sotsiologiya faninng vujudga kelishi va taraqqiy etishi

DOCX 28,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404396545_53251.docx sotsiologiya faninng vujudga kelishi va taraqqiy etishi reja: 1. antik dunyo sotsiologiyasi 2. sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari. 3. gâarbiy yevropa sotsiologiya maktabi. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini oârganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy hayot rivojlanishi qonuniyatlarini oârganishga qaratilgan taâlimotlar, qarashlar eramizdan avvalgi iv asrdayoq yunon faylasuflari aflotun (eramizdan avvalgi 427-347 yil) ning âqonunlar â, âdavlat toâgârisidaâ, arastu (eramizdan avvalgi 384-322 yil) ning â siyosat toâgârisidaâ, âmetafizikaâ, âetikaâ, protagorning (eramizdan avvalgi 490-420 yil) âhaqiqatâ kabi asarlarida yoritilgan. markaziy osiyoning mutfakkirlari boâlmish abu nasr farobiy, abu rayhon beruniy, zahiriddin muhammad bobur mirzo kabi ulugâ allomalar oâz davri ijtimoiy hayotning turli sohalarini ilmiy asosda tadqiq qilganlar va oâzlarinig ijtimoiy qarashlarini asarlarida yozib qoldirganlar. abu nasr farobiy oâzining âfozil shahar ahli qarashlari haqida kitobâ, âsiyosat al â madaniyaâ kabi asarlarida oliyjanob jamiyat, adolatli tuzum, odil hukmdorlar haqida oâz fikr va mulohazalarini bayon qilgan. u …

rosatli, xotirasi yaxshi, zehnli, fikrini ravshan tushuntira oladigan bilim, maârifatga havasli boâlishi shart; 3. taom yeyishda, ichimlikda, ayollarga yaqinlik qilishda ochofat boâlmasligi, oâzini tiya oladigan boâlishi va haqiqatni sevadigan, yolgâon va yolgâonchilarni yomon koâradigan, oliyhimmat boâlishi, oliy ishlarga intilishi zarur; 4. mol â dunyo ketidan quvmaydigan; 5. tabiatan adolatparvar, isteâdod va jabr-zulmni yomon koâruvchi, sabotli, jurâatli, jasur boâlishi, qoârqoqlik va xadiksirashlarga yoâl qoâymasligi kabi xislatlar kiradi. âmadaniy jamiyat va madaniy shahar shunday boâladiki, shu mamlakatning aholisidan boâlgan har bir odam kasb - hunarda ozod, hammaga baravar boâladi, kishilar oârtasida farq boâlmaydi, har kim oâzi ozod boâladilarâ - kabi fikrlari farobiyning jamiyat hayotini chuqur tahlil qilganligidan dalolat beradi. abu rayhon beruniy oâzining âqadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklarâ, âminerologiyaâ, âhindistonâ asarlarida ijtimoiy hayot masalalarini yoritgan. âmineralogiyaâ asarining muqaddimasida inson va uning ijtimoiy adolat toâgârisidagi qimmatli fikrlarni bayon etgan. beruniy oâz davrining etnosotsiologi ham edi. âqadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklarâ asarida turli xalqlar: forslar, yunonlar, …

toâgârisidagi ilmiy tadqiqotlari natijalari esa ijtimoiy â falsafiy qarashlar tarzida namoyon boâlgan. o.kont tomonidan 1839 yilda âpozitiv falsafa kursiâ asarining uchinchi tomi nashr etilganligi natijasida, birinchi marotoba u jamiyatni ilmiy asosda oârganish sifatida sotsiologiya terminini qoâlladi va bu sotsiologiyaning shakllanishi va rivojlanishiga olib keldi. o.kont tomonidan taâriflangan insonning intelektual rivojlanishining uchta izchillik bosqichi: teologiyaga oid, metafizik va pozitivik haqidagi qonuni ushbu savolga javob berish uchun imkon beradi. birinchi, teologik bosqichda insonning gâayritabiiy tushunchasi diniy tasavvurlar asosida qurilgan. ikkinchi, metafizik bosqichda inson gâayritabiy kuchdan voz kechib, mavhum mohiyat sabab va boshqa falsafiy meâyorlar yordamida voqelikni tushuntirishga harakat qiladi. ikkinchi bosqichning vazifasi tanqidiy, avvalgi tasavvurlarni vayron etib, u uchinchi mohiyatni ifodalashdan voz kechib, ular ustidan kuzatish bilan kifoyalanadi. bir bosqichdan ikkinchisiga oâtish hamma fanlarda bir vaqtlarda boâlmasada izchillik bilan amalga oshiriladi. bu jarayon oddiydan murakkabga (yuqoridan quyiga) tamoyili asosida amalga oshiriladi. oârganilayotgan obâekt qanchalar oddiy boâlsa, u yerda pozitiv bilimlar shuncha tez …

tsial va kasbkorlik guruhlari yuzaga keladi, jamiyatning xilma-xilligi oâsadi va odamlarning moddiy farovonligi koâtariladi. o.kont oâz qarashlaridan kelib chiqib, sotsiologiyani ikki qismga: sotsial turgâunlik va sotsial joâshqinlikka boâladi. sotsial turgâunlik ijtimoiy tuzumlarning amal qilish sharoitlari va qonuniyatlarini oârgatadi. o.kont sotsiologiyasining ushbu boâlimida asosiy ijtimoiy institutlar: oila, davlat, din, ijtimoiy guruhlarning ijtimoiy funktsiyalari va ularning birdamlik va hamkorlikni oârnatishdagi rollari koârib chiqiladi. sotsial joâshqinlikda o.kont insonni maânaviy, aqliy rivojlantirishning muhim omili boâlgan ijtimoiy taraqqiyot nazariyasini rivojlantiradi. o.kontning koâpgina gâoyalari, avvalo tabiat va jamiyat haqidagi fanlarning ijobiy koârsatmalaridan sotsiologiyada foydalanish, shuningdek yaxlit sotsial organizm boâlgan jamiyat haqidagi tasavvurlarini qabul qilib uni rivojlantirgan mutafakkirlardan biri gerbert spenserdir. (1820-1903). o.kont kabi g.spenser ham keng maâlumotga ega boâlgan olim, oâz davrining buyuk aql egalaridan biri hisoblanadi. u falsafa, sotsiologiya, psixologiya va boshqa fanlar boâyicha qator jiddiy asarlar muallifidir. g.spenserning asosiy asari âsintetik falsafa sistemasiâ boâlib, unda tabiiy va sotsial voqealarining tarixiy rivojlanishi haqidagi chuqur qarashlarini …

ashadi; 3. uning qismlarining tobora bir-biriga bogâliqligi kuchayib boradi; 4. uni tashkil etgan birliklar goho paydo boâlib va yoâq boâlib turishiga qaramay, bir butun holda yashashni davom ettiradi. g.spenserning sotsial, shuningdek evolyutsiya nazariyasi katta qiziqish uygâotadi. evolyutsiyada u quyidagi asosiy jihatlarni ajratadi: oddiydan murakkabga oâtish (integratsiya); bir turdan xilma-xillikka oâtish (differentsiatsiya, noaniqlika oâtish tartibining oâsishi). sotsial evolyutsiya bu â jamiyatning murakkablashuvi yoâlidagi progressiv rivojlanish va sotsial, avvalo siyosiy institutlarni takomillashtirish sohasidagi faoliyatdir. u sotsial evolyutsiyaning odamlar ehtiyojlari bilan obâektiv bogâlanganligini koârsatadi. âdavlat evolyutsiyasi sotsial ehtiyojlar natijasi hisoblanadiâ - deb taâkidlaydi g.spenser. g.spenserning nuqtai nazaricha sotsial evolyutsiya jarayonida odamlarning va turli sotsial institutlarning jamoaviy faoliyatining ahamiyati ortadi. turli avlod odamlarning birgalikdagi intilishlari orqali amalga oshirilayotgan sotsial evolyutsiya davomida jamiyatning koâp funktsiyalari oâzgaradi. spenser jamiyatni parchalanishi muammosini â muvozanat uygâunlik va barqaror qarama-qarshi boâlgan jarayon deb hisoblab, oâz qarashlarini bayon etgan. jamiyatning parchalanishi, uning fikricha inqirozga uchrashi orqali yuz beradi. bu jarayon …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sotsiologiya faninng vujudga kelishi va taraqqiy etishi"

1404396545_53251.docx sotsiologiya faninng vujudga kelishi va taraqqiy etishi reja: 1. antik dunyo sotsiologiyasi 2. sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari. 3. gâarbiy yevropa sotsiologiya maktabi. sotsiologiyani fan sifatida tasavvur etish uchun eng avvalo uning vujudga kelishi va tarixiy rivojlanish bosqichlarini oârganish muhim ahamiyatga egadir. ijtimoiy hayot rivojlanishi qonuniyatlarini oârganishga qaratilgan taâlimotlar, qarashlar eramizdan avvalgi iv asrdayoq yunon faylasuflari aflotun (eramizdan avvalgi 427-347 yil) ning âqonunlar â, âdavlat toâgârisidaâ, arastu (eramizdan avvalgi 384-322 yil) ning â siyosat toâgârisidaâ, âmetafizikaâ, âetikaâ, protagorning (eramizdan avvalgi 490-420 yil) âhaqiqatâ kabi asarlarida yoritilgan. markaz...

Формат DOCX, 28,8 КБ. Чтобы скачать "sotsiologiya faninng vujudga kelishi va taraqqiy etishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sotsiologiya faninng vujudga ke… DOCX Бесплатная загрузка Telegram