йўл қурилишибоб сунъий тош материаллари ва буюмлар

DOCX 1.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1680606565.docx йўл қурилишибоб сунъий тош материаллари ва буюмлар режа: 1. умумий маълумотлар 2. сопол материаллари ишлаб чиқариш учун хом ашёлар 3. сопол материаллари ва буюмлар ишлаб чиқариш тизимлари 4. йўл қурилишибоп сопол материал ва буюмларнинг хоссалари ва ҳиллари 5. минерал боғловчилар асосида олинадиган сунъий йўл қурилишибоп тош материаллари ва буюмлар 6. йўл қурилишибоп сунъий тош материаллари ва буюмлар ишлаб чиқаришда техника хавфсизлиги ва мехнат муҳофазаси 1. умумий маълумотлар минерал хом ашёга механик ишлов бериб юқори ҳароратда куйдириш натижасида олинадиган сунъий тош материаллари ва буюмларга “сопол” материаллари дейилади. сопол грекча “keramos” сўзидан олинган бўлиб, лой (гил) маъносини билдиради. шу сабабли сопол технологияси деганда гилли массалар ва уларнинг аралашмасига минерал ва органик қўшилмалар қўшиб олинадиган материаллар гуруҳи тушинилади. сопол буюмлар ясаладиган материалларга куйдирилганидан кейин сопол технологиясида эса “сополок” дейилади. инсоният тарихида гил асосий қурилиш материалларидан бири бўлган ва бўлиб қолмоқда. эрамиздан олдинги 8000 йилликда гил материали пиширилмаган ҳолда сомонли сувоқ ва ғишт …
2
ишт ва тошлар, фасад плиткалари, гиламнусха сополак ва ш. к.лар); бинолар ичига қоплаш учун (сирланган плиткалар ва фасон деталлар, пол учун плиткалар); том учун мўлжалланган (штампланган чокли ва тасмасимон черепица, ясси ва тўлқинсимон тасма ва ш. к.лар); оқова ва дренаж қувурлари, сантехника буюмлари (чаноқ, ванна, ҳожатхона туваги, ювиш идишчалари ва ш. к.лар); кислотабардош буюмлар (ғишт, плитка ва қувурлар); йўл материаллари (ясси ғишт ва тошлар); иссиқ ҳимояловчи материаллар (ковакли ғиштлар ва тошлар, перлитли сопол ва ш. к.лар); енгил бетонлар учун тўлдирувчилар (керамзит, аглопорит); оловбардош буюмлар, (ғишт ва турли шаклли буюмлар). тузилишига кўра сопол материаллари ва буюмлар ғовак ва зич ҳилларга бўлинади. ғовак материаллардан ясалган сополак синганда хира кўринади, сувни осон шимади, ғоваклиги 5 % дан ортиқ. улар жумласига ғишт, ичи ковак тошлар, черепица ва ш. к.лар киради. оқ ёки бир текис бўялган зич материаллар синганда ялтироқ чиғаноқсимон кўринади, ғоваклиги 5 % дан ошмайди, суюқлик ва газларни ўтказмайди. зич сопол буюмлар ичида …
3
ил сув билан аралаштирилганда у осон қолипланувчан пластик лойга айланади. кейин уни қолиплаб юқори ҳароратда куйдирилади (пиширилади) ва турли қурилиш буюмлари ҳамда меъморчилик қисмлари тайёрланади. гилнинг технологик хоссаларини яхшилаш, шунингдек, тайёрланган буюмлар маълум физик-механик хоссаларга эга бўлиши учун таркибига ёғсизлантирувчи, куйиб кетадиган ва пластикловчи қўшилмалар қўшилади. гил таркибида дала шпати (гранит, сиенит, гнейс ва х. к.лар) бўлган баъзи магматик ва метаморфик тоғ жинсларнинг механик емирилиши ва кимёвий парчаланиш маҳсулоти ҳисобланади. дала шпатининг парчаланиши нати- жасида каолинит минерали (al2o3·2sio2·2h2o) ҳосил бўлган. аммо тоғ жинс ларининг таркибида дала шпатидан ташқари бошқа минераллар (кварц, слюда ва ҳ. к.лар) ҳам бўлади, шу сабабли улар емирилганда гил, кварц, слюда ва парчаланмаган бошқа минераллларнинг заррачаларидан иборат мураккаб аралашма ҳосил бўлади. гил таркибида дала шпати, оҳактошларнинг парчаланмаган доналари шунингдек, темирли, органик ва бошқа моддалар бўлиши мумкин. охактош- нинг гил таркибидаги йирик доналари зарарли аралашмалар ҳисобланади, чунки пишириш жараёнида улар оҳакка айланади, сўнгра оҳак ҳавода сўнади ва ҳажми …
4
ўлади. уларнинг пластиклиги 25 дан, сув талабчанлиги 28 % дан юқори ва ҳажмий кичрайиши 10...15 % га тенг. ўртача пластик гиллар таркибида 30...60 % гилли зарралар бўлиб, пластиклиги 15...25, сув талабчанлиги 20...28 % ва ҳажмий кичрайиши 7...10 % атрофида бўлади. кам пластик гиллар таркибида эса 10...30 % гилли зарралар бўлиб, пластиклиги 7...15, сув талабчанлиги 20 % дан кам ва ҳажмий кичрайиши 5...7 % атрофида бўлади. таркибидаги гилсимон зарраларнинг миқдори 60 % дан кўп бўлган гиллар “ёғли” гил дейилади. ёғли гилларнинг пластиклиги яхши бўлади, улар боғланувчан бўлиб осон шаклланади, аммо буюмлар қуриши жараёнида ҳажми кичраяди ва дарзлар ҳосил бўлади. кам пластик гилларга шакл бериш анча қийин ҳисобланади. шаклланадиган массанинг пластиклигини ошириш, ғишт ва бошқа материаллларнинг сифатини яхшилаш учун юпқа дисперсли қўшил- малар масалан, бентонит гили ва бошқалар қўлланилади. сопол материалларни ишлаб чиқариш учун юқори пластик гиллар ишлатилганда, хом материал аралашмасига ёғсизлантирувчи қўшилмалар ёки маълум миқдорда пластиклиги кам гил қўшилади. гил заррачаларини …
5
ластикликка эга. бу гиллар оловбардош чинни ва фаянс буюмларни тайёрлаш учун ишлатилади. қийин суюқланадиган гиллар пол плиткалари, оқава қувурлари ва қурилишбоп сополакнинг бошқа турларини ишлаб чиқаришда қўлланилади. гилнинг кимёвий таркиби ундаги турли ҳил оксидларнинг миқдори билан ифодаланади. сопол хом-ашёсида асосий оксидларнинг миқдори қуйидагича ўзгаради: sio2-40…80 %; al2o3-8…50 %; fe2o3-0…15 %; cao-0,5…25 %; mgo-0…4 % ва r2o-0,3…5 %. бунда al2o3 миқдори кўпайганда гилнинг плас- тиклиги, оловбардошлиги ортади, sio2 миқдори кўпайса гилнинг пластиклиги камаяди, ғоваклиги ортади ва куйдирилган буюмларнинг мустаҳкамлиги камаяди. ишқорли металл оксидлари эса (na2o ва k2o) ҳажмий қисқариш деформацияни орттиради, сополокнинг зичлинишини ва мустаҳкамлигининг ортишини таъминлайди. қўшилмалар. пластик сергил хом материал сопол материаллар ишлаб чиқаришда кам ишлатилади, чунки қуритиш ва пишириш жараёнида улар сезиларли ҳажмий кичраяди, бунинг натижасида ёриқлар ҳосил бўлади. ҳажмий кичрайишни камайтириш учун хом ашё аралашмасининг таркибига гилни камайтирувчи қўшилмалар (қум, шлак, қаттиқ ёқилғининг ёнишидан ҳосил бўлган кул, майдаланган сопол синиғи, шамот ва ш. к.лар) киритилади. ғоваклиги юқори …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "йўл қурилишибоб сунъий тош материаллари ва буюмлар"

1680606565.docx йўл қурилишибоб сунъий тош материаллари ва буюмлар режа: 1. умумий маълумотлар 2. сопол материаллари ишлаб чиқариш учун хом ашёлар 3. сопол материаллари ва буюмлар ишлаб чиқариш тизимлари 4. йўл қурилишибоп сопол материал ва буюмларнинг хоссалари ва ҳиллари 5. минерал боғловчилар асосида олинадиган сунъий йўл қурилишибоп тош материаллари ва буюмлар 6. йўл қурилишибоп сунъий тош материаллари ва буюмлар ишлаб чиқаришда техника хавфсизлиги ва мехнат муҳофазаси 1. умумий маълумотлар минерал хом ашёга механик ишлов бериб юқори ҳароратда куйдириш натижасида олинадиган сунъий тош материаллари ва буюмларга “сопол” материаллари дейилади. сопол грекча “keramos” сўзидан олинган бўлиб, лой (гил) маъносини билдиради. шу сабабли сопол технологияси деганда гилли массалар ва уларнинг арала...

DOCX format, 1.5 MB. To download "йўл қурилишибоб сунъий тош материаллари ва буюмлар", click the Telegram button on the left.