илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари

PPTX 51 pages 156.4 KB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 156.4 KB

File type PPTX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

7-мавзу: илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари 7-мавзу: илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари режа: 1. илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари. 2.хорижий психологияда илк ўспиринлик ҳақида назариялар. 3.илк ўспиринлик даврида интеллектуал ва эмотсионал ривожланиш. 4. илк ўспиринлик даврида дўстлашиш муаммоси. 5. илк ўспиринлик даврида ўз-ўзини англашнинг ривожланиши. 6.илк ўспиринлик даврида ўқув касбий фаолиятнинг этакчи фаолиятга айланиши ва касб танлаш муаммоси. 7. илк ўспиринлик даврида касбга йўналтиришнинг психологик муаммолари. мавзунинг ўқув мақсади: таълимий: талабаларга илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари, бу даврдаги ақлий ва эмотсионал ривожланиш, шахс хусусиятлари ҳақида тушунтириш ва англатишдан иборат. тарбиявий: илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари билан таништириш орқали шахсда ўз-ўзини бошқаришни, иродавий ва шахсий сифатларни тарбиялаш. ривожлантирувчи: талабаларда илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари тўғрисидаги билимларини ривожлантириш. 7.1. илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари илк ўспиринлик даври «камолот бўсағаси” деб таърифланади. бу камолот босқичи физиологик, психологик ва ижтимоий чегараларни ўз ичига олади. психология фани ўспиринлик муаммосини комплекс ўрганишни даъват этади. …

2 / 51

и ҳал қилиши, ижтимоий ҳаётга фаол иштирок этиши даври, фуқаро ва ватанпарварнинг маънавий сифатлари таркиб топадиган даврдир. илк ўспиринлар мустақил ҳаёт соҳасида яқин истиқболга эга бўлар эканлар, ўзларининг ҳаёт йўлларини белгилаб олишга, бундан буёнги меҳнат фаолиятларининг аниқ истиқболларини аниқлаб олишга, ўзларининг келгуси ихтисосларини танлашга интиладилар. шу муносабат билан касб-ҳунарга оид қизиқишлар таркиб топади ва янада барқарорроқ бўлиб қолади, йигит ва қизлар ўз келажаклари ҳақида жиддийроқ ўйлай бошлайдилар. ўзининг жисмоний кучини ва жозибадорлигини, соғломлиги ва мукаммаллигини ҳис этиш йигит ва қизларда ўзига ишонч, дадиллик, тетиклик, оптимизм ва хушчақчақлик сингари сифатларнинг таркиб топишига таъсир кўрсатади. бўйнинг ўсиши ўспирин қизларда 15-16 ёшгача, ўғил болаларда 17-18 ёшгача давом этади. бу ёшда мускуллар кучи тез ўсади. масалан, 18 ёшли бола мускул кучи 12 ёшли болага нисбатан 2 баравар кўп бўлади. жисмоний тараққиёт, асосан, тўғри овқатланиш режимига ва жисмоний тарбия билан шуғулланишига кўп жиҳатдан боғлиқ. жинсий тараққиёт жиҳатдан бу ёшдаги кўпчилик йигит ва қизлар постпубертат (тугалланувчи) …

3 / 51

инг аналитик-синтетик фаолияти мураккаблашади. илк ўспирлик ёшининг бошланишида одатда жинсий етилиш тугалланади, иккиламчи жинсий белгилар ривожланади, бу ҳол йигит ва қизларнинг ташқи кўринишида ҳам сезиларли ўзгариш ҳосил қилади. жинсий этилиш даврининг тугалланиши ҳали жисмоний этукликни ҳам, бунинг устига психик ва маънавий этукликни ҳам англатмайди. фақат 18 ёшга бориб, никоҳдан ўтишга рухсат бериладиган даврда, шу ёш учун минимал даражада зарур бўлган жисмоний, маънавий, фуқаролик этуклик даражаси бошланади. 18 ёшли йигит ва қизлар жамият томонидан катта ёшли кишилар деб эътироф этилади. ҳаёт фаолияти кенгайган сари, ўспиринларда ижтимоий роллар кенглиги фақат миқдор томондангина кенгайиб қолмай, балки сифат томонидан ҳам ўзгариб боради. масалан: 16 ёшда паспорт олади; 18 ёшидан фаол сайлаш ҳуқуқига ва оила қуриш имкониятига эга бўлади. ўспирин жиноий ишлар учун жавобгар бўлади. баъзи ўспиринлар бу ёшдан бошлаб ишлай бошлайдилар. касб танлаш ҳақида ўйлай бошлайдилар. лекин, шунга қарамай ўспиринларда катталарга қарамлик хусусиятлари сақланиб қолади. ўсмирлар ўзларининг ўқишга бўлган муносабатлари ва уларнинг ўқиш-ўрганишга ундовчи …

4 / 51

жараёнининг ўзи босқичлари универсал бўлган этилиш сифатида талқин этилади. бу йўналишнинг ёрқин намоёндаларидан бири хх аср америкалик психологи с.холлдир. унинг таъкидлашича, ривожланиш психологиясининг асосий қонуни биогенетик “рекапитулясия қонуни” ҳисобланади, унга кўра индивидуал ривожланиш, онтогенез филогенезнинг асосий босқичларини такрорлайди.гўдаклик ривожланишнинг ҳайвонот фазаларини такрорлайди. болалик қадимги одамларнинг асосий машғулотлари овчилик ва балиқ овлаш бўлган даврга тўғри келади. 8дан 12 ёшгача бўлган давр ўсмирликдан олдинги давр деб аталади, ёввойилик тугалланиб, маданиятнинг бошланиши деб таърифлайди.12-13 ёшдан 22 -25 ёшгача бўлган даврни ўспиринлик деб аталади, катталикнинг бошланиши, романтизм даври деб аталади. бу даврда ташқи ва ички низолар авж олиб, инсонда “индивидуаллик ҳисси” пайдо бўлади. ҳолнинг бу назарияси психологлар томонидан танқид қилинади. биогенетик назариянинг бошқа варианти немис “конститутсионал психология” вакиллари томонидан ишлаб чиқилди. э.кречмер ва э.енш баъзи биологик омиллар асосида (тана тузилиши типлари ва бошқалар) шахс типологиялари муаммоларини ишлаб чиқиб, инсоннинг жисмоний типлари ва унинг ривожланиш хусусиятлари орасида қандайдир боғланиш мавжуд бўлса керак деб тахмин қиладилар. …

5 / 51

аффақиятга эришмади. улар тараққиётнинг ижтимоий омилларининг ролини йўққа чиқариб, фақат биологик омилларнинг ролини бўрттирмоқчи бўлдилар.шундай назариялардан бири машҳур америкалик психолог а.гезелл назариясидир. у тараққиётда биологик омилларга урғу беради.гезеллнинг фикрича, илк ўспиринлик ёши 11 дан 21 ёшгача давом этади, улардан биринчи беш йил (11дан 16 ёшгача) бўлган давр жуда муҳимдир. унинг таъкидлашича, ўн йил, олтин давр бўлиб бола мувозанатли, ҳаётни осон идрок этади, ота-онаси билан муомаласи яхши, ташқи кўриниши ҳақида қайғурмайди. 11 ёшдан организмда қайта қуриш бошланади; бола таъсирчан бўлиб қолади, қаршилик кўрсатиш (негативизм), кайфиятнинг тез ўзгариши, тенгдошлари билан жанжаллар, ота-онага қарши исён пайдо бўлади. 12 ёшда ҳаётга муносабат ижобийлаша бошлайди, ўсмирнинг оиладан узоқлашиши ҳамда тенгдошларининг таъсири кучая боради. бу ёшдаги асосий ҳислатлар: ақллилик, чидамлилик ва ҳазил; ўсмир бажонудил ташаббус билан чиқади, ташқи кўриниши ҳақида қайғура бошлайди ва қарама-қарши жинс вакилларига қизиқиши ортади. 13 ёшлиларнинг асосий ҳислатлари – ўсмир ўзи билан ўзи бўлиб, интровертлик ҳислатлари кучаяди; ўз-ўзини танқид қилади, танқиддан тез …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари"

7-мавзу: илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари 7-мавзу: илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари режа: 1. илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари. 2.хорижий психологияда илк ўспиринлик ҳақида назариялар. 3.илк ўспиринлик даврида интеллектуал ва эмотсионал ривожланиш. 4. илк ўспиринлик даврида дўстлашиш муаммоси. 5. илк ўспиринлик даврида ўз-ўзини англашнинг ривожланиши. 6.илк ўспиринлик даврида ўқув касбий фаолиятнинг этакчи фаолиятга айланиши ва касб танлаш муаммоси. 7. илк ўспиринлик даврида касбга йўналтиришнинг психологик муаммолари. мавзунинг ўқув мақсади: таълимий: талабаларга илк ўспиринлик даврининг психик хусусиятлари, бу даврдаги ақлий ва эмотсионал ривожланиш, шахс хусусиятлари ҳақида тушунтириш ва англатишдан иборат. тарбиявий: илк ўспиринлик д...

This file contains 51 pages in PPTX format (156.4 KB). To download "илк ўспиринлик даврида психик ривожланиш хусусиятлари", click the Telegram button on the left.

Tags: илк ўспиринлик даврида психик р… PPTX 51 pages Free download Telegram