suyak to’qimasining mexanik xossalari

DOCX 31.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705051494.docx suyak to’qimasining mexanik xossalari suyak to’qimasining mexanik xossalari reja: 1. suyak haqida umumiy ma’lumot. 2. suyak moddasi. 3. qon tomirlari va nervlar. suyak haqida umumiy ma’lumot. suyak — odam va umurtqali hayvonlar skeletining asosiy qismi. suyak to’qimasi biriktiruvchi to’qimaning bir xili. suyak bo’g’imlar, boylamlar, muskullar va oʻziga birikkan paylar bilan birga tayanchharakat apparatini hosil qiladi. suyak hujayralar (osteotsitlar, osteoklastlar) va hujayralar oraligʻi mineral moddalardan tarkib topgan. osteotsitlar hujayralar oraligʻi moddasi bilan oʻralgan; o’simtalar yordamida o’zaro tutashgan; suyak toʻqimasida moddalar (oqsil, suv, ion) almashinuvini, osteoblastlar esa suyaklar hosil boʻlishini, ularning soʻrilish (rezorbsiya) jarayonini taʼminlaydi. osteoblastlar va osteoklastlarning birgalikda taʼsiri suyak ning oʻsishi va funksional zoʻriqishi o’zgarishining asosini tashkil etadi. hujayralararo modda kollagen (ossein) tolalar va asosiy moddadan iborat, bu moddalar suyakning pishiq va mustahkam boʻlishini taʼminlaydi. suya k toʻqimasi kollageni oʻziga xos polipeptidlarning koʻpligi bilan togʻaydan farq qiladi. asosiy modda glikoproteidlar va proteoglikanlardan tashkil topgan. mineral komponenta apatit, sulfat va …

oʻqimadan tashkil topgan suyak usti pardasi — periost, ichki ilik boʻshligʻi tomondan xuddi shunga oʻxshash endost bilan qoplangan. diafiz 4—15 mkm kalinlikdagi plastinkalardan iborat boʻlib, ular orqali qon tomirlari va nervlar oʻtadi. suyak — kalsiy va fosfor deposi hisoblanadi. paratgormon va kalsiotonin gormonlari kon plazmasida kalsiy miqdorini va osteoklastlarning soʻrilish faolligini boshkarib turadi. suyak toʻqimasi juda faol regeneratsiya xususiyatiga ega boʻlib, organizmda toʻxtovsiz yangilanib turadi. shu sababdan suyakning mexanik xossalari ham organizmga tushadigan yukka mos ravishda o’zgarib boradi. odam skeleti suyak tarkibi umr davomida yangilanib turadi (yana qarang suyak sinishi, suyak chiqishi, skelet). odam skeleti 200 dan ortiq alohida-alohida suyaklardan iborat. skelet quyidagi bo’laklaiga ajratilgan tana suyaklari (umurtqalar, qovurg’alar va to’sh suyagi), kalla suyagi (miya va yuz qismlaridan iborat), yelka kamari (kurak va kutubxonasi o’mrov suyaklari), qo’l suyaklari (yelka, bilak va qo 1 panja suyaklari), chanoq suyaklari (yonbosh, qov va o’tiig’ich suyaklar) va son, boldir hamda oyoq panja suyaklaridan iborat. …

ashgan. diafizni epifizga o’tish joyi metafiz (metaphisis) deyiladi. bu sohada zich modda yupqalashib kam ayib boradi; m etafiz g’o v ak tuzilishga ega. 2. g ‘ovak suyaklar: a) uzun g’ovak suyaklar — to’sh suyagi va qovurg’alar; b)kalta g’ovak suyaklaiga—umurtqalar, q o ‘l-o y o q , kaft usti va kaft oldi suyaklari kiradi, ular k o ‘p qirrali shaklga ega. u lar asosan g’ovak moddadan tuzilgan bo’lib, yupqa zich modda qatlami bilan qoplangan. 3.yassi suyaklar himoya vazifasini bajarib, tana bo’shliqlarini hosil qilishda ishtirok etadi (kalla qopqog’i, chanoq va kurak suyaklari). bu suyaklar tashqi zich qavat (lamina externa) va ichki zich qavat (lamina interna) o’rtasida joylashgan mayda katakchali g’ovak moddadan (diploe) tashkil topgan. 4, aralash suyaklar turli xil tuzilishga ega qismlardan iborat. umurtqaning tanasi tuzilishi jihatidan g’ovak suyaklarga, ravog’i va o’sim talari yassi suyaklarga kiradi. havo saqlovchi suyaklar tanasida shilliq parda bilan qoplangan havo bilan to’la bo’shliq bo’ladi. ularga kallaning peshona, …

iy qismini tashkil qiladi. u juda bardoshli, chunki uning tarkibida kaltsiy (mutaxassislar kaltsiy tuzlari haqida gapirishadi), uning vazni suyaklar og’irligining 70% gacha yetishi mumkin. suyak suyaklarda asosan ikki shaklda bo’ladi: ixcham suyak va kanselli suyak. yilni suyak qattiq, zich oq rangli massa. avvalo, u go’yo uzun quvurli suyaklar (masalan, femur yoki dumg’aza suyaklari) ichidagi suyak iligi bo’shliqlarini qalin qatlam bilan o’rab oladi (qoplaydi). boshqa tomondan, shimgichli suyak moddasi juda nozik plitalar / ustunlardan iborat. u kalta, yassi suyaklarimizda, masalan, umurtqalarimizda bo’lishi mumkin. suyak osteotsitlar deb ataladigan etuk suyak hujayralaridan iborat. osteotsitlar jarayonlarga ega va bu jarayonlar yordamida ular bir-biriga bog’langan. suyak shakllanishi uchun mas’ul bo’lgan yosh osteoblast hujayralari bilan birgalikda yangi suyak o’sishni boshlaydi. suyak osteoklastlar deb ataladigan hujayralar tomonidan parchalanadi. artikulyar xaftaga bo’g’im xaftaga bosh suyagining suyaklaridan tashqari deyarli barcha suyaklarda joylashgan. ular artikulyar yuzalarni qoplaydi va skeletning embrion (embrion) rivojlanishidan qolgan oxirgi qismidir. periosteum periosteum (mutaxassislar uni periosteum …

hi mumkin), mutaxassislar uni diafiz deb atashadi. qizil suyak iligi asosan kalta va yassi suyaklar ichida (masalan, umurtqalar ichida) joylashgan. qon tomirlari va nervlar qon tomirlari va nervlar suyak moddasida, periosteumda va suyak iligida joylashgan. ular suyak hujayralariga ma’lumot, ozuqa moddalari va kislorodni uzatadilar. suyaklar yuzasidagi eng kichik teshiklar orqali ular suyakka kiradi va suyakdan qon aylanish tizimiga yoki mos ravishda ularni asab tizimiga bog’laydigan nervlarga chiqadi. kelib chiqishi, tuzilishi va funktsiyalari bo’yicha o’xshash hujayralar va hujayralararo moddaning yig’indisi deyiladi mato. inson tanasida ular ajralib chiqadi 4 ta asosiy to’qimalar guruhi: epiteliy, biriktiruvchi, mushak, asabiy. epiteliya to’qimasi(epiteliy) tananing butun qatlamini va barcha ichki organlarning shilliq pardalarini va tananing bo’shliqlari va ayrim bezlarni tashkil etuvchi hujayralar qatlamini hosil qiladi. epiteliy to’qimasi orqali organizm va o’rtasida moddalar almashinuvi sodir bo’ladi muhit. epiteliy to’qimasida hujayralar bir-biriga juda yaqin joylashgan, hujayralararo modda kam bo’ladi. shunday qilib, mikroblar, zararli moddalarning kirib borishi va epiteliya ostida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "suyak to’qimasining mexanik xossalari"

1705051494.docx suyak to’qimasining mexanik xossalari suyak to’qimasining mexanik xossalari reja: 1. suyak haqida umumiy ma’lumot. 2. suyak moddasi. 3. qon tomirlari va nervlar. suyak haqida umumiy ma’lumot. suyak — odam va umurtqali hayvonlar skeletining asosiy qismi. suyak to’qimasi biriktiruvchi to’qimaning bir xili. suyak bo’g’imlar, boylamlar, muskullar va oʻziga birikkan paylar bilan birga tayanchharakat apparatini hosil qiladi. suyak hujayralar (osteotsitlar, osteoklastlar) va hujayralar oraligʻi mineral moddalardan tarkib topgan. osteotsitlar hujayralar oraligʻi moddasi bilan oʻralgan; o’simtalar yordamida o’zaro tutashgan; suyak toʻqimasida moddalar (oqsil, suv, ion) almashinuvini, osteoblastlar esa suyaklar hosil boʻlishini, ularning soʻrilish (rezorbsiya) jarayonini taʼminlaydi....

DOCX format, 31.9 KB. To download "suyak to’qimasining mexanik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: suyak to’qimasining mexanik xos… DOCX Free download Telegram