чул зонаси тупрокларининг сув режими

DOC 53,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404472143_53676.doc чул зонаси тупрокларининг сув режими режа: 1. чул зонасининг табиий шароити. 2. такир ва такирсимон тупрокларнинг юза намланиши. 3. сур тусли кунгир тупрокларнинг намланиш чукурлиги. 4. сув режимини яхшилашда агротехник тадбирларни куллаш. чуллар ер шаридаги иклими иссик ва курук булган кенг улкаларни уз ичига олади. л.и.прасолов ва н.н. розановларнинг хисобларига кура, чулларнинг умумий майдони ер юзидаги курукликнинг тахминан 17% га тенгдир. паст текисликдаги чллар билан тог этаклардаги кия текисликларнинг биологик ва иклим жихатдан фарк килиши туфайли бу ерларда уз профили, кимёвий ва физик хоссалари хамда хужаликдаги ахамияти катта. чулларда тупрок пайдо булиш жараёни бошка зоналардагина караганда купрок тупрок пайдо килувчи жинслар катта роль уйнайди. чулларда 3 та мустакил тупрок типи ажратилади. бу тупроклар уз генезиси хамда ер юзасини коплаган ёткизикларнинг хоссалари билан кескин фарк киладиган литологик-геоморфологик областларда таркалган. булар: 1. сур тусли кунгир тупроклар: 2. такирли тупроклар: 3. кумли чул тупрокларидир. урта осиё чуллар зонасида кумли чулларнинг узига хос …
2
з иссик баъзан кишда совук булади. уртача йиллик харорат амплитудаси 35-40 с даражага етади. ёгиннинг куп кисми апрель-май ойларида ёгади ва кишда ёгади. чул зонасида тошлокли, созли ва кумли чулларнинг усимликлари бир-биридан фаркланади. эфемер усимликлари яхши ривожланган, бунинг сабаби бахорнинг илик ва сернам булиши, кишнинг эса у кадар совук чул зонаси тупрокларига такир, такирсимон (такирли) кулранг, кунгир ва кумли тупроклар киради. бу зона тупрокларидаги табиий намлик я.носиров ва е.каршибоев маълумотларига караганда, хар кандай усимлик учун хам камлик килади. ёгин-сочин асосан эрта бахорда ёгади, йиллик ёгин микдори 110-120 мм дан ошмайди. бундай намгарчиликда тупрокнинг юза катламигина намланади, холос. такир тупроклар деярли намикмайди хам. такирсимон тупрокларнинг намланиш чукурлиги ёгин-сочин мул булган йилларда хам 40 см дан ошмайди, намланиш чукурлиги ёгин-сочин мул булган йилларда хам 40 см дан ошмайди, намланиш чукурлиги уртача 25-30 см. такир ва такирсимон тупрокларнинг юза намланишига ёгин-сочин микдорининг камлиги, шунингдек, бу тупрокларнинг сув утказувчанлик кобилиятининг кам булишидир. м: такирлар …
3
хил, бунинг асосий сабаби – ёгин-сочин микдорининг куп-озлигига, тупрокларнинг сув утказувчанлигига , айникса гранулометрик таркибининг хилма-хиллигига боглик булади. лекин чул зонаси тупрокларнинг сув жамгармаси бари бир куча оз ва усимликлар дунёсининг сувга булган талабини кондиришдан анча узокда туради. шунинг учун хам чул зонасида усимлик дунёсигина эмас, балки ем-хашак утларининг хосилдорлиги хам жуда кам (1-2 ц/га). чул усимликлари кишдаёк уса бошлайди, бахорги ёмгирда етилади, ёгин-сочин тугаши билан май ойи бошларида пишиб вегетация даврини тугатади. лекин чукур илдиз отган куп йиллик янток, саксовул, шувок, исирик каби усимликларнинг вегетация даври август ойигача давом этади. чунки, уларнинг илдиз системаси тупрокнинг хар йил намикадиган катламидан жуда хам чукур жойлашади. киш ва бахор мавсумларида чул тупроклари, купинча умумий нам сигимининг ярмигача намикади. ёгин-сочин даврида тупрокнинг юза катламларидагина актив намлик булиши мумкин. ёгингарчилик даври тугагач, тупрокнинг бу катлами шамол, иссиклик таъсирида ва усимликлар воситасида бир кундаёк куриб колади. умуман, чул тупрокларининг 0-30 см ли катламида март-апрель ойларида …
4
лари зонасида кургокчилик кенг таркалган. шунинг учун хам чул зонаси тупрокларининг унумдорлигини ошириш факатгина уларнинг сув режимини бошкаришга каратилган булмасдан, балки чул тупрокларининг бутун хосса ва хусусиятларини яхшилашга каратилган комплекс тадбирларни куллашни такозо килади. зонада атмосфера кургокчилиги билан юирга усимликлардаги сув етишмаслигини ошириб юборади ва хавонинг нисбий намлигини жуда пастлиги натижасида вужудга келади. тупрок кургокчилигида усимликлардаги сув етишмовчилигида нормал атмосфера хароратида тупрокда усимлик учун зарур намликнинг кескин пасайиши натижасида вужудга келади. купчилик холатда кургокчилик ва хароратнинг юкори булиши усимликларнинг физиологик тузилишига таъсир курсатади. усимликлардаги органик модданинг сарфи купланишига нисбатан ортади. организмдани синтездан унинг парчаланиши устунлик килади. энг олдин крахмал агар кургокчилик давом этаверса, сунгра оксиллар парчалана бошлайди. натижада усимликлардаги физиологик жараён бузилиб, ривожланишдан тухтайди. ёки жуда ожизланиб колиши мумкин. усимликка киска ёки узок кургокчиликдан сунг сув берилса, (тупрокка тушадиган ёгин-сочин ёки сугориш сувлари) у тезда ривожланиб, купрок органик моддаларни туплашга харакат килади. лекин барибир узининг олдинги холатига кайтмайди. усимликларнинг бундай …
5
и ернинг рельефи каби) аник ишлаб чикилади. хозирда бундай тадбирлар тула ишлаб чикилган ва хаётга тадбик этилган. чул зонасида дехкончиликни куллашда сугориш муддати ва нормалари яхши ишлаб чикилган ва тугри йулга куйилган. бунинг учун алмашлаб экиш. сунъий сув хавзаларини вужудга келтирилиб, ирригация ва сугориш шахобчаларини куриш, чул ва даштларда артизан сувлардан фойдаланиш бахорги кишки ёгин сувларинитуплаш каби тадбирларни куллаб кувватлаб, сув режиминияхшилашга каратилган тадбирларни куллаш мухим ахаимят касб этади. хулоса килиб айтганда, бундай зона тупрокларга хар йили агрокомплекс тадбирлар куллаш, сув запасларини туплаб бориш органик ва менерал угитларни уз вактида солиш зарур. фойдаланилган адабиётлар: 1. в.шумахер. «физика почвы» 1864г. 2. л.турсунов «тупрок физикаси» тошкент 1988й. 3. м.панков «тупрокшунослик» тошкент 1959й. 4. н.а.качинский. «физика почвы» москва 1965г.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "чул зонаси тупрокларининг сув режими"

1404472143_53676.doc чул зонаси тупрокларининг сув режими режа: 1. чул зонасининг табиий шароити. 2. такир ва такирсимон тупрокларнинг юза намланиши. 3. сур тусли кунгир тупрокларнинг намланиш чукурлиги. 4. сув режимини яхшилашда агротехник тадбирларни куллаш. чуллар ер шаридаги иклими иссик ва курук булган кенг улкаларни уз ичига олади. л.и.прасолов ва н.н. розановларнинг хисобларига кура, чулларнинг умумий майдони ер юзидаги курукликнинг тахминан 17% га тенгдир. паст текисликдаги чллар билан тог этаклардаги кия текисликларнинг биологик ва иклим жихатдан фарк килиши туфайли бу ерларда уз профили, кимёвий ва физик хоссалари хамда хужаликдаги ахамияти катта. чулларда тупрок пайдо булиш жараёни бошка зоналардагина караганда купрок тупрок пайдо килувчи жинслар катта роль уйнайди. чулларда 3 т...

Формат DOC, 53,0 КБ. Чтобы скачать "чул зонаси тупрокларининг сув режими", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: чул зонаси тупрокларининг сув р… DOC Бесплатная загрузка Telegram