уругчиликнинг назарий асослари

DOC 79,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1413649093_59709.doc уруғчиликнинг назарий асослари. саноат негизидаги уруғчилик. селекция ва уруғчиликнинг назарий асослари - генетикадир. селекция ва уруғчилик генетик қонуниятлардан фойдаланишга асосланган. уруғчилик ўзининг барча амалий иш фаолиятини ирсият ва ўзгарувчанлик тўғрисидаги таълимотга амал қилган ҳолда олиб боради. шунга асосланиб навнинг ҳосилдорлик имкониятларини тўла-тўкис рўёбга чиқариш ҳамда унинг хўжалик-биологик хусусиятларини сақлаб қолишга қаратилган иш режалари дастури ва услубларини ишлаб чиқади ва улардан амалда фойдаланади. уруғчилик ишларини тўғри олиб бориш учун парвариш қилинаётган навларнинг биологик ва ўзгарувчанлик хусусиятларини яхши билаш шарт. шунинг учун навларнинг энг муҳим хоссалари ва ишлаб чиқаришда улардан фойдаланиш пайтида уларнинг ўзгарувчанлигига таъсир кўрсатадиган айрим омиллар билан таниш бўлиши керак. масалан, чангланиш хилларининг навларга таъсири. ¡зидан чангланувчи ўсимликларнинг хўжалик-биологик хусусиятларини сақланиши ёки ўзгариш сабаблари. ч. дарвин ўзининг «ўсимликларга четдан ва ўзидан чангланишнинг таъсири» асарида кўрсатишича, четдан чангланувчи ўсимликларни сунъий равишда ўзидан чанглаштириш кескин салбий таъсир кўрсатади, аммо бу ҳол ўзидан чангланувчи ўсимликларда рўй бермайди. ўзидан чангланувчи ўсимликларнинг навлари узоқ …
2
ирилади. селекция нуқтаи назаридан мукаммал бўлган ҳар бир нав ирсий хусусиятларини узоқ вақт, бир неча бўғинлар давомида мустаҳкамлаб сақлаб бора олади. бироқ нав уруғини кўпайтириш ва ундан фойдаланиш жараёнида навга хос бўлган муҳим хўжалик-биологик белгилар аста-секин ўзгариб, нав ёмонлашади. навларнинг бузилиш сабаблари асосан қуйидагилар: 1. механик ва биологик ифлосланиш 2. белгилар бўйича ажралиш (ўзгариш) 3. касалланган ва ҳашаротлар билан зарарланган ўсимликларнинг кўпайиши 4. мутация ҳодисасининг рўй бериши механик ифлосланиш. навнинг уруғига бошқа нав ёки экинларнинг уруғи тасодифий аралашиб қолиши механик ифлосланиш дейилади. бу ифлосланиш нав бузилишининг асосий ва жиддий сабаблардан бўлиб, нав тозалигининг пасайиб кетишига сабаб бўлади. академик п.и. лисициннинг кўрсатишича, навнинг ифлосланиши ҳам биологик, ҳам ишлаб чиқариш нуқтаи назаридан навнинг ҳалокати демакдир. механик ифлосланиш бошқа ўсимлик турлари ва навлар билан ифлосланишдан иборат. механик ифлосланишни ўрганишда аралашманинг муайян шароитга биологик мослашганлиги, кўпайиш коэфиценти, ёнма ён ўсганда улар ўртасида содир бўладиган ўзаро муносабатлар ҳисобга олиниши зарур. механик ифлосланишлар ўтмишдош экинни ҳисобга …
3
муҳофаза қилиш учун ажратиш масофа нормаси (чеклаш қоидаси) жорий этилган. бу қоидани ўзидан чангланувчи экинларга ҳам жорий этиш керак. навларнинг биологик ифлосланишига уларга тасодифан қўшилган аралашмалар ҳам сабаб бўлади. навларнинг биологик ифлосланишига белгилар бўйича ажралиш ҳодисаси, касалланган ва зараркунандалар билан шикастланган ўсимликларнинг кўпайиши, мутация содир бўлиши каби омиллар ҳам сабаб бўлади. ўсимлик касалликларини қўзғатувчи замбуруғлар, вируслар ва бактериялар ниҳоятда тез урчиб, тез кўпаяди. агар бу касалликлар уруғ билан тарқаладиган бўлса нав таркибидаги касалланган ўсимликларнинг миқдори йилдан-йилга тез кўпайиб боради ва маълум давр ичида экинлар энг юқори нав тозалигига эга бўлса ҳам уруғлик жиҳатдан яроқсиз ҳолатга тушиб қолади. ишлаб чиқаришда касалликларга бу жиҳатдан катта талаб қўйилади. уруғчиликнинг бошланғич даврида уруғларни етиштиришда касалликларни бутунлай йуқотишга ва уларни уруғликлар орқали ишлаб чиқаришда шу нав далаларига тарқалиб кетишига йўл қўймасликни таъминлайдиган, энг самарали воситалардан фойдаланиш лозим. ишлаб чиқаришда экилаётган ҳар қандай навнинг элита уруғи шу навни касалликлар билан зарарланишига йўл қўймайдиган ишончли тўсиқ бўлиши …
4
тасодифий аралашмалар сингари кўпаядилар. модификацион ўзгарувчанлик ва табиий дурагайланишнинг бўлиб туриши мутантларни топиш ва уларни нав таркибидан чиқариб ташлашни жуда қийинлаштиради. ҳар бир экиннинг мавжуд уруғчилик системасини доимий деб бўлмайди. қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг янада ривожланиб бориши билан уруғчилик яхшиланади ва такомиллашади. ҳозирги уруғчилик системасининг ўзига хос хусусияти уларни ташкил этувчи тармоқларни ихтисослаштиришни кенгайтиришдан иборатдир. қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг самарадорлигини янада ошириш илғор фан ва техникани жорий этишда уруғчиликни ихтисослаштириш, йириклаштириш ва хўжаликлараро кооперациялаш билан уни саноат негизида ташкил қилиш муҳим роль ўйнайди. саноат негизида уруғчиликнинг ўзига хос хусусиятлари шундан иборатки, уруғчилик нав, уруғлик ва ҳосил сифатлари бўйича давлат стандарти ёки техник талабларга жавоб берадиган уруғлик материаллар махсус ихтисослашган хўжаликларда ишлаб чиқаришни ихтисослаштириш ва концентрациялаш асосида, барча технологик жараёнларни механизациялаштириш ҳамда автоматлаштириб, энг кам қўл меҳнати сарфлаб ташкил этилади. уруғчиликнинг қабул қилинган системаси туфайли ҳамма хўжаликларни районлаштирилган навларнинг юқори сифатли уруғлари билан тўлиқ таъминлаши керак. уруғчилик махсулот ишлаб чиқаришдан ажратилган …
5
ўлиши керак. дала экинлари уруғларини етиштиришни ихтисослаштирилган уруғчилик хўжаликларга юклаш билан уни саноат асосида олиб бориш, хўжаликлараро кооперациялашнинг афзалликларидан фойдаланган ҳолда уруғчиликни алоҳида тармоққа – уруғ ишлаб чиқарувчи тармоққа айлантириш масаласи турмоқда. уруғчиликнинг ташкил қилишни такомиллаштириш ва уруғ сифатини яхшилаш жараёни уруғ етиштиришни махсус ихтисослаштирилган хўжаликларда ёки уруғчилик бригадаларида уруғни қайта ишлаш ҳамда сақлаш ишлари механизациялаштирилган, марказлаштирилган комплекс пунктлар ва заводлардан фойдаланиш билан боғлиқ. бундай тартибда навдор уруғлар етиштириш ишлари озиқ-овқат ва ем-хашак учун дон етиштириш жараёнларидан тўла ажратилади. элита ва 1 репродукция уруғлар етиштириш билан илмий-тадқиқот муассасалари, қишлоқ хўжалик олий ўқув юртлари ва ўрта махсус ўқув юртларининг (коллеж) ўқув тажриба хўжаликлари ҳамда элита-уруғчилик хўжаликлари шуғулланади. уруғ етиштиришда ихтисослашиш узлуксиз давом этмоқда ва такомиллашмоқда. ҳозирги вақтда унинг 4 та хили мавжуд: хўжалик ичида, туман ичида, вилоят ичида ва вилоятлараро ихтисослаштириш. хўжалик ичида ихтисослашишида уруғ етиштириш уруғчилик бригада ёки заводларида амалга оширилиб, хўжаликнинг ҳамма майдони навдор уруғлар билан етарли миқдорда таъминлайди. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"уругчиликнинг назарий асослари" haqida

1413649093_59709.doc уруғчиликнинг назарий асослари. саноат негизидаги уруғчилик. селекция ва уруғчиликнинг назарий асослари - генетикадир. селекция ва уруғчилик генетик қонуниятлардан фойдаланишга асосланган. уруғчилик ўзининг барча амалий иш фаолиятини ирсият ва ўзгарувчанлик тўғрисидаги таълимотга амал қилган ҳолда олиб боради. шунга асосланиб навнинг ҳосилдорлик имкониятларини тўла-тўкис рўёбга чиқариш ҳамда унинг хўжалик-биологик хусусиятларини сақлаб қолишга қаратилган иш режалари дастури ва услубларини ишлаб чиқади ва улардан амалда фойдаланади. уруғчилик ишларини тўғри олиб бориш учун парвариш қилинаётган навларнинг биологик ва ўзгарувчанлик хусусиятларини яхши билаш шарт. шунинг учун навларнинг энг муҳим хоссалари ва ишлаб чиқаришда улардан фойдаланиш пайтида уларнинг ўзгарувчанли...

DOC format, 79,0 KB. "уругчиликнинг назарий асослари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.