тупрок пайдо килувчи омилларнинг тупроклар географиясига таъсири

DOC 226.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663268942.doc тупрок пайдо килувчи омилларнинг тупроклар географиясига таъсири режа: 1. тупрок хосил килувчи минералларнинг тупроклар географиясига таҳсири. 2. тупрок микроорганизмларининг географияси 3. олий усимликларнинг тупрок пайдо булишидаги ахамияти 4. хайвонот олами 5. тупрокларда чиринди моддалари таркалишининг географик конуниятлари 6. моддалар хаво миграциясига тупрокка таҳсири 7. рельеф 8. тупрок пайдо булишида вактнинг ахамияти 9. воха тупрокларнинг пайдо булишида инсон омили 1. тупрок хосил килувчи минералларнинг тупроклар географиясига таҳсири. тупрок пайдо килувчи минералларнинг минерал, кимёвий ва механик таркиблари тупроклар географиясига сезиларли даражада таҳсир килади. бу таҳсир тупрок пайдо булиш жараёнининг бошка омилларига бевосита ёки билвосита таҳсир килишда ифодаланади. масалан: минерал ва кимёвий таркибларнинг тугридан-тугри таҳсирига мисол килиб, кучли ювилган (ишкорсизланган) нордон тупроклар таркалган урмон минтакаси вилоятларида чиринди карбонатли тупрокларнинг шаклланишини курсатиш мумкин. бу ходисани куйидагича тушунтириш мумкин: тузлик кумокларидан иборат тупрок хосил килувчи минерал таркибида чукинди охактошларнинг валун ва майда булакчалари жуда куп микдорда учрайди. кальцитнинг куп булиши тупрокни ишкорсизлантирувчи нордон тупрок …
2
улган жинслар гимли – подзоллашган тупрокларнинг пайдо булиши учун кулай. бундай минералларга эга булмаган минералларда эса подзоллашган тупроклар шаклланади. кварц булаклари тулиб-тошган тупрок хосил килувчи жинсларда усимликлар учун озука элементларининг етишмаслиги юзага келади. бу ноёб ва сийрак таркалган кимёвий элементларга хам таалуклидир. тузлик ва музлик сувлари хам кадимий аллювиал кум ёткизикларида шаклланган ишкорсизланган тупрокларда мис ва бошка баҳзи сийрак элементларнинг етишмаслигини кайд килиш мумкин. тупрок хосил килувчи жинсларнинг гранулометрик таркиби тупрокларнинг сув физик хоссалари ва сув таркиботи учун мухим ахамиятга эга. кумли таркиб тупрокларнинг тез ювилишини ва кимёвий бирикмаларнинг осон олиб чикилишини таҳминлайди. 2. тупрок микроорганизмларининг географияси. тупрок микроорганизмларининг таркиби ва сони географик шароитларга боглик булади. микроорганизмлар географияси диккат билан урганилмокда, аммо бу сохада конуниятларни белгилаш жуда мураккаб. сабаби микроорганизмлар тундрадан тортиб тропик минтака тупрокларигача учрайди. масалан: азотфиксация килувчи туганак бактериялар кола ярим ороли тупрокларида хам урта осиё тупрокларида хам топилган. азотобактериялар заполярье (шимолий ер), субтропик (закавказье) ва тропик (австралия, …
3
омицетлар эса унга карама-карши йуналишда ортади. турли тупрокларда сув утларининг микдорий тебраниши айникса сезиларли (жадвал). баҳзи тупрокларда сув утларининг микдори. (э.а. шюин маҳлумотларидан, 1960) тупрок хужайралар сони, 1 г тупрокда минг хисобида кук - яшил яшил диатомли жами подзоллашган 0-2 3-25 2-7,5 5-30 чимли -подзоллашган 2-24 10-128 10-76 12-220 кора 5-50 10-85 8-35 25-120 тук-каштан 660-2000 6-35 86-116 800-2160 курук даштнинг кунгир 43 37 15 96 микроорганизмлар фаолияти асосан органик моддалар билан боглик булганлиги учун хам, микроорганизмлар микдорини бир грамм тупрок чириндисига хисоблаганда кизикарли маҳлумотлар олинади. тупрокнинг бир грамм органик моддасидаги микроорганизмлар микдори умуман шимолдан жанубга ортади. бу хол таникли микробиолог е.н. мишустин фикрига кура, микробиологик узгаришлар тезлигининг ортишидан далолат беради. тупрок микроорганизмларининг асосий гурухлари микдорининг табиий минтакалар буйича узгариши графикда курсатилган. микроорганизмлар микдорининг минтакалар тупрокларининг органик моддасидаги узгариши.микроорганизмларнинг умумий микдори.актиномецетлар бациллалар замбуруглар. тирик организмлар геокимёвий фаолиятининг энг мухим томони булиб газларнинг кайта таксимоти хисобланади. курукликда углерод диоксидининг асосий массаси …
4
змлар микдорининг озлиги муносабати билан) камаяди. турли ландшафт тупрокларида усимлик колдиклари парчаланишида хосил буладиган со2 нинг ажралиши (н.и. базилевич, л.н. родин 1971). ландшафтлар со2 кг/га соат со2 т/га йил тундра 1,5 1,5-1,5 бореал иклимли урмон 3,3 7,0-8,0 урмон-дашт 4,5 15,0 дашт 2,0 7,0 чул 0,7 1,5-2,0 3. олий усимликларнинг тупрок пайдо булишидаги ахамияти. ер юзи куруклигидаги тирик моддаларнинг асосий кисмини олий усимликлар ташкил килади. улар ичида дарахт усимликлари 1011 – 1012 т микдорида курук органик модда массасига эга. ут усимликлари массаси эса бу кийматдан деярли 10 марта кам. олий усимликлар органик модда генераторидир. органик модда фотосинтез жараёни натижасида хосил булади. бу жараён усимликларнинг яшил кисмларида хлорофилл иштирокида амалга ошади. усимликлар атмосферадан углерод диоксидини ва сувни ютиб, органик моддани синтез килади: бу мураккаб жараённинг амалга ошишида куёш энергияси сарфланади. усимлик хужайраларида турли туман бирикмалар хосил булади – углеводлар, ёглар, оксил ва бошкалар. хар йили олий усимликлар 1011 т органик модда (курук …
5
нг ер ости ва ер усти кисмларида усган (хосил булган) органик модда массаси. опад – ерга тушган колдик майдон бирлигида нобуд булаётган органик колдикнинг йиллик микдори (гектарига центнер хисобида). асосий усимлик типлари биологик хосилдорлигининг курсаткичлари (л.е. родин, и.н. базилевич, 1965) усимлик типлари биомасса усиш ц/га колдик ц/га урмон кети ёки даштни ц/га ер усти кисми % илдиз % арктика тундраси 50 30 70 10 10 35 бута тундра 280 17 83 25 24 835 шимолий тайга еллари 1000 78 22 45 35 300 жанубий туйга еллари 3300 78 22 85 55 350 дубзорлар 4000 76 24 90 65 150 утли даштлар 250 32 68 137 137 120 курук даштлар 100 15 85 42 42 15 ярим бутали чуллар 43 13 87 12 12 - саванна (гана) 666 94 6 120 115 13 намли тропик урмонлари 5000 82 18 325 250 20 органик модданинг энг катта микдори урмонларга тугри келади. бореал …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тупрок пайдо килувчи омилларнинг тупроклар географиясига таъсири"

1663268942.doc тупрок пайдо килувчи омилларнинг тупроклар географиясига таъсири режа: 1. тупрок хосил килувчи минералларнинг тупроклар географиясига таҳсири. 2. тупрок микроорганизмларининг географияси 3. олий усимликларнинг тупрок пайдо булишидаги ахамияти 4. хайвонот олами 5. тупрокларда чиринди моддалари таркалишининг географик конуниятлари 6. моддалар хаво миграциясига тупрокка таҳсири 7. рельеф 8. тупрок пайдо булишида вактнинг ахамияти 9. воха тупрокларнинг пайдо булишида инсон омили 1. тупрок хосил килувчи минералларнинг тупроклар географиясига таҳсири. тупрок пайдо килувчи минералларнинг минерал, кимёвий ва механик таркиблари тупроклар географиясига сезиларли даражада таҳсир килади. бу таҳсир тупрок пайдо булиш жараёнининг бошка омилларига бевосита ёки билвосита таҳсир килишда ифод...

DOC format, 226.0 KB. To download "тупрок пайдо килувчи омилларнинг тупроклар географиясига таъсири", click the Telegram button on the left.