психология фанининг тузилиши, тармоқлари фанлар орасида тутган ўрни

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426045331_60349.doc психология фанининг тузилиши, тармоқлари фанлар орасида тутган ўрни. режа: 1. психологиянинг фанлар системасидаги ўрни. 2. психология соҳалари. 3. фаолиятнинг психологик томони. 4. психологиянинг тузилиши. 5. психологиянинг бошқа фанлар билан алоқаси инсон ўзининг кимлигини англашга интилишдан, ўз руҳий дунёси-ни ва ўзгалар руҳиятини билиш истаги пайдо бўлишдан, табиат ва жа-мият хрдисаларини тушунишга эхтиёж сезишдан, ўтмиш, ҳозирги за-мон, келажак ҳақида мулоҳаза юритишдан эътиборан психология фан сифатида ривожлана бошлади. психологик билимлар жуда узоқ ўтмиш тарихга эга бўлса-да, лекин у фан сифатида фалсафадан xix асрга келиб ажралиб чиқди. психологияни алоҳида фан сифатида ажралиб чиқиши-га ўша даврда кишилик жамиятида юз бераётган ижтимоий, иқтисодий, сиёсий ўзгаришлар сабаб бўлди, чунки булар ижтимоий заруриятнинг тақозоси эди. психологик ҳолатларни тадқиқ қилиш, яъни психика моҳиятини тушуниш мақсадида ўша даврда экспериментал илмий-пси-хологик лабораториялар вужудга кела бошлади. илк психологик тадқи-қотлар лабораторияси немис олими в. вундт томонидан 1879 йилда лейпциг университетида ташкил қилинди. худди шу лаборатория андо-заси бўйича бошқа мамлакатларда бир қанча мустақил …

ши таъсири билан психология ўзининг тадқиқот объектларига эга бўлган кўплаб соҳаларга ажрала бошланди. ҳозирги даврда психологиянинг назарий ва амалий ютуқпари атроф-муҳит ҳамда жамиятнинг жуда кенг қирра-ларига татбиқ қилинмоқда. психология фанини муайян соҳаларга бўлишда аниқ, яққол фаолиятининг психологик томони, инсоннинг жамиятга нисбатан пси-хологик муносабати, тараққиётининг психологик жабҳаси асос қилиб олинган. қуйида психология соҳаларининг тавсифига қисқача тўхта-либ ўтамиз. умумий психология — умумий психологик қонуниятлар, механизм-лар, мураккаб ички боғланишлар, назарий ва методологик принцип-лар, илмий тадқиқот методлар, психиканинг фило ва онтогенетик ўзгаришларини, илмий тушунчалар ва категориялар, билиш жараён-ларини амалий ва назарий жиҳатдан тадқиқот қиладиган соҳа. умумий психология бошқа соҳалар каби шартли равишда қабул қилин-ган номдан иборатдир. психология фанининг илмий тушунчалари-ни, категориялари (шахс, мотивация, фаолият, муомала, онг)ни, тад-қиқот методларини умумий психологияда умумлаштириш учун унинг бошқа соҳаларидаги текшириш натижаларини мавҳумлаштириш мақ-садга мувофиқ. шунинг билан биргаликда умумий психологиянинг тадқиқот натижалари психологиянингбошқа соҳалари учун асос бўлиб хизмат қилади. умумий психология фани асосий категориялар, ту-шунчалар, психик жараёнлар, ҳолатлар, ҳодисалар, …

ёний хусусиятга эга эканлиги таъкидланади, холос. психик ҳолат тушунчаси психик ҳолатларга нисбатан нисбий статиклигини англа-тади. психик хусусият тушунчаси эса тадқиқ қилинаётган ҳодиса-нинг мустаҳкамлигини, қайтарувчанлигини акс эттиради ва бу нарса шахс тузилишида ўз ифодасини топади. умумий психологиядан бош-қа соҳалар, билимлар асос сифатида фойдаланилади, худди шу боис-дан у универсал хусусият касб этади. экспериментал психология — экспериментал методлар ёрдамида психик ҳодисаларни тадқиқ қилишнинг умумий соҳаси. психология фан сифатида фалсафадан ажралиб чиқишида экспериментал тадқи-қотлар ўтказиш асосий роль ўйнаган. xix асрнинг ўрталарида психо-логик ҳодисалар устидан илк бор амалий экспериментал-психологик тадқиқотлар ўтказилган. бу физиологик лабораторияларда элементар функцияларни ўрганиш орқали, яъни илк бор сезги ва идрокни ўрга-ниш билан бошланган. бу тадқиқотлар экспериментал психология-нинг фалсафа ва физиологиядан мустақил, алоҳида фан сифатидавужудга келишига муҳим асос ва объектив шарт-шароит яратиб бер-ган. экспериментал психология фан сифатида ажралиб чиқишига в.вундт ўзининг катта ҳиссасини қўшган. илк экспериментал тадқи-қотлар ўзини ўзи кузатиш методи ёрдами билан инсоннинг ички фун-кцияларини ўрганишга қаратилган эди. кейинчалик экспериментал ишлар …

р микдори кўп бўлса, унга қанча қулай шарт-шароит яратилса, шучалик ижобий таъсир юзага келади. шу асосда юқоридаги фанлар меҳнаткашга психологик илиқ муҳит яратиш учун меҳнат психологиясига ёрдам беради. меҳнат пси-хологиясини г.мюнстербергнинг «психология ва ишлаб чиқариш унумдорлиги» (1913) ва «психотехника асослари» (1914) китоблари чиққан даврдан бошлаб алоҳида соҳа сифатида вужудга келганлиги эътироф этилган. меҳнат психологиясининг асосий вазифаси ишлаб чиқариш муносабатларини ижобийлаштириш, меҳнаткашларга зарур шарт-шароит яратиб бериш, касбий касалликларнинг, ишлаб чиқа-ришда жисмоний фалокатларнинг, психологик зўриқишларнинг ол-дини олишдир. авиация психологияси — авиасаноат ва авиахизматчиларнинг меҳ-нат фаолиятида кечувчи психологик қонуниятларни ўрганади. авиа-ция психологиясининг предмети мураккаб авиация тизимини бош-қаришдаги инсон психикасинингролини текширишдан иборат. авиа-ция психологияси объекти шахс фаолияти, жамоа тузилишини таш-кил қилишнинг шарт-шароитлари ҳисобланади. муҳандислик психологияси - инсон ва машина ўртасидаги муно-сабатни, инсонга машинанинг психологик таъсирини ва инсоннинг машина билан муносабати жараёнининг психологик қонуниятлари-ни тадқиқот методлари ёрдами билан ўрганувчи психология соҳаси. космик психология - вазнсизлик ва бўшлиқда аниқ мўлжал ола билмаслик шароитида, организмда жуда кўп …

и натижасида инсоннинг индивидуал-психологик фарклари, ижтимоий-тарихий таж-рибалар таъсири ҳамда бошқа одамлар ўртасидаги мулоқот, муомала таъсири борлигини, шунингдек, яна бир қанча факторларни ҳисобга олган ҳолда шахсни ривожлантирувчи таълим орқали ўқитиш ва тар-биялаш ётади. педагогик психологияни шартли равишда бир нечатур-га ажратиш мумкин: а) таълим психологияси; б) тарбия психологияси; в) ўқитувчи психологияси; г) олий мактаб психологияси кабилар. тиббиёт психологияси — касалларнинг даволаниши, гигиена, про-филактика, диагностика жабҳаларини тадқиқ қилувчи психология соҳаси. тиббиёт психологиясида тадқиқотлар тизимига касалликлар-нинг кечиши, уларнинг шахс психологиясига таъсири қонуниятлари, инсоннинг касалликдан соғайишига микросоциал гуруҳтаъсири ўрганилади. юридик психология — ҳуқуқ доирасидаги муносабатлар одамлар-нинг психик фаолиятини ҳуқуқий бошқариш механизмлари ва қону-ниятларини ўрганувчи психология соҳаси. экспериментал психоло-гия таъсири остида xx асрнинг бошларида юридик психология соҳа-сида илк лаборатория тадқиқотлари ўтказилган. бу тадқиқотчилар гувоҳларнинг кўрсатмаларини ва сўроқолиб бориш асосларини ўрга-нишни мақсад қилиб қўйган эдилар. юридик психолог сифатида ёзув-чи а.к.дойлнинг қаҳрамони шерлок холмсни аташ мумкин. юри-дик психология бўйича тадқиқот ишлари ўша вақтларда г.гросс, к.марбе, в.штерн, к.юнг ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психология фанининг тузилиши, тармоқлари фанлар орасида тутган ўрни"

1426045331_60349.doc психология фанининг тузилиши, тармоқлари фанлар орасида тутган ўрни. режа: 1. психологиянинг фанлар системасидаги ўрни. 2. психология соҳалари. 3. фаолиятнинг психологик томони. 4. психологиянинг тузилиши. 5. психологиянинг бошқа фанлар билан алоқаси инсон ўзининг кимлигини англашга интилишдан, ўз руҳий дунёси-ни ва ўзгалар руҳиятини билиш истаги пайдо бўлишдан, табиат ва жа-мият хрдисаларини тушунишга эхтиёж сезишдан, ўтмиш, ҳозирги за-мон, келажак ҳақида мулоҳаза юритишдан эътиборан психология фан сифатида ривожлана бошлади. психологик билимлар жуда узоқ ўтмиш тарихга эга бўлса-да, лекин у фан сифатида фалсафадан xix асрга келиб ажралиб чиқди. психологияни алоҳида фан сифатида ажралиб чиқиши-га ўша даврда кишилик жамиятида юз бераётган ижтимоий, иқтисодий, сиёсий ўзг...

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "психология фанининг тузилиши, тармоқлари фанлар орасида тутган ўрни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психология фанининг тузилиши, т… DOC Бесплатная загрузка Telegram