овоз аппаратининг тузилиши

DOC 123,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404894977_54861.doc овоз аппаратининг тузилиши. инсон овоз аппарати ўзига хос мураккаб “мусиқа асбоби” бўлиб, у ўзининг ранг-баранг тембр бойлиги, ниҳоятда нозик мусиқа ифодалаш хусусиятларига эга. чунки киши овози куй ва сўзни органик пайвандлаш натижасида мусиқий нутқнинг асл маъносини очиб беради. инсон овозига тенг келадиган бирорта ҳам мусиқа асбоби йўқ. овоз аппарати томоқ хиққилдоқ, халқум, нафас равоғи овоз пардалари (боғламлари), резонаторлар ва хор мушакларидан иборат. 1. хиқилдоқ-овоз пайдо қилиш аппарати вазифасини бажаради. 2. хиқилдоқ узуксимон, қалқонсимон ва иккита шохсимон (учбурчак) тоғайлардан иборат. мускуллар ёрдамида орқага ва олдинга харакат қилади. 3. калқонсимон тоғайнинг халқа қисми устидаги пардалар эластик толалардан тузилган. 4. томоқнинг халқум деворлари томонидан нафас (бурундан кейинги) йўли бошланади ва овоз равоғига тақалади. 5. овоз равоғининг ҳар иккала четида жуда нозик тўла- тўқималардан иборат овоз пардалари жойлашган. 6. одам овози жуфт ва тоқ хиққилдоқ тоғайлари пардаларининг мускуллари ёрдамида бир-бири билан бирикишидан ҳосил бўлади. 7. нафас орқали чиқаётган ҳаво хиққилдоқдаги тоғайлар орасида тортилган …

ндан ҳам юқорироқда жойлашган. кексаларнинг ҳиқилдоғи пастроқда жойлашган. овозлар паст-баланд бўлади. овоз равоғи тинч холатда эркин бўлганда товуш хосил бўлмайди. овоз равоғи таранглашганда товуш хосил бўлади. товуш ҳосил қилиш. товуш овоз апаратининг махсулидир. товуш ҳосил қилишни фоноасция (грекча “fono”- товуш) ҳам деб юритилади. кўшиқ айтишга монанд товуш овоз пардаларининг тебраниши ҳамда резанаторлар товушни кучлнтириши натижасида пайдо бўлади. демак ҳосил бўган товушни резонаторлар кучлантиради ва ҳар – хил тембр бўёқларини беради. резанатор ўзи нима? резанатор икки хил бўлади. юқори ва пастки. юқори – бош резанаторга овоз пардаларининг тепасида жойлашган - ҳиқилдоқ, бурун ва оғиз бўшлиқлари киради. пастки кўкрак резанаторига кўкрак қафаси, трахеялар, бронхлар киради. резанаторлар товуш ҳосил қилиш вақтида ўз шаклини, хажмини артикуляция апарати орқали ўзгартириб туради. юқори регистр диапазонини – бош резанатор, пастки регистр диапазонини – кўкрак резанатори дейилади. ўрта регистрда куйлаганда бош ва кўкрак регистрларидан фойдаланилади. юқори регистр товушларни йиғиб ниқобдор қилишга ёрдам беради. товушни баланд ва паст бўлиши …

инг асосий шартларидан бири – регстрларни текислаш ва товушларнинг аралаш (микст) садосига эришиш ҳисобланади. регистрдан регистрга, яъни пастки, ўрта, юқори (бош) регистрларга ўтишда силлиқ равон бир текисда ўтиш учун вокал машқлари куйлаш талаб қилинади. шунда хорда куйловчи товуш маданиятига эга бўлади. товуш тузилишининг юқорилама ва пастлама кучланиш белгилари. 1. юқорилама товуш кучланиши ( ) 2. пастлама товуш кучланиши ( ) 3. турғунлик белгиси ( ) 4. минор тонлиги ( ) 5. хавли кийин босқичлари (х) асосий товуш кучланишининг асосий бешта: жуда секин, ўрта, кучли ва жуда кучли. буларга рр, р, mf, f ва ff киради. товуш кучи аста секин кучланиб ва кучсизланиб бориш белгилари crescendo ва diminuendo. хор амалиётида кўпинча р, рр – ff кучланиш қийин бўлганлиги муносабати билан хор амалиётида қийин ижро этилади. ff f f f mf mf p p pp pp мутация ҳақида тушунча. мутация лотинча “mutatio” - ўзгариш деган маънони билдиради. болалар хори билан ишлаганда, уларнинг …

ида “ниқоб”нинг ҳар жойида сезилади. масалан, сопранода қовоқда - қошлар ўртасида, тенорда, танглайда ва шу кабалар. товушнинг бош томонга йўналтирилиши ва тебраниш нуқтасини сезиш, ҳар бир хонандага овозининг юқори позицияда жаранглашга имконият беради. куйлаганда юқори позицияни сезиш учун уни олдин ҳаёлан тасаввур қилинади ва товуш бош томонга йўналтирилади. юқори позицияда куйлаш хорни тоза ва аниқ интонацияда эга қилади. бу хор учун энг керакли ва муҳим омиллардандир. хорда юқори позицияда куйлашни ўзлаштириш учун оғизни юмиб куйлаш усулидан фойдаланиш мумкин. шунингдек оғизни очиб “и”, “е”, “у” унлилар ёрдамида машқ қилиш, юқори товушларни шакллантириш ва юқори позицияни англашга ёрдам беради. хонанда (кўпинча эркаклар) машғулотнинг айрим вақтларида овозларини толиқтирмаслик ва тежаш учун юқори регистр товушларни ярим овозда – фальцет билан куйлайдалар. фальцет – италянча “falso” - соҳта демакдир. фальцет билан куйлаганда юқори резанатордан фойдаланилади. овоз пардалари аранг жипслашади, товуш эса кучсиз, тембр бўёқларисиз оханг таратади. фальцет хор асарларида кам қўлланилади. у баъзи холлардагина ўзига …

к вокал – хор мусиқасида сўз ва мусиқа бир-бирини тўлдиради ва бадиий образ яратади. дикция лотинча “dictio” - нутқ, аниқ сўз талаффузи маъносини билдиради. аниқ талаффуз техникасига эга бўлиш хор ижрочилигининг зарур элементларидан бири ҳисобланади. зеро, дикция аниқ сўз талаффузи экан, у ижродаги бадиий ифода ҳамдир. хорда сўз ва мусиқа бир-бири билан боғлиқ экан, ҳар иккаласи устида ҳам жиддий иш олиб борилади. у эса раҳбар ва хонандалар олдида маълум қийинчилик туғдиради. маълумки, мусиқа матни билан адабий матн мазмуни тингловчиларга уйғунликдан бир бутун ҳолда эшитилиши керак. хор раҳбари хонандаларга асар матнини тўғри ва аниқ талаффуз қилишни ўргатиш билан чекланмасдан, сўзларни қандай талаффуз қилишни билиши керак. маълумки, биз унли товушлар орқали куйлаймиз, овозни чўзамиз. шунинг учун хорда сўз талаффузи тарбиясига катта эътибор қилинади. хорда олиб бориладиган вокал-хор ишлари сўз талаффузи (дикция)га жуда ҳам боғлиқ бўлади. сўзнинг аниқ ва тўғри талаффузи овознинг интонациясига, сифатига ижобий таъсир кўрсатади. машҳур ашулачи ф.и.шаляпин “яхши айтилган сўз …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "овоз аппаратининг тузилиши"

1404894977_54861.doc овоз аппаратининг тузилиши. инсон овоз аппарати ўзига хос мураккаб “мусиқа асбоби” бўлиб, у ўзининг ранг-баранг тембр бойлиги, ниҳоятда нозик мусиқа ифодалаш хусусиятларига эга. чунки киши овози куй ва сўзни органик пайвандлаш натижасида мусиқий нутқнинг асл маъносини очиб беради. инсон овозига тенг келадиган бирорта ҳам мусиқа асбоби йўқ. овоз аппарати томоқ хиққилдоқ, халқум, нафас равоғи овоз пардалари (боғламлари), резонаторлар ва хор мушакларидан иборат. 1. хиқилдоқ-овоз пайдо қилиш аппарати вазифасини бажаради. 2. хиқилдоқ узуксимон, қалқонсимон ва иккита шохсимон (учбурчак) тоғайлардан иборат. мускуллар ёрдамида орқага ва олдинга харакат қилади. 3. калқонсимон тоғайнинг халқа қисми устидаги пардалар эластик толалардан тузилган. 4. томоқнинг халқум деворлари томо...

Формат DOC, 123,0 КБ. Чтобы скачать "овоз аппаратининг тузилиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: овоз аппаратининг тузилиши DOC Бесплатная загрузка Telegram