боланинг психик тараққиётидаги қарама қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари

DOCX 32.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1544258638_73241.docx боланинг психик тараққиётидаги қарама қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари режа: 1. психик тараққиёт ва таълим 2. психик ва биологик тараққиёт 3. фаоллик бола тараққиётининг манбаи эканлиги боланинг психик тараққиётидаги қарама-қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари боланинг психик тараққиёти мураккаб жараёндир. буни хал этишда болалар психологияси, аввало ҳаётда синалган, тажрибаларда пишиб етилган қуйидаги асосларга суянади: 1) тараққиёт, ўсиш, ривожланиш қарама-қаршиликлар кураши ва зиддиятлардан иборатлиги; 2) болалар камолоти ҳақидаги фанга хилоф назарияларни, қаршиликларни танқидий тахлил қилинганлиги; 3) ҳозирги кунга қадар болалар психологиясида олиб борилаётган илмий изланишлар, тажрибаларнинг натижалари; 4) комил инсонни тарбиялашда эришилган амалиёт натижалари. буларга асосланиб боланинг психик тараққиёти қандай ривожланади, унга таъсир этувчи омиллар нимадан иборат, унда биз нималарга эътибор беришимиз лозим деган мураккаб масалаларни хал қилишимиз мумкин. маълумки бола психикасининг тараққиёти (ўсиш-миқдорий жиҳатдан ортиш; тараққиёт ҳам миқдор, ҳам сифат жиҳатидан ўзгаришдир . бола жисмонан ўсади, психик жихатдан тараққий қилиши) ҳақида 2 хил қарашлар мавжуд. 1-қарашларга мувофиқ, тараққиёт аввалги нарсанинг оддий такрорланишидан, …
2
хтиёж олдин пайдо бўлади, лекин имконият етарли бўлмайди. мисол: хали юришга ўрганмаган бола юриб кетишига эхтиёж сезади, лекин бола ўз мувозанатини сақлай олмагани, оёқда тик тура олмагани учун у юра олмайди. 2-нчидан боланинг эски хулқ –атвор шакллари билан янги ҳаттиҳаракатлари, янги ташаббуслари орасидаги қарама-қаршилк (тақлидташаббус). яъни бунда ташаббус олдин пайдо бўлади ва боладан мустақилликни талаб қилади, лекин мустақил ҳаракат қилиш учун бола катталарга тақлид қилишдан воз кечиши ва мустақил ҳаракатланиши керак. 3-дан, боланинг ҳаёт мазмуни билан унинг шакли ўртасидаги қарама-қаршилик. ҳаёт мазмуни илгари, ҳаёт шакли эса кейин шаклланади. мисол: мактаб ҳаётини мазмуни ҳаммага таниш. 1- синфга қадам қўйган бола мактаб қоидаларини хали яхши тушунмайди. лекин мактабда тизимли таълим жараёни болани ўз талабларига кўниктира бошлайди, бунда болада кўпгина психологик қийинчиликлар рўй беради. бола эса аввало қийналиб, кейинчалик унга ўрганиб, янги ҳаёт шаклига ўрганади. болалар ҳаётида учрайдиган турли қийинчликлар, қарама-қаршилик ва зиддиятлар болани психологик томондан ривожланиб, шаклланиб боришига сабаб бўлади. болани психик …
3
таъсирлар турлича бўлгани учун ҳам психик тараққиёт ё тезлашиб, ё секинлашиб баъзан тўхтаб тутилиб қолиши мумкин. шу сабабли психик тараққиётни нотекис ривожланиши мумкин деб эътироф этилади. 2. интеграция қонуни – инсон психикасини ўз тараққиёти давомида тобора кўпроқ яхлитлик, бирлик, мустақиллик ва доимийлик хусусиятларини касб эта боришидир. бунда ёшликда ҳосил бўлган психик хусусиятлар тараққиёт давомида бора -бора кишининг асосий хусусиятига, ёки характер хислатига айланади ва бу хислат шу кишининг ҳаётида яққол кўзга ташланадиган бўлиб қолади. бу қонунга биноан психик ривожланиш психик холатларнинг аста-секин ўсиб, шахс хисларларига айланишдан иборат бўлган қонундир. 3. пластиклик ва компенсация имконияти қонуни. бу қонун асаб тизимининг пластиклик хусусияти билан боғлиқдир. ёш бола ижтимоий муносабатларга киришар экан у албатта уларни ўзига ўзлаштиради, таҳлид қилади. натижада у ҳам ақлий томондан шаклланади. таълим– тарбия шароитида болани, мактаб ўқувчисининг психикасини мақсадга мувофиқ ўзлаштиришнинг бой имконияти асаб тизимининг ана шу пластиклигига асосланади. пластиклик компенсация (тўлдирувчанлик, товон, бадал) учун ҳам йўл очиб беради: …
4
им - тарбиянинг ўзаро муносабати ҳақидаги масалани хал этишга уринаётган йўналишлар вужудга келди. булар 3 хил йўналишда фаолият кўрсатадилар. биринчи хил йўналиши тарафдорлари ижтимоий таълим-тарбия билан психик тараққиёт ўртасида ҳеч қандай муносабат йўқ дедилар. иккинчи хил йўналиши намоёндалари психик тараққиёт билан таълим тарбия ўртасида ҳеч қандай фарқ йўқ деб кўрсатдилар. учинчи хил йўналиши намоёндалари психик тараққиёт билан таълим тарбия бошқа – бошқа жараён бўлса ҳам бир – бирига мос келадиган яъни бир бирига таъсир ўтказадиган жараёндир.дейиш билан дастлабки икки назарияни келиштиришга уриндилар. бу назария намоёндалари боланинг психик тараққиётида тарбия ва актив фаолиятнинг ролини пайқамайдилар. рус психологи л.с. виготский юқоридаги йўналишларнинг фикрларини кўп жиҳатдан илмий таҳлил қилиб чиқди ва таълим жараёни тараққиётга мос келмайди деган ғояни илгари сурди. унингча таълим жараёни тарққиётидан илгарилаб кетади, болалар психикасининг тараққиёти унинг кетидан эргашиб боради ва унга энг яқин истиқбол очиб беради деб уқтиради. л.с. виготскийнинг фикрича тараққиётнинг 2 босқичи бор: 1. актуал тараққиёт босқичи …
5
тириш ва салбий сифатларни эса олдини олиш, тўхтатиш ёки уларга барҳам бериш учун ижобий сифатларга таянишга интилар эди. психик ва биологик тараққиёт инсон шахси ўз моҳияти билан ижтимоий зотдир. шахсдаги барча психик хусусиятларнинг ижодий фаоллигининг ривожланиш манбаалари унинг теварак атрофдаги ижтимоий муҳитда, жамиятдадир. инсон шахси детерминлашган (сабабий боғлиқликда) бўлиб ижтимоий турмуш билан боғлиқдир. шахснинг тараққиёти одамлар билан муносабатда юзага келадиган ижтимоий тажрибани эгаллаш жараёнидан иборатдир. бу келажакда инсоннинг психик хусусиятлари, яъни унинг ахлоқий сифатлари, характери, иродавий хислатлари, қизиқишлари, майл ва қобилиятларини ташкил топишига таъсир қилади. шунингдек, психик ва биологик тараққиёт муайян шартшароитларда таркиб топади. биз одамни ижтимоий зот деймиз. лекин унинг биологик моҳиятини инкор қилиб бўлмайди. чунки одамнинг психик ривожланиши учун табиий, биологик имкониятлар ниҳоятда зарурдир. инсоннинг психикаси қонуниятлари нормал таркиб топиши учун биологик тузилиш, инсон мияси ва асаб тизими бўлиши шарт. инсоннинг биологик тузилиши психик тараққиёт учун муҳим шартдир. бу табиий хусусиятлар психик ривожланишни ҳаракатга келтирувчи кучлар, факторлар эмас, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "боланинг психик тараққиётидаги қарама қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари"

1544258638_73241.docx боланинг психик тараққиётидаги қарама қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари режа: 1. психик тараққиёт ва таълим 2. психик ва биологик тараққиёт 3. фаоллик бола тараққиётининг манбаи эканлиги боланинг психик тараққиётидаги қарама-қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари боланинг психик тараққиёти мураккаб жараёндир. буни хал этишда болалар психологияси, аввало ҳаётда синалган, тажрибаларда пишиб етилган қуйидаги асосларга суянади: 1) тараққиёт, ўсиш, ривожланиш қарама-қаршиликлар кураши ва зиддиятлардан иборатлиги; 2) болалар камолоти ҳақидаги фанга хилоф назарияларни, қаршиликларни танқидий тахлил қилинганлиги; 3) ҳозирги кунга қадар болалар психологиясида олиб борилаётган илмий изланишлар, тажрибаларнинг натижалари; 4) комил инсонни тарбиялашда эришилган амалиёт натиж...

DOCX format, 32.0 KB. To download "боланинг психик тараққиётидаги қарама қаршиликлар ва ривожланиш қонуниятлари", click the Telegram button on the left.