рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси

DOCX 25.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1669746614.docx arxiv.uz рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси картинанинг техник ашёлари (материаллари) унинг сақланишида катта роль ўйнайди. бундай материаллар талайгина. асарнинг ашёларига салбий таъсир ўтказадиган омиллар: ҳарорат, намлик, уларнинг ўзаро ўзгариб туриши, ёруғлик, микро ва макроорганизмлар, турли зарарли газлар, механик таъсирлардан иборат. ҳарорат ва намликнинг тасвирий санъат асарига салбий ва ижобий таъсири жуда муҳим аҳамиятга эга. конрадо риччи ўзининг китобида шундай дейди: “1886 йили сан джакомо ертўласини очишганида, унда намлик ва коронғуликда ажойиб усулда консервация қилиниб сақланган xiii – xiv асрларда ишланган фреска асарлари топилди. ташқарига олиб чиқилганда, бир ҳафтанинг ичида ёруғлик ва илиқ ҳароратда нобуд бўлди”. доктор гельмут риннебахнинг ёзишича, қаттиқ қахратон қишнинг совуқ ҳарорати таъсири натижасида вена тасвирий санъат галереясининг олтмишга яқин қимматбаҳо тасвирий санъат асарларини консервация ва реставрация қилинишига тўғри келинди. кўриб чиқиш мумкинки, асарнинг ҳар қисмларга ҳарорат турлича таъсир ўтказган. қадимги тасвирий санъат асарларининг баъзилари, асосан иконалар ёғочга ишланган. ёғочга ҳам ҳарорат …
2
ҳавода ҳам ҳудди шундай таъсир қилади ва ўзини ёпишқоқлик ҳусусиятини йўқотади. ҳарорат ва намликнинг кескин ўзгариши матога ҳам жиддий зарар етказади. ҳароратнинг ўзгариб туриши, холстни ҳолатига ҳам таъсир қилади. мато қискариши, бўшашиши мумкин, бунинг ҳаммасига ташқи таъсир сабабчидир. 1935 йилда третьяков галереясининг иситиш қурилмасида содир бўлган ҳалокатда кўплаб тасвирий санъат асарлари шикастланган. дастгоҳли рангтасвир асарларга асос бўлиб, ёғоч подрамника мато, картон, қоғоз ва кам учрайдиган ҳолларда тош, металл, фанер хизмат қилади. ёғочга чизилган асарларни қадимги миср, қадимги юнонистон, қадимги рим тасвирий санъатида учратиш мумкин. илк феодализм давридан бошлаб маҳобатли суръатлар билан бир қаторда ёғочга ишланган иконалар ҳам кенг тарқалади. қадимги византияда бунинг учун асосан чинор ва қарағайларнинг айрим турлари ишлатилган. россияда жока, липа дарахтлари, италияда ёнғоқ, каштан мажнунтол, францияда эман, немислар эса арча, карагай дарахтларини ишлатишган. кейинчалик эса, экзотик турдаги масалан, қизил дарахт ва бошқа дарахт турларидан фойдалана бошланган. ҳарорат ва намлик таъсиридан ёғочнинг ҳусусияти ўзгаради. музей шароитида консервация қилиш …
3
отмаган матони консервациялаш анча осон кечади. эскироқ матолар яъни (эски асарлар) узоқ вақт эгри ҳолатда турганлиги сабаб, уларни тўғирлаш анча мураккаб кечади. асарнинг яна бир нозик жойи, бу унинг чет қисмларидир. музей ҳодимлари асарни бир жойдан иккинча жойга кўтариб кўчирганларида, подрамникларини алмаштириб мих қоқилганда зарар етади. консервация қилишда асар таъмирланмайди, балки қандай таъмирталаб ҳолатга келган бўлса, уни шу ҳолича кимёвий усулда сақлаб қолинади. асоси қоғоздан ташкил топган картон осонгина шикастланади. шунинг учун асоси қоғоз бўлган рангтасвир санъат асарлари кам учрайди. одатда бундай материалларда этюдлар, эскизлар ва айрим ҳолларда кам учрайдиган катта картиналар яратилади. картонга сувбўёқ, (рангтасвир асари бўладиган бўлса, махсус грунтланган картонга мойбўёқ, рангли қаламлар), графика асарлари ишланади. вақт ва макон албатта бу материалга ўз таъсирини ўтказмай қолмайди. ҳаддан ортиқ нам ҳаво ёки меъёридан кўп қуруқ ҳаво материални яроқсиз ҳолатга келтиради. бундай материал камдан-кам ҳолларда рамкага тортиб ишланади. картон ва қоғозга ишланган суратлар бузилишининг сабаблари механик тартибда бўлиши мумкин. оқибатда …
4
турувчи тўрсимон чизиқлар тортилган. металл асарлар нафакат мисдан, балки алюминий, темир, бронза, латунлар ҳам ишлатилиб келинган. уларни консервациялаш усуллари мавжуд бўлиб, уни музейда сақлаш ва реставрациялаш усталари амалга оширадилар. xx аср бошларида елимланган фанера картина учун асос қилиб олина бошлайди. унда кўпроқ кичик ҳажмдаги эскизлар, этюдлар ишланган. лекин катта картиналар кам учраб туради. масалан, б.н.яковлевнинг “транспорт йўлга қўйилаяпти” асари фанерага ишланган. фанера механик таъсирларда, физик жараёнларда осонгина емирилади. унда кўпроқ урилган, эзилган, михлар туфайли зарар етган жойларни учратиш мумкин. ҳар қандай ёғоч каби фанера ҳам моғорлаши мумкин, ўзини табиий рангини, сифатини йўқотади. сув тегиши натижасида қавариб, бўртиб чиқиб ёрилиши мумкин. фанерани реставрация қилиш анча мушкул вазифа ҳисобланади, шунинг учун консервация қилиш мақсадга мувофиқдир. консервация қилинганда, фақатгина ёғоч учун ишлатилатиладиган елимдан фойдаланилади. мойбўёққа мўлжалланган мато ёғоч подрамникка таранг тортилиб, унинг устига елим, эмулцияли аралашмасидан ва мойбўёқли массани суртиб қотирилади. жараён бир неча мартта такрорланади. бўёқ ва бўёқ қатламининг бузилиши. бўёқ ва …
5
нча шарсимон. улар картинани яратилиши, ёшини аниқлаб беради. кракелюрларни ўрганиш, хix аср охирларида кимёгар олим с. петрушовский томонидан кракюралар босим остида, яъни бўёқ қуриганида ҳажми жиҳатидан кичрайиши, микдори ўзгариши натижасида ёрилади деб таъкидланган. кейинчалик бошқа тадқиқотчилар томонидан кракелюралар суратнинг нотўғри грунтлаш ва ишлаш жараёнида хатоликка йўл қўйилганлиги оқибатида содир бўлиши мумкинлиги исботланган. кракелюралар уч турларга; илк, устма-уст тушган, механик турларига бўлинади. консервациялаш масаласига келадиган бўлсак бўёқ қатламини емирилишини олдини олиб бор, елим ёрдамида тўкилган жойларини ёпиштириб, емирилиш жараёни тўхтатиб қўйилади. бўёқ қатлами ранг берувчи модда (пигмент) ва бирикмалардан иборатдир. пигментларни табиий ва сунъий, минерал ва органик турларга ажралади. табиий бўёқларга ўзига ҳос рангга эга бўлган гил ва тошлар киради. масалан, қизил, сариқ, кулранг ва охра, яшил каби тупроқ, сиена, умбра, табиий киновар, гематит, бўр, малахитлар ҳам табиий бўёқлар тоифасига киради. сунъий бўёқлар тоифасига ноорганик моддаларнинг кимёвий моддалардан ташкил топган бўёқлар киради. уларни консервация қилиш, яъни табиий бўёқларни табиий воситалар ёрдамида, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси"

1669746614.docx arxiv.uz рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси картинанинг техник ашёлари (материаллари) унинг сақланишида катта роль ўйнайди. бундай материаллар талайгина. асарнинг ашёларига салбий таъсир ўтказадиган омиллар: ҳарорат, намлик, уларнинг ўзаро ўзгариб туриши, ёруғлик, микро ва макроорганизмлар, турли зарарли газлар, механик таъсирлардан иборат. ҳарорат ва намликнинг тасвирий санъат асарига салбий ва ижобий таъсири жуда муҳим аҳамиятга эга. конрадо риччи ўзининг китобида шундай дейди: “1886 йили сан джакомо ертўласини очишганида, унда намлик ва коронғуликда ажойиб усулда консервация қилиниб сақланган xiii – xiv асрларда ишланган фреска асарлари топилди. ташқарига олиб чиқилганда, бир ҳафтанинг ичида ёруғл...

DOCX format, 25.3 KB. To download "рангтасвир асарларининг консервацияси ва реставрацияси", click the Telegram button on the left.