органик боғловчи моддалар ва улар асосидаги йўл қурилиш материаллари

DOCX 415,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1680606639.docx органик боғловчи моддалар ва улар асосидаги йўл қурилиш материаллари режа: 1 органик боғловчи моддаларнинг синфланиши 2 битумли боғловчиларнинг асосий хоссалари 3. қатронли боғловчиларнинг асосий хоссалари 4. битум ва қатронлар асосида олинадиган йўл қурилиш материаллари 5 органик боғловчи материалларни ташиш саклаш ва техника хавфсизлиги 1 органик боғловчи моддаларнинг синфланиши умумий тушунчалар. органик боғловчи моддалар деб юқори молекула- ли углеводларининг кислородли, азотли ва олтингугуртли моддалар билан бирикишидан ҳосил бўладиган мураккаб аралашмаларга айтилади. бундай боғловчи моддалар бир қатор қулайликларга эга яъни: минерал материаллар билан жуда яхши бирикади (ёпишади); пластик, эластик ва қовушқоқлик хусусиятига эга; ташқи муҳит таъсирига чидамли; сув таъсирида умуман эримайди ва х. к. улар фақат бензол, бензин, керосин, уайт-спирт, баъзи минерал мойлар ва шунга ўхшаш органик эритувчиларда эрийди. органик боғловчилар қандай ҳом ашёлардан олинишига қараб “битумли” ва “қатронли” гуруҳларга бўлинади. улар йўл ва йўлак қопламалари, аэро- дромларининг учиш қўниш майдонлари бетони учун боғловчи сифатида, шунингдек, томларга ёпиладиган ўрама ва гидроизоляция …
2
мой, 20 % смола ва 55 % асфальтендан ташкил топган бўлиб, унинг зичлиги 1,10...1,20 г/см3. асфальтит жинсларидан битум ажратиб олинади ёки уларни майдалаб кукун шаклида ишлатилади. майда ёки майдаланган тоғ жинсларини иссиқ сув ёки органик эритув- чилар билан ишлаш натижасида табиий битум олинади. табиий битум қизди- рилганда юмшайди, совутилганда эса қотади, сувда парчаланмайди, органик эритувчиларда осон эрийди. тоғ жинслари таркибининг 10 % дан ортиғини табиий битумлар ташкил этгандагина ишлаб чиқариш иқтисодий жиҳатдан самарали ҳисобланади. табиий битумлар электротехникада зангламайдиган қопламалар, асфальт мастикалар, битумли локлар ва бошқа шу ҳилдаги материаллар ишлаб чиқаришда қўлланилади. улар изоляция қилинадиган иншоотлар ва йўл қурилиши материалларига яхши ёпишади. нефть битумлари нефть хом ашёсини қайта ишлаш орқали олинади ва улар ишлаб чиқариш усулларига қараб қолдиқ, оксидланган ва керкинг каби ҳилларга бўлинади. қолдиқ нефть битумлари узлуксиз ишлайдиган атмосфера-вакуумли қу- вурсимон ўчоқларда нефтни қайта ишлаш натижасида, ундан бензин, керосин ва мойлар ажратиб олиш жараёнида ҳосил бўладиган қолдиқ маҳсулотдир. улар меъёрий …
3
минерал қисми карбонатлар гуруҳи оҳактош, кварц ва туп- роқдан иборат. солиштирма оғирлиги 1,3...1,7 г/см3 бўлиб, ранги оч ва тўқ қўнғир. ёнувчи сланецлар чўкинди тоғ жинсларига мансуб бўлиб, кимёвий тар- ибига кўра нефтга яқин бўлган, керогендан ташкил топган. кероген 65...80 % углеводород, 8...11 % водород, 5...12 % кислород ва бошқа элементлардан иборат. кероген органик боғловчиларда эримайди ва 200 0с дан юқори ҳароратда ажралиб чиқади. бу қимматбаҳо маҳсулот ёнилғи сифатида ҳар ҳил зарарли хашоратларни йўқотишда, сланецнинг кулидан минерал боғловчилар тайёрлашда ва чидамли қурилиш материаллари ишлаб чиқаришда ишла- тилади. қатронли боғловчи моддалар тошкўмир, қўнғир кўмир, торф, ёнувчи сланец ва ёғочларни хавосиз қуруқ усулда хайдаш натижасида олинадиган маҳсулотлардир. уларнинг таркибида феноллар, шунингдек, бензол, толуол ксилол, нафталин сингари моддалар кўпки, улардан кимё саноатида синтетик маҳсулотлар олиш учун фойдаланилади. хом қатронлардан мойлар ажратиб олинганидан кейин қаттиқ қора модда“қурум” ҳосил бўлади. курум кўпинча, антрацен мойи ёки тоза қатрон билан аралаштириб эритилади ва натижада қурилишбоп қатрон олинади. қатрон …
4
фенант- ренлардан ташқари, смолали моддалар, эркин углеродалар, кўмирнинг майда зарралари ва кокс мавжуд. қурум асосан йўл қатронларини тайёрлаш ва бошқа техник мақсадларда ишлатилади. торф қатрони.торф органоген геологик бирикма бўлиб, каустобиолитлар гуруҳига киради. торф ботқоқликларда қолиб кетган ҳар-ҳил ўсимлик ва организмларнинг ҳавосиз муҳитда йиғилиб чириши натижасида пайдо бўлади. торф таркибида маълум миқдорда битумли бирикмалар яъни, углерод, целлюлоза, кислота ва лигнининлар бўлади. торфдан кокс, ёнувчи газ, аммиак, сирка кислотаси ва торфли смола олиш мумкин. торфли қатрон суюқ модда бўлиб, ёпишқоқлиқ хусусиятига эга. кокс ўчоқларида торфли хом смолаларни қайта ишлаш натижасида паст ҳороратли қатронлар олинади. торфли қатронларни қайта ишлаш уларни фракцияларга ажратиш орқали амалга оширилади. бунда 300...350 0с ҳароратда ёғлар, ўрта ва енгил қурумлар ҳосил бўлади. торфли йўл қатронлари иссиқга ва табиий муҳит таъсирига чидамсизроқ бўлса ҳам, улар тош жинслари билан яхши бирикади. ёғоч қатронлар баргли ва нинабаргли ёғочнинг паст ҳороратли хом смоласидан олинади. ташқи кўринишига кўра, хом смолалар қорамтир, жигарранг суюқлик бўлиб, …
5
и таъминлайди. боғловчи сифатида битум ишлатилган қоплама-буюмлар, бетон ва бошқа материаллар ишлатилиши мобайнида ташқи муҳит, намлик, зарарли газлар ва механик кучлар таъсирида бўлади. шу сабабли бундай материаллар ва буюмлар узоқ вақт фойдаланишга яроқли бўлиши учун битумли боғловчиларга қуйидаги талаблар қўйилади: ташқи муҳит, ҳарорат, углеродли газлар ва сувнинг салбий таъсирига турғун бўладиган тузилиш ва мустаҳкамликни ҳосил қилиш учун минерал жинслар билан бирикишни таъминлаш; тош ва бошқа материаллар билан мустаҳкам ёпишиб (бирикиб), сувга ва музлашга чидамли қатлам ҳосил қилиши; ёпишқоқлик хоссасига кўра битумларни минерал материаллар билан аралаштириш пайтида, уни яхши қамраб олиш ҳисобига ишлаш даврида юқори мустаҳкамликка эга бўлган жипс масса ҳосил қилиш; битум узоқ вақт едирилмаслиги ва унинг хоссалари ишлатилиши даво- мида ўзгармаслиги таъминланиши керак. битумнинг асосий хоссаларини белгиловчи омиллардан бири, битум қат- ламининг мустаҳкамлигидир. унинг мустаҳкамлигига битумнинг қалинлиги, тўлдирувчи материалларнинг тури ва мустаҳкамлиги, ташқи ҳарорат даражаси ва ҳ. к.лар таъсир қилади. битумларининг таркиби ва хоссаларининг ўзгаришига учувчи енгил фракцияларининг ажралиши, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "органик боғловчи моддалар ва улар асосидаги йўл қурилиш материаллари"

1680606639.docx органик боғловчи моддалар ва улар асосидаги йўл қурилиш материаллари режа: 1 органик боғловчи моддаларнинг синфланиши 2 битумли боғловчиларнинг асосий хоссалари 3. қатронли боғловчиларнинг асосий хоссалари 4. битум ва қатронлар асосида олинадиган йўл қурилиш материаллари 5 органик боғловчи материалларни ташиш саклаш ва техника хавфсизлиги 1 органик боғловчи моддаларнинг синфланиши умумий тушунчалар. органик боғловчи моддалар деб юқори молекула- ли углеводларининг кислородли, азотли ва олтингугуртли моддалар билан бирикишидан ҳосил бўладиган мураккаб аралашмаларга айтилади. бундай боғловчи моддалар бир қатор қулайликларга эга яъни: минерал материаллар билан жуда яхши бирикади (ёпишади); пластик, эластик ва қовушқоқлик хусусиятига эга; ташқи муҳит таъсирига чидамли; сув таъси...

Формат DOCX, 415,7 КБ. Чтобы скачать "органик боғловчи моддалар ва улар асосидаги йўл қурилиш материаллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: органик боғловчи моддалар ва ул… DOCX Бесплатная загрузка Telegram