тог ва тог олди зонаси тупрокларининг сув режими

DOC 55.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404472182_53677.doc тог ва тог олди зонаси тупрокларининг сув режими режа: 1. тог зонаси тупрокларининг сув режими. 2. тук тусли буз тупрокларнинг сув режими. 3. типик буз тупрокларнинг сув режими. 4. оч тусли буз тупрокларнинг сув режими. физикавий хусусиятлари тугрисидаги маълумотлар махсус адабиётларда кам ёритилган. бошкариш катта ахамиятга эга. тог тупрокларининг сув режимини урганиш хамда тог тупрокларидан фойдаланиш зарур булган муаммоларга киради. я.носиров, е.каршибоевларнинг «новгарзон» матеостанциясининг маълумотларига караганда, 1969 мм га етган. бу эса уртача йиллик ёгин микдоридан икки баравар купдир. натижада тупрокларнинг намлиги тупрок катламининг 5-6 м дан хам ошган. бу зонада тупрокнинг намланиш чукурлиги ёгин микдорига караб 1.5-2.5 м атрофида узгариб туради. бу зонада энг куп нам апрель ойида тупланади. бу даврда 2 м ли катламдаги нам микдори уларнинг нишаблигига, куёш нурининг ер юзасига тушиш бурчагига караб 567-607 мм га етади. август ойида сезиларли даражада кургокчилик булиб, тупрокнинг 30 см ли катламидаги нам микдори сулиш намлиги даражасидан пасайиб кетади. …
2
м га етади, лекин кузга бориб, тупрокнинг 2 м ли катламида 260-290 мм нам колади, холос. сувнинг бир кисми тупрок катламларидан силжиб, пастлик жойларда ер бетига булок булиб чикади. каштан тупрокли зонада хам ёгин-сочин куп булади. бу тупроклар чукур катламларгача намланади. шимолга караган кияликда тупрокдаги актив нам 286 мм ни, гарбга караган кияликда эса 361 мм ни ташкил этади. сентябрь ойида тупрокнинг устки (2 м ли) катламида актив намлик деярли колмайди. шу пайтдан бошлаб, ут-улан ва бута усимликларининг вегетация даври тугайди. вегетация даврида тушадиган ёгин-сочин микдори 255 мм атрофида булади. бу эса йиллик ёгин микдорини 37% ташкил этади. колган ёгин-сочин куз, киш асосан бахорга тугри келади. ёнбагирларда 470 мм тупланади. бу даврда сув айиргичдан фойдали актив нам микдори 180 мм ни шимолга караган ёнбагрида 290 мм ни ташкил килади. ут-уланлар сув айиргичдагига караганда шимолга караган ёнбагирларда анча калин усади. шунга кура, сентябрга келиб ёнбагирларда усимлик узлаштира оладиган нам деярли колмайди. …
3
ба маълумотларига кура, ёнбагир кундалангига хайдалганида тупрокда нам тупрок тупланиб, бошокли экинларнинг хосилдорлиги бир мунча ортади. лалмикор зонада тупрок намлигининг оширишнинг хамда саклашнинг яна мухим бир агротехник тадбири экин майдонлари бегона утлардан тозаланиши ва тупрок юзаси доимо юмшок (говак) холатда сакланишидир. табииий намлик запаси сакланишини таъминлаш ва сарфланишининг камайиши туфайли хосилдорликни оширишга каратилган максадга эришиш мумкин. тук тусли буз тупрокларнинг сув режими. сугорилмайдиган курук буз ерларда ёгин-сочин тупрок намлигининг асосий манбаи хисобланади. намланиш чукурлиги хар йилги иклим шароитига караб узгариб туради. ёгингарчилик кам булган йиллар тук тусли буз тупрок 1 м чукурликкача, куп булган йиллари эса 2-3,5 м дан хам чукуррок намланиши мумкин. купинча тупрокларнинг намланиш чукурлиги 1,5 м дан ошади. бу зонада хам тупрокдан намнинг энг куп тупланган вакти апрель ойига тугри келади. сув айиргич дунгликларда 2 м ли катламдаги намлик 440 мм ни ташкил этади. нишаби шимол томонга караганда ёнбагирларда 470 мм нам тупланади. тук тусли буз тупроклар …
4
алинликдаги катламида нам микдори 420 мм га етади. шундан 230 мм усимлик узлаштира оладиган фойдали актив нам хисобланади. типик буз тупроклар 50 см дан чукурликда намлик бутун йил давомида паст курсаткичга эга булади. юкори потенциал унумдорликка эга булган типик буз тупроклар зонасида республикамизнинг асосий дон экадиган богдорчилик хужаликлари жойлашган. бундай майдонларда хом ашё етказиш тупрокда мавжуд булган табиий намликни тежаб сарфлашга асосланган булиб, лалмикор дехкончилик системаси деб юритилади. бу зонада хаво харорати нисбатан баланд ва нисбий намлик паст булганлигидан актив намлик май ойининг охирларига бориб батамом сарф булади. июль ойига келиб, тупрокнинг устки 1 м ли катламидаги нам микдори хатто сулиш намлигидан хам пасайиб кетади. энг устки 40 см эса нам бундан хам кам булади. бу типик буз тупрокларда намнинг бехуда сарфланишига карши чора-тадбирлар куллаш зарур. бунинг учун урим йигиндан кейин ер дархол кундалангига шудгорланиши зарур. акс холда сув эрозияси кучаяди ва тупрокда нам кам тупланади. ер шудгорлаб куйилса, ёз …
5
а-тадбирларни курмок лозим. ер етилиши биланок енгил баракалаш???? тупрок катламларининг хаво алмашинувини ёгин сувларининг тупрокка яхши сингишини таъминлайди. тупрокнинг юза катламидаги шамол харорати таъсирида бугланиб нобуд булишини камайтиради. шундай агротехник тадбирлар кулланган жойларда тупрокнинг 2 м ли катламида усув даврида хам усимлик узлаштира оладиган нам жамгармаси етарли булади. бунда ер сатхининг кандай булишидан катъий назар, эрта бахорда 2 м ли тупрок катламида 420-480 мм ёки гектарига 4200-4800 тонна (куб метр) нам тупланади. актив намлик гектарига 23 тоннадан 3000 тоннагача етади. бундай шароитда хар гектарига 22 ц дан хосил 24 ц гача озикбоп сомон олинади. хайдалмаган курук ерларнинг хар гектаридан уриб олиш мумкин булган пичан микдори вазнда 54 ц га етади. оч тусли буз тупрокларнинг сув режими. буз тупроклар зонаси оч тусли буз тупроклар таркалган майдон узунининг текислиги ёгин-сочинларнинг энг кам микдорида булиши хамда хаво харорати энг юкори аксарият тупрокда сарфланадиган сувнинг энг катта курсаткичга эга булиши билан характерланади. оч тусли …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тог ва тог олди зонаси тупрокларининг сув режими"

1404472182_53677.doc тог ва тог олди зонаси тупрокларининг сув режими режа: 1. тог зонаси тупрокларининг сув режими. 2. тук тусли буз тупрокларнинг сув режими. 3. типик буз тупрокларнинг сув режими. 4. оч тусли буз тупрокларнинг сув режими. физикавий хусусиятлари тугрисидаги маълумотлар махсус адабиётларда кам ёритилган. бошкариш катта ахамиятга эга. тог тупрокларининг сув режимини урганиш хамда тог тупрокларидан фойдаланиш зарур булган муаммоларга киради. я.носиров, е.каршибоевларнинг «новгарзон» матеостанциясининг маълумотларига караганда, 1969 мм га етган. бу эса уртача йиллик ёгин микдоридан икки баравар купдир. натижада тупрокларнинг намлиги тупрок катламининг 5-6 м дан хам ошган. бу зонада тупрокнинг намланиш чукурлиги ёгин микдорига караб 1.5-2.5 м атрофида узгариб туради. бу зонада...

DOC format, 55.5 KB. To download "тог ва тог олди зонаси тупрокларининг сув режими", click the Telegram button on the left.