абу али ибн синонинг психологик қарашлари

PPTX 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1711479439.pptx /docprops/thumbnail.jpeg абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али хусайн ибн абдуллох ибн сино (лотинчалашган шакли - авиценна) – 980 йил 18-июнида бухоро яқинидаги афшона қишлоғида таваллуд топган. 985-995 йиллар ибн сино бухородаги улуғ олимлар маҳмуд масон, исмоил аз-зоҳидий, абу абдуллоҳ зоҳидий, абу абдуллоҳ нотилий, ал-қумрий каби улуғ олимлардан таълим олди. 995-1005 йиллар давомида абу али ибн сино бухоронинг улуғ олим ва табибларидан бири бўлиб танилди. бухоро амирининг оғир касалини даволашда иштирок этиб, унинг эвазига амир кутубхонасида мутолаа қилишга рухсат олди. ўзининг дастлабки илмий асарларини яратди. хоразмлик олим абу райҳон беруний (973-1048) билан ёзишмалар олиб борди. 1005 йил ибн сино бухородан хоразм пойтахти гурганжга келиб бу ердаги олимлар даврасида хизмат қилади, асарлар ёзади. «тиб қонунлари», «аш-шифо» асарларининг дастлабки материалларини ҳам йиға бошлади. 1012-1014 йиллар абу али ибн сино ғазна подшоҳи султон ғазнавий таъқибидан қочиб хоразмдан чиқиб кетади. …
2
инони ҳамадон шаҳрида дафн этишди. абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн сино табиблик ва илмий фаолияти давомида инсон руҳиятига доир кўп хулосаларни кашф этди. психология фанидан маълумки, инсоннинг психологик ҳолатлари кўпроқ унинг физиологик ҳолатларига боғлиқ бўлади. бу борада ибн синонинг фикри шундай: соғ ва носоғ одамда бир хил кўриниш содир бўлмайди. аввал носоғ одамни соғломликка эриштирмоқ, шундан кейин ундан соғ одам қиладиган ишни кутмоқ керак. абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн сино ўзининг “китоб ал шифо” асарида шахснинг устивор тузилмаси ва нафс турлари хусусида батафсил тўхталган. нафси наботий нафси ҳайвоний нафси инсоний нафс тавлид (кўпайиш) нумув (ўсиш) тағзия (озиқланиш) қувваи мудрика (идрок қуввати) қувваи мухаррика (ҳаракатлантирувчи кучлар) дил (юрак, англанмаганлик) ақл ( онг ва онгсизлик) абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн сино юнон файласуфларини ўрганишда кўп жиҳатдан ал фаробий асарларига таяниб иш кўрган. у сўфийлик ғояларини арастунинг фалсафий тизими билан боғлашга …
3
чининг қарашларидан унинг тушуна олмаётганини сезади. чунки суҳбат фалсафий тус ола бошласа, у мавҳумлашиб боради. масалан, - дейди ибн сино, - агар беморда иссиқлик ортиб кетган бўлса, уни совуқликдан иборат озуқа ва дори билан камайтирамиз. агар совуқлик ортиб кетган бўлса, уни иссиқлик ёрдамида пасайтириш керак бўлади. худди шунинг сингари ўзимизда етишмовчилик сезсак, эзгу сифатларни оширмоқ ҳисобига ўша етишмовчиликни камайтирмоғимиз зарур. абу али ибн синонинг психологик қарашлари ибн синонинг руҳнинг номоддийлиги ҳақида қизиқ бир фикри бор: «руҳ нуроний моддадир. кирувчи руҳ нур дейилади. кўз нурни кўрса нафс севинади, қоронғуликда у сиқилади. чунки ёруғлик нафсни ташувчи (маркаб)га ўхшаш бўлиб, қоронғилик унинг зиддидир. хурсандлик, ғам, хавф, ғазаб юракда бўлган руҳнинг махсус таъсирланишидан пайдо бўлган. хурсандлик бир турли лаззатдир, дейди олим. лаззатда истеъдод лаззатланувчининг миқдор ва кайфиятида энг яхши ҳолда бўлишини тақозо қилади. модданинг миқдорда ортиқлиги қувватнинг шиддатда ортиқлигини келтириб чиқаради. бунинг зидди эса аламга бўлган истеъдодни билдиради. бирор нарсага ҳозир турганда энг кичик …
4
ннинг ҳаракати қийин ва оғир. ғализ, қуйқали ва юқори ҳарорати бўлган қон руҳни ғам ва ғазабга чорлайди. ғам қуйқа ва хира руҳдан, ғазаб руҳ ҳароратидан бўлган алангаланишдан келиб чиқади. абу али ибн синонинг психологик, фалсафий қарашлари, илмлар таснифи, таърифи ва таркиби ҳақидаги фикрлари унинг “тиб қонунлари” асарида инсон физиологияси ва психологияси асосида талқин этилади. ибн сино сезгини ташқи ва ички сезгиларга ажратади. ташқи сезги инсонни ташқи олам билан боғлайди, улар 5 та: кўриш, эшитиш, таъм билиш, ҳид ва тери сезгиси. булар инсоннинг маълум органлари - тери, кўз, оғиз, бурун ва қулоқ билан узвий боғлиқ. ички сезгилар - бу умумий, чунончи, таҳлил этувчи, ифодаловчи, эслаб қолувчи (хотира), тасаввур этувчи сезгилардир. ибн сино мияни барча сезгилардан борувчи нервлар маркази, умуман инсон нерв тизимининг маркази эканлиги ҳақидаги таълимотни олға сурган. инсон тана ва жондан ташкил топади, мия инсонни бошқариб турувчи марказдир. олим инсоннинг ёш даврларини қуйидаги тўрт даврга бўлади: ўсиш ёши – ўсмирлик …
5
абу али ибн синонинг психологик қарашлари - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "абу али ибн синонинг психологик қарашлари"

1711479439.pptx /docprops/thumbnail.jpeg абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али ибн синонинг психологик қарашлари абу али хусайн ибн абдуллох ибн сино (лотинчалашган шакли - авиценна) – 980 йил 18-июнида бухоро яқинидаги афшона қишлоғида таваллуд топган. 985-995 йиллар ибн сино бухородаги улуғ олимлар маҳмуд масон, исмоил аз-зоҳидий, абу абдуллоҳ зоҳидий, абу абдуллоҳ нотилий, ал-қумрий каби улуғ олимлардан таълим олди. 995-1005 йиллар давомида абу али ибн сино бухоронинг улуғ олим ва табибларидан бири бўлиб танилди. бухоро амирининг оғир касалини даволашда иштирок этиб, унинг эвазига амир кутубхонасида мутолаа қилишга рухсат олди. ўзининг дастлабки илмий асарларини яратди. хоразмлик олим абу райҳон беруний (973-1048) билан ёзишмалар оли...

PPTX format, 1.4 MB. To download "абу али ибн синонинг психологик қарашлари", click the Telegram button on the left.