tog'ay va suyak to'qimasi

DOC 59.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708107758.doc tog`ay va suyak to`qimasi reja: 1. tog`ay to`qimasi. 2. tog`ay to`qimasi rivojlanishi. tog`ay to`qimasi. xondroblastlar tog`ay to`qimasining chekka sohalarida joylashgan bo`lib, cho`zinchoq shakldagi sitoplazmasi bazofil bo`yaladigan hujayralardir. xondroblastlar sitoplazmasida yaqin rivojlangan donador endoplazmatik to`r va golji kompleksini ko`rish mumkin. bu hujayralar hujayralararo moddalarni sintezlab, hujayralararo muhitga ajratadi. ba’zi xondroblastlar mitotik bo`linishi mumkin va ular kam funksional faoldir. tog`ay o`sishi, tiklanishi davomida ular faollashib boradi, hujayralararo moddalarni sintezlaydi va asta-sekin xondrotsit hujayralariga aylanib boradi. xondrotsitlarning 3-ta turi farqlanadi. xondrotsitlar tog`ay to`qimasining chuqur qatlamlarida, maxsus bo`shliqlar – lakunalarda joylashadi. ular xondroblastlarga nisbatan o`zida donador endoplazmatik retikulum membranalarni kam tutadi, lekin shunga qaramay hujayralararo moddaning sintezlanishida ishtirok etadi. 2 ta va undan ko`p xondrotsitlar to`plami izogen guruxlar hosil qilib joylashadi. izogen guruxlar togay to`qimasining struktur-funksional birligi hisoblanadi. hujayralararo modda: a) tolalar va, b) amorf moddadan iborat.tolalar kollagen yoki elastik tolalardan hosil bo`lishi mumkin. amorf modda – sulfatlangan glikozaminoglikanlar va proteoglikanlardir. glikozaminoglikanlar ko`p …

alararo moddasida faqat kollagen tolalar bo`ladi. ularning nur sindirish koeffitsienti amorf modda bilan bir xil bo`lganligi uchun bir-biridan gistologik farqlab bo`lmaydi, shuning uchun gialin tog`ayi shaffof, zich va kam elastik bo`ladi. 2. elastik tog`ay – hujayralararo sohasida kollagen tolalar bilan birga elastik tolalarning bo`lishi o`ziga xosdir. elastik tolalarning nur sindirish amorf moddadan farq qiladi. sрuning uchun elastik tolalar gistologik preparatlarda aniq ajralib turadi. xondrotsitlar ustunsimon ko`rinishda joylashgan. fizikaviy xususiyatlari buyicha elastik tog`ay egiluvchan, gialin tog`ayga nisbatan zichligi va shaffofligi kamdir. 3. tolali tog`ay umurtqalararo diskda, gialin tog`ayining paylarga o`tish joyida uchrab, hujayralararo moddasida ko`plab parallel joylashgan kollagen tolalar tutamlarining bo`lishi bilan tavsiflanadi. xondrotsitlar kollagen tolalar tutamlarining orasida zanjirsimon tizilib joylashgan. fizikaviy xususiyati: yuqori darajada mustaxkamlikka ega. tog`ay to`qimasi anatomik a’zo sifatida 1) tog`ay usti pardasi, 2) tog`ay to`qimasidan iborat. tog`ay usti pardasi 2 kismdan tashkil topgan: a) tashqi qism, zich tolali qon tomirlarga boy biriktiruvchi to`qimadan iborat; b) ichki (kambial) …

n va hujayralararo moddadan iborat. hujayralari: osteoblastlar, osteotsitlar, osteoklastlar. hujayralararo moda – mineral tuzlardan (asosan kalsiy fosfat), kollagen (ossein) tolalardan tuzilgan. suyak to`qimasining 70% mineral tuzlar, 30% organik moddadan tashkil topgan. retikulofibroz suyak to`qimasi qalin, tartibsiz joylashgan kollagen tolalar tutamlaridan iborat. minerallashgan hujayralararo moddada osteotsitlar joylashgan. plastinkasimon suyak to`qimasi kollagen tolalari parallel joylashgan suyak plastinkalaridan tuzilgan. bu plastinkalar yon plastinkalar kollagen tolalari bilan 900 burchak ostida etadi. plastinkalar orasidagi bo`shliklarda osteotsitlar uchraydi. ularning o`simtalari kanallar bo`ylab plastinkalarning xar tomoniga tarqalgan. suyak to`qimasining hujayralari: 1) osteoblastlar, 2) osteotsitlar, 3) osteoklastlar. osteoblastlar rivojlanayotgan suyak to`qimasida, suyak usti pardasining ichki qavatida uchraydi. shakli: kubsimon, prizmatik, ko`pburchakli. hujayra sitoplazmasida yaxshi rivojlangan donador endoplazmatik to`r, golji kompleksi, ko`plab mitoxondriyalarni ko`rish mumkin. bu hujayralar hujayralararo moddani – kollagen tolalarni, organik moddalarni (glikozaminoglikanlar, proteoglikanlar) sintezlaydi. suyak to`qimasi organik asoslariga kalsiy tuzlari cho`kib, suyak plastinkalarining minerallashishini ta’minlaydi. plastinkalar hosil bo`lishi natijasida osteoblastlar funksional faolligi pasayadi va u osteotsitga …

si bo`ylab tarqalgan. ular perivaskulyar soha bilan tutashib, oziq moddalarning transportini, hujayralar va hujayralararo moddalarning almashinuvini ta’minlaydi. osteotsitda sust rivojlangan donador endoplazmatik tur, kam miqdorda mitoxondriyalar, lizosomalar uchraydi. bu hujayrada sentriola topilmagan. shunday qilib osteotsitlar moddalar almashinuvida ishtirok etadi va bu hujayralar bo`linmaydi, ular osteoblastlardan hosil bo`ladi. osteoklastlar – tog`ayni (suyak to`qimasi rivojlanishida), suyak to`qimasini (yoshga qarab o`zgarishida, regeneratsiyasida) emirishda ishtirok etadi. shakllangan suyak to`qimasida ular uchramaydi. osteoklastlar nisbatan yirik (100 mkm) hujayralar bo`lib, ko`p yadroli (3-5-7 va undan ko`prok), oval shaklda. sitoplazmasi atsidofil, unda emiruvchi xoshiya, tiniq, vezikulyar va bazal sohalar tafovut qilinadi. emiruvchi xoshiya – osteoklastlarning faol periferik sohasi bo`lib, bu erda atrof suyak to`qimasining emirilishi kuzatiladi. bu hoshiyalar mikrovorsinkalarni eslatib, plazmolemmaning sitoplazmatik o`simtalari sifatida namoyon bo`ladi. hoshiya yuzasidan n+ ajraladi, ular kislotali muhitni hosil qilib, kalsiy tuzlarini eritadi. bundan tashqari bu erga proteaza, kollagenaza va boshqa fermentlar ajralib, suyak to`qimasining organik moddalarini emiradi. osteoklastning tiniq sohasi – …

yak tukimasi joylashgan. yassi suyaklarda va naysimon suyakning epifiz qismida plastinkalar tartibsiz joylashgan, to`siqlar hosil qilgan. bu g`ovak suyaklar xisoblanadi. naysimon suyaklarning diafiz kismida plastinkalar bir-biriga zich tegib turadi va kompakt suyakni hosil qiladi. bunday suyaklarning ko`ndalang kesimida farqlanadi: 1. suyak usti pardasi. 2. tashqi umumiy yoki general plastinkalar 3. osteonlar. 4. oraliq yoki qo`shimcha plastinkalar. 5. ichki umumiy yoki general plastinkalar 6. endost (ichki fibroz plastinka). tashqi umumiy plastinkalar suyak usti pardasining ostida joylashadi, lekin to`liq xalqa hosil qilmaydi. ulardan teshib o`tuvchi kanallar o`tib, qon tomirlar va siyrak biriktiruvchi to`qima joylashgan. bu qon tomirlar naysimon suyak bushlig`ida joylashgan suyak ko`migiga va osteonlarga tarmoqlanadi. ichki umumiy plastinkalar endost ostida joylashib, tashqi umumiy plastinkalar tuzilishini eslatadi. osteon – kompakt suyakning struktur-funksional birligi bo`lib, 5-20 ta konsentrik plastinka qatlamlaridan iborat. markazida kanal bo`lib, osteotsitlar va plastinkalar atrofini oziqlantiruvchi qon tomirlar joylashgan. qo`shni osteonlar kanallari anastomozlar yordamida bog`langan. bu anastomozlar qon kapillyarlari tutadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tog'ay va suyak to'qimasi"

1708107758.doc tog`ay va suyak to`qimasi reja: 1. tog`ay to`qimasi. 2. tog`ay to`qimasi rivojlanishi. tog`ay to`qimasi. xondroblastlar tog`ay to`qimasining chekka sohalarida joylashgan bo`lib, cho`zinchoq shakldagi sitoplazmasi bazofil bo`yaladigan hujayralardir. xondroblastlar sitoplazmasida yaqin rivojlangan donador endoplazmatik to`r va golji kompleksini ko`rish mumkin. bu hujayralar hujayralararo moddalarni sintezlab, hujayralararo muhitga ajratadi. ba’zi xondroblastlar mitotik bo`linishi mumkin va ular kam funksional faoldir. tog`ay o`sishi, tiklanishi davomida ular faollashib boradi, hujayralararo moddalarni sintezlaydi va asta-sekin xondrotsit hujayralariga aylanib boradi. xondrotsitlarning 3-ta turi farqlanadi. xondrotsitlar tog`ay to`qimasining chuqur qatlamlarida, maxsus bo`shliq...

DOC format, 59.0 KB. To download "tog'ay va suyak to'qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tog'ay va suyak to'qimasi DOC Free download Telegram