мева ва сабзавотларни сақлаш фанининг мақсади ва вазифлари

PPT 2,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1475659396_63259.ppt слайд 1 қишлоқ хўжалиги махсулотларини етиштириш, сақлаш ва уларни қайта ишлаш технологияси кафедраси мева ва сабзавотларни сақлаш фанининг мақсади ва вазифлари режа: 1. мева ва сабзавотларни сақлашнинг халқ хўжалигдаги ахамияти. 2. фаннинг тарихи. таянч сўз ва иборалар: фао, исрофгарчилик, физиология, микробиология, сақлаш, махсулот сифати, сақлаш технологияси, нафас олиш, истеъмол қиймати, энергетик даражаси. 1. инсон саломатлиги ва уни тўлақонли фаолият кўрсатишида витаминлар ва минерал моддалар мухим ахамият касб этади. одам организмига кирадиган витаминлар, минерал тузлар, органик кислоталарфақат мева ва сабзавотлар билангина таъминланади. шу сабабдан хам ахолини йил давомида узлуксиз мева ва сабзавот билан ва унинг қайта ишланган махсулоти билан таъминлаш мухим ахамиятга эга. бу вазифани бажариш кун жихатдан сабзавот ва мева етказиш миқдори ва сифатига бевосита боғлиқдир. маълумки мамлакатимизда мева ва сабзавот етиштириш мавсумий характерга эга. лекин сабзавот махсулоти хозирги кунда йил давомида – куз охири, қиш ва бахорда иссиқхоналарда, қолган даврда очиқ ерда етиштирилмоқда. аммо қиш-баҳордаги иссиқхоналарда етиштирилган сабзавот …

ланганини истеъмол қиламиз. биз олма, нок, бехи, узум сингари меваларни апрель хаттоки май ойигача сақлашимиз мумкин. сабзавотлардан карам ва сабзини май ойининг иккинчи ярмигача, пиёзни эртаги пиёз пишгунча, илдиз мевалардан турп ва шолғомни апрель ойигача сақлашимиз мумкин ва халқимизни баҳорги махсулотларга бўлган эхтиёжини таъминлашимиз мумкин. шу тариқа биз халқимиз соғлигини мустахкамлаш, уларнинг мехнат фаолиятини яхшилашга эришишимиз, ёки келажак авлодни жисмонан соғлом қилиб тарбиялашга эришишшимиз мумкин. бу мамлакатимиз равнақи учун жуда катта амалий ахамиятга эгадир. 2. ибтидоий жамоа тузуми даврида дастлабки одамлар секин аста маданий дехқончилик билан шуғуллана бошладилар. улар дон экинлари билан бирга мева ва сабзавотлардан хам аста секин фойдалана бошладилар. экватордан шимолроқ ёки жануброқда жойлашган минтақаларда дехқончилик мавсумий характерга эга бўлгани сабабли ахолида мева ва сабзавотлар истеъмол қилиш давомийлигини чўзиш учун уларни сақлашга эхтиёж туғилди. даставвал кўчманчи хаётга ўрганган халқлар йиғиб олинган махсулотларни паст хароратда иссиқ хароратга нисбатан узоқроқ сақланишини тушуниб етгач уларни ертўла, ғорларда, кейинчалик кишилар ўтроқ турмуш …

улотлар, шунингдек мева ва сабзавотлар ҳам тез айнийди. қишда эса улар музлаб қолади. шу сабабдан кишиларни бу махсулотларни сақлаш муаммоси ўйлантирган. марказий осиёда махсулотларни сақлаш учун тузлаш, ачитиш, сирккалаш, кўмиб ёки осиб сақлаш, қоқи қилиш, қуритиш усулларидан фойдаланганлар. пиёз ва бодирингни сиркалаб, сабзавот ва меваларни кўмиб, мевани қор орасида, қовунни осиб, мевалар, помидор, қовундан қоқи тайёрлаб, қалампир ва кўкатларни қуритиб сақлаш кенг қўлланилган. қуруқ мевалар қуруқ идишларда сақланган. сабзини қадимги русда асалга ботириб олиб сақлаганлар. мева ва сабзавотларни қайта ишлаш ва сақлаш бўйича ix-xii асрда дастлабки асарлар яратилди. бу асарлар муалифлари ибн ал-хайсам (965-1035), ибн хатиб ар-розин (1149-1209), ибн рошта (xii аср), ибн хаммар (942-йилда туғилган), мухаммад ибн бахром (1194-йилда вафот этган), абу хамид ибн али ибн умар ва бошқалар. бу масалага чувурроқ ёндашадиган бўлсак, мева ва сабзавотларни сақлаш хақидаги дастлабки маълумотлар эрамиздан аввалги iv-iii асрларда таалуқлидир. миср ва грецияда бурдан 2-3 минг йил олдин узумдан вино олиш маълум бўлган. …

сақлашга чидамли ва чидамсиз формалари хам мавжуддир. шу сабабдан биз сақлаш учун салашга яроқли навлврини олишимиз керак. лекин шундай экинлар борки уларни янги холда оддий шароитда сақлаш мумкин эмас. бундай экинлар сарасига резавор мевалар, бодринг, хар хил кўкатлар киради. карамни 6-8 ой, пиёзни хам 8-10 ойгача, илдиз меваларни 5-6 ой, олмани 5-6 ойгача, узумни 8 ойгача сақлаш мумкин. айрим турдаги сабзавот ва мевалар қуритилган, тузланган холда узоқ муддат, хатто йиллар давомида-қовун қоқи, ўрик, майиз, қуруқ қалампир ва бошқаларни сақлаш мумкин. 2. мева ва сабзавотларни маълум бир қисми сақлаш даврида исроф бўлади. исрофгарчиликнинг бир неча хил тури бўлиб, булар ташқи мухит харорати, хосилни йиғиштириш савияси нихоятда мухим ахамиятга эга. одатда мева ва сабзавотларда икки хил исрофгарчилик кузатилади: 1) миқдорий исрофгарчилик; 2) сифат ўзгаришига алоқадор исрофгарчилик. бу икки турдаги исрофгарчилик бир бири билан узвий боғланган бўлиб, уюмдаги сифат ўзгариши билан бўладиган исрофгарчилик миқдорий исрофгарчиликка олиб боради. масалан, махсулотлар сақлашга қўйилганда уни сифати …

ий томонга ўзгарса махсулотда миқдор исрофгарчилиги пайдо бўлади. масалан, сақлашга қўйилган карам уюми орасида хаво айланиши яхши бўлмаса унинг бошлари сариқ ранга кира бошлайди. бундай карамни саралаб яна уюмга тахлайдиган бўлсак, унда бу жараён давом этиб махсулот сифати бузилади. бунда энг мақбул йўл уни сотувга чиқаришдир. 3. мева ва сабзавотларни хосили сақлаш учун йиғиштирилаётганда уни ихоятда эхтиёткорлик билан ёиғиштириб олиш зарур. масалан, илдизмевалар хосили йиғиштиришда комбайн иш чуқурлиги яхши созланган бўлиши, тупроқ намлиги меёрда бўлиши керак. биз техникани яхши созламсак у илдизмевага механик зарар етказади. тупроқ нами қочган бўлиб ер ўтиб кетса кавлашда илдиз мева зарарланади, ички деформация вужудга келадики оқибатда кейинчалик илдизмева шу захаланган жойидан чирий бошлайди. бундан ташқари тупроқ ортиқча нам бўлса, илдизмеваларга лой йопишиб қолади, натижада уюдаги намлик лойнинг хисобига йўл қўйиладиган миқдордан ортиб кетади ва махсулотларда нафас олиш жараёни жаддаллашади. бунинг оқибатида махсулотдаги запас модданинг кўп қисми нафас олиш учун сарфланиб кетади ва махсулот ортиқча нам …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мева ва сабзавотларни сақлаш фанининг мақсади ва вазифлари"

1475659396_63259.ppt слайд 1 қишлоқ хўжалиги махсулотларини етиштириш, сақлаш ва уларни қайта ишлаш технологияси кафедраси мева ва сабзавотларни сақлаш фанининг мақсади ва вазифлари режа: 1. мева ва сабзавотларни сақлашнинг халқ хўжалигдаги ахамияти. 2. фаннинг тарихи. таянч сўз ва иборалар: фао, исрофгарчилик, физиология, микробиология, сақлаш, махсулот сифати, сақлаш технологияси, нафас олиш, истеъмол қиймати, энергетик даражаси. 1. инсон саломатлиги ва уни тўлақонли фаолият кўрсатишида витаминлар ва минерал моддалар мухим ахамият касб этади. одам организмига кирадиган витаминлар, минерал тузлар, органик кислоталарфақат мева ва сабзавотлар билангина таъминланади. шу сабабдан хам ахолини йил давомида узлуксиз мева ва сабзавот билан ва унинг қайта ишланган махсулоти билан таъминлаш мухим а...

Формат PPT, 2,4 МБ. Чтобы скачать "мева ва сабзавотларни сақлаш фанининг мақсади ва вазифлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мева ва сабзавотларни сақлаш фа… PPT Бесплатная загрузка Telegram