitiv uslub kuzatishlardan tuplangan tajriba va tadqiqotlarni taqqoslash, ishonchli, tekshirilgan, e’tirozni tug’dirmaydigan empirik ma’lumotlar majmuini nazariy tahliletishga suyangan. o.kont tomonidan jamiyat haqidagi fanni shaqllantirishda mehnat taqsimoti va kooperatsiyalashning zarurligi haqidagi qonunning ochib berilishi navbatdagi muhim yakun bo’ladi. bu omillar jamiyat tarixida judda katta ijobiy ahamiyatga ega. shu tufayli sotsial va kasbkorlik guruhlari yuzaga keladi, jamiyatning xilma - xilligi usadi va odamlarning moddiy farovonligi kutariladi. o. kont o’z qarashlaridan kelib chiqib, sotsiologiyani ikki kismga : sotsial turg’unlik va sotsial jo’shqinlikka bo’ladi. sotsial turg’unlik ijtimoiy to’zimlarning amal qilish sharoitlari va qonuniyatlarini urgatadi. o. kont sotsiologiyasining ushbu bo’limida asosiy ijtimoiy institutlar: oila, davlat, din, ijtimoiy guruhlarning ijtimoiy funksiyalari va ularning birdamlik va hamkorlikni urnatishdagi ro’llari ko’rib chiqiladi. sotsial jo’shqinlikda o. kont insonni ma’naviy, aqliy rivojlantirishning muhim omili bo’lgan ijtimoiy taraqqiyot nazariyasini rivojlantiradi. o. kontning ko’pgina g’oyalari, avvalo tabiat va …

organizmga oid nazariyasini va sotsial evolyutsiya tushunchasini “ilmiy siyosiy va falsafiy tajribalar” asarida atroflicha bayon etgan. g. spenser jamiyatni tabiiy, eng avvalo biologik qonunlar asosida rivojlanuvchi organizm sifatida qaragan. u jamiyatni jonli biologik organizmga uxshatadi. ushbu fikrni asoslash maqsadida u quyidagi dalillarni keltiradi: 1. jonli organizm sifatida har qanday jamiyat ham o’sish va rivojlanish jarayonida o’z massasida ortib boradi; 2. u va boshqalari murakkablashadi; 3. uning kismlarining tobora bir - biriga bog’liqligi kuchayib boradi; 4. uni tashkil etgan birliklar goxo paydo bo’lib va yuk bo’lib turishiga qaramay, bir butun holda yashashni davom ettiradi. g. spenserning sotsial, shuningdek evolyutsiya nazariyasi katta kizikish uyg’otadi. evolyutsiyada u quyidagi asosiy jihatlarni ajratadi: oddiydan murakkabga o’tish (integratsiya); bir turdan xilma-xillikka o’tish (differetsiatsiya, noaniqlikdan aniqlikka o’tish tartibining o’sishi). sotsial evolyutsiya bu - jamiyatning murakkablashuvi yo’lidagi progressiv rivojlanish va sotsial, avvalo siyosiy institutlarni takomillashtirish soxasidagi faoliyatdir. u sotsial evolyutsiyaning odamlar extiyojlari bilan ob’ektiv bog’langanligini ko’rsatadi. “davlat evolyutsiyasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari"

1584191361.doc sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari reja: 1. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. 2. xix - asr oxiri xx - asrning boshlarida sotsiologiyaning shaqllanishi va rivojlantirilishi (o. kont, g. spenser, e. dyurkgeym, m. veber va boshqalar) 3. 20-asr aqsh sotsiologiyasi. 4. xozirgi sharoitda sotsiologiya fanining rivojlantirilishi. eramizdan avvalgi yunon faylasuflari (aflotun, arastu, protagor) va markaziy osiyo mutafakkirlarining ijtimoiy qarashlari. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini o’rganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy xayot rivojlanishi qonuniyatlarini o’rganishga qaratilgan ta...

Формат DOC, 91,5 КБ. Чтобы скачать "sotsiologiya fanining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sotsiologiya fanining shakllani… DOC Бесплатная загрузка Telegram