parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari

PPTX 2,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1681213980.pptx /docprops/thumbnail.jpeg parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari ppt parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari reja: 1. parazitizm va parazitlar to‘g‘risidagi tushunchalar. 2. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari. 3. simbioz-o‘zaro foydali munosabatlar. parazitizm (yunoncha parasites–tekinxo‘r, hamtovoq) har xil turga mansub organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning bir ko‘rinishidir. bunda organizmlardan biri (parazit) ikkinchisi (xo‘jayin) dan yashash muhiti va ozuqa manbai sifatida foydalanib, unga zarar yetkazadi. shunday harakatlardan dastlabkisi r. leuckartga tegishli. uni fikricha, parazitlar keng va haqiqiy ma’noda shunday organizmlarki, ularga boshqa bir organizmdan o‘ziga oziqa va yashash makoni topgan barcha mavjudotlarni kiritish mumkin. . minchin (1912) har qanday organizm boshqa bir organizmning tana bo‘shlig‘i va tana yuzasida yashashi bilan parazit bo‘lib qolavermaydi, parazit xo‘jayin bilan yashashi, uni hisobiga oziqlanishi bilan birga unga zarar keltiradi deydi. n.a. xolodkovskiy (1914) parazitizmda bir organizm (parazit) ikkinchi bir organizm (xo‘jayin) tanasidan oziqa manbai, yashash uchun makon sifatida foydalanib qolmasdan, xo‘jayin …
2
asida yashab, uni hisobiga oziqlanadi, lekin o‘z navbatida unga hech qanday xizmat qilmaydi. bunda faqat oziqlanish va xo‘jayindan faqat bir tomonlama foydalanish ko‘zda tutiladi. v. a. dogel fikriga ko‘ra, parazitlar shunday organizmlarki, qaysiki ular boshqa tirik organizmlardan oziqa manbai, yashash muhiti sifatida foydalanib qolmasdan, balki ularga qisman yoki to‘liq o‘zini tashqi muhit bilan bo‘ladigan o‘zaro munosabatlarini boshqarish vazifasini ham o‘z xo‘jayinlariga yuklab qo‘yadilar. parazitizm birga yashashning shunday shakliki, bunday birga yashashdan bir tomon, parazit manfaatdor, xo‘jayin esa zarar ko‘radi. bu ta’rif parazitizmga juda keng ekologik ma’no beradi. bunda asosan parazitizmgina emas balki u bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa masalalar ham qamrab olinadi. parazitizm bu ekologik masala bo‘lib, parazitologiyani o‘rganishda faqat parazit bilan xo‘jayin o‘rtasidagi munosabatlar emas balki parazitik hayot kechirish natijasida yuzaga keladigan oqibatlar ham o‘rganiladi. parazitizm aslida parazit bo‘lib yashagan organizmni birinchidan, o‘zini himoya qilishi va boshqa organizm hisobiga oziqlanish uchun doimo intilishi natijasida yuzaga kelgan (chendler,1956). ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, …
3
yirtqich bilan parazit bir-biridan ajralib turadi. yirtqichlar hamma vaqt o‘z o‘ljalaridan kuchli bo‘lib, ularni o‘ldirib to‘liq yoki qisman iste’mol qiladi (masalan, bo‘ri bilan qo‘y). parazit esa o‘z xo‘jayiniga nisbatan kuchsiz, shuning uchun uni o‘ldirishga kuchi yetmaydi, faqatgina kasallantiradi. u o‘z egasining tanasida doimiy yoki vaqtincha yashab, uning hisobiga hayot kechiradi. simbioz. biotik munosabatlarning simbioz (yunoncha – «sim» – birga, «bios» – hayot) ko‘rinishida birgalikda yashaydigan organizmlarning har ikkalasi yoki bittasi ushbu munosabatdan o‘ziga foyda oladi. simbioz munosabatning quyidagi turlari mavjud: mutualizm protokooperatsiya kommensalizm mutualizm (lotincha «mutus» – o‘zaro) – har ikki populatsiya uchun o‘zaro manfaatli va majburiy munosabat turi. bu munosabatlarning buzilishi bir yoki har ikkala populatsiya hayotiy faoliyatini cheklab qo‘yadi. lishayniklar tanasidagi zamburug‘ va suvo‘tining o‘zaro simbioz usulda yashashi misol bo‘ladi. zamburug‘ mitselliylari suv va unda erigan mineral tuzlarni shimib, suvo‘tining yashashi uchun sharoit yaratadi. suvo‘tida sodir bo‘ladigan fotosintez jarayoni natijasida sintezlangan uglevodlar zamburug‘ning oziqlanishi, o‘sishi va rivojlanishiga zamin …
4
tlar. termitlar yog‘och bilan oziqlanadi, lekin ular sellulozani parchalaydigan fermentlari bo‘lmagani uchun uni hazm qila olmaydi. bir hujayrali xivchinlilar esa sellulozani parchalovchi ferment sintezlab, sellulozani shakarga parchalaydi. termitlar xivchinlilarsiz ochlikdan nobud bo‘ladi. xivchinlilar termitlar ichagida yashash uchun qulay joy, oziq bilan ta’minlanadi. protokooperatsiya – (yunoncha – «protos» – dastlabki, «cooperatio» – hamkorlik) har ikki populatsiya hayot faoliyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadigan, ikki tomon ham manfaatdor, lekin majburiy bo‘lmagan, ya’ni har bir 70 populatsiya alohida faoliyat ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan o‘zaro munosabat turi. kommensalizm (fransuzcha «commensal» – hamtovoq) – birgalikda yashaydigan organizmning biri ushbu munosabatdan foyda oladi, ikkinchisi hech qanday naf yoki zarar ko‘rmaydigan o‘zaro munosabatning bir turi sanaladi. o‘z navbatida kommensalizm: hamsoyalik, hamtovoqlik, hamxo‘raklik kabi turlarga ajratiladi. bir tur ikkinchisidan yashash joyi sifatida foydalanadigan va bu munosabatda o‘z «yashash joyi»ga zarar ham, foyda ham yetkazmaydigan o‘zaro munosabat turi sinoykiya (yunoncha «syn» – birga, «oikos» – uy) – hamsoyalik deb yuritiladi. masalan, daraxtlarning …
5
qlari bilan oziqlanishi hamxo‘raklik deyiladi. masalan, ayrim qushlar timsoh va sirtlonning, tasqara esa sherning ovqat qoldiqlari bilan oziqlanadi. odamning yo‘g‘on ichagida yashovchi bakteriyalar odamga ziyon yoki foyda yetkazmagan holda hazm bo‘lmagan ovqat qoldiqlari bilan oziqlanadi. yopishqoq baliq esa maxsus so‘rg‘ichlari bilan akulalar terisiga yopishib olib akula bilan birgalikda harakat qiladi va uning ovqatlari qoldiqlari bilan oziqlanadi. e’tirobingiz uchun rahmat! image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image3.jpg

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari"

1681213980.pptx /docprops/thumbnail.jpeg parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari ppt parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari reja: 1. parazitizm va parazitlar to‘g‘risidagi tushunchalar. 2. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari. 3. simbioz-o‘zaro foydali munosabatlar. parazitizm (yunoncha parasites–tekinxo‘r, hamtovoq) har xil turga mansub organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning bir ko‘rinishidir. bunda organizmlardan biri (parazit) ikkinchisi (xo‘jayin) dan yashash muhiti va ozuqa manbai sifatida foydalanib, unga zarar yetkazadi. shunday harakatlardan dastlabkisi r. leuckartga tegishli. uni fikricha, parazitlar keng va haqiqiy ma’noda shunday organizmlarki, ularga boshqa bir organizmdan ...

Формат PPTX, 2,8 МБ. Чтобы скачать "parazitizm va parazitlar to‘g‘risida tushunchalar. parazitizmni turli xil ko‘rinishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: parazitizm va parazitlar to‘g‘r… PPTX Бесплатная загрузка Telegram