сурхон воҳасининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни

DOC 514 стр. 2,3 МБ Бесплатная загрузка

514 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,3 МБ

Тип файла DOC

Страницы 514

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 514

наврўз тарихидан бир шингил сурхон воҳасининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни тарихий илмий тахлиллар натижасига диққат билан эътибор берилса, этногенез масаласласида фикр билдириш нихоят даражада мураккаб йўналиш эканлиги сезилади. этногенез тўғрисида илмий мушохада этиш учун чексиз манбаларни қайта ўрганиш, уларни танқидий-холисона баҳолаш ҳар бир тадқиқотчидан катта меҳнат талаб этади. чунки йўл қўйилган оддий бир хато ёки жумбоқли фикр турли норозиликларга хаттоки сиёсий жанжалларга айланиб кетиши мумкин. чунки дунёдаги мавжуд 1600 дан ортиқ этник гурухлар-200 га яқин давлатларда истиқомат қилади, уларнинг хар бирининг ўз миллий ғурури, ватан туйғуси, ор-номус, урф-одатлари, анъналари ва миллий қадриятлари мавжуд. ушбу миллат ва элатлар ўзининг этник ўзлигини англаш, ўз қавми номини, худудини, тилини, маданиятини, ички барқарорлигини, хавфсизлигини таъминлашга узоқ асрлардан буён харакат қилиб келмоқда. президентимиз и.а.каримов таъкидлаганидек: «ҳар қандай миллат, у нақадар кичик бўлмасин-инсониятнинг бойлигидир ва хар қандай миллий бирликнинг, унинг тил, маданий ва бошқа хусусиятларининг йўқ бўлиб кетиши ер юзидаги маданий ва генетик фонднинг шахс, имкониятларининг …

2 / 514

шга асос солинганлигига, иккинчи босқичда “осиё-европа эллинизм тамаддуни”да муносиб маданий тараққиётга ҳисса қўшганлиги ва жаҳон цивилизацияси тараққиётининг ижтимоий-иқтисодий маданий, сиёсий ва мафкуравий ривожланишда алоҳида ўрни борлиги илмий манбаларда ўз аксини топди. ўзбек миллати жаҳон цивилизация тарихида қадимги элат сифатида сўнгги бронза даврида шаклланиш даври бошланиб, xi-xii асрда узил-кесил элат бўлиб шаклланиб, ўзбек халқининг моддий ва маънавий маданияти мукаммал ривожланиб, жаҳон цивилизация тарихида муносиб тарихни босиб ўтди. узбек сузи ва унинг этнолугавий маъноси хакида жахон олимлари, ва этнографлар узларининг ижобий бахосини беришган. абдукаххор иброхимов узининг «биз ким узбеклар» китобида акшнинг чикаго шахрида чоп этилган «the world encyclopedia dictinary book» («жахон комусий лугати») китобидан жуда мазмунли жумлани: «узбеклар-жахон халклари орасида биринчилардан булиб, туркий халклар уртасида биринчи булиб, утроклашган, маданий турмуш кечирувчи, жахон цивилизациясига хисса кушган миллат...» деган этнологик таърифни келтиради. бу мулохаза талаб килинмайдиган хакикатдир, яъни узбек халкининг жахон цивилизациясига кушган хиссасини дунё олимлари хакикатдан тан олди деган суздир. «аждодларимиз кимлар? ўзбек …

3 / 514

қўнғир бўлади. соқоли сийрак ва қора, баъзида кулранг қам бўлади. бурни кичкина ва тўғри, бурун қанотлари кенг, лаблари қалин ва бўртиб чиққан, тишлари оқ ва жуда соғлом, пешонаси тўғри ва дўнг, қош усти кам билинади, бурун ва лўнжи ўртасидаги кесим унчалик чуқур бўлмайди. қошлари ёйсимон, лекин жуда қалин эмас, оғзи катта, ияги йирик, ёноғи чиқиб турувчи, юзи кўпроқ серқирра, қулоғи катта ва ажралиб туради, оёқ-қўли кичкина, гавдаси кучли эмас, балки кўпроқ нозикдир. ўзбекларнинг миллий эътиқоди, ғурурида ватанни аҳлоқий жиҳатдан юксак бўлишига, миллий бирликнинг шакллантириш асосий бурч эканлиги сингдирилган. чунки ватан деб устида ўтирганимиз оддий бир тупроқ эмас. ватан тупроғи ҳар бир инсон учун ёпинчиғдир ва тупроқ ёпинчиқ бўлгани учун ҳам муқаддасдир. хулоса қилиб шуни алоҳида таъкидлаш мумкинки, ватаний аҳлоқ миллий мафкурадан, миллий туйғудан таркиб топган муқаддас бурчдир. шунинг учун ватанни севиш учун юксак аҳлоққа эга бўлиш лозимдир. ватаний аҳлоқни юксалтириш учун миллий маданиятга, эстетик гўзалликка эга бўлишимиз зарур. ватанимизни, миллатимизни …

4 / 514

, андиша эътиқоди деб биладилар. кийиниш маданиятига алоҳида эътибор берадилар. кийимларни улуғ ҳамда муқаддас биладилар. айниқса дўппига алоҳида эътибор билан қарайдилар. ўзбек халқининг севимли бош кийимларидан бири-дўппидир. фарғонада дўппини 10 дан ортиқ дўппи тури бор. энг машҳури чуст дўпписи. дўппи бундан 2,5 минг йил олдин пайдо бўлган. халқда инсон тупроқдан пайдо бўлган деган ривоят мавжуд. шунинг учун бутун ер шаридан су1в қисми «чиқариб» юборилиб, шарнинг ярими олиб қолинган, яримини инсоннинг бир умрига таққосланиб, бир йил деб олинган ва у 4 фаслга, 12 ойга бўлинган. дўппидаги гуллар оддий эмас, балки у 12 ойдир. дўппи адоғида қора чуяк бўлиб, бу дўзах дегани, унинг ўртасида нозик оқ чизиқ бор-бу жанатга ўтадиган пулсирот (кўприги)дир. дўппининг гулида ярим ойнинг нусхаси ётибди, халқимизнинг «ойнинг ўн беш қоронғу, ўн беши ёруғ» деган сўзи ҳам дўппида акс этган. дўппида қоронғи қисм акс этмаган, фақат ёруғ қисми олинган холос. ой атрофидаги кашталар, юлдузлар ҳисобланади. бу эса аёлларимизнинг ўз фарзандларига …

5 / 514

бекистон республикаси ҳудудидан анчагина каттадир. ўзбек халқи асосан икки этник қатламдан ташкил топган. биринчи қатлам турон-туркистон ҳудудларида шаклланган. иккинчи қатлам эса волга (итил) бўйларидан тортиб, то хоразмнинг шимолий, сирдарёнинг ўрта ва қуйи оқимларида қипчоқ дашти, олтин ўрда, оқўрда. «ўзбекнинг феъл-атвори барчага аён, у ерни, табиатни севади. дўпписида сув ташиб бўлсада дарахт кўкартиради. ўзбек том маънода бунёдкордир» ўзбек халқининг тарихи ва тараққиётида муносиб ҳисса қўшган сурхон воҳасининг жаҳон цивилизация тарихи муносиб ўрни бор. марказий осиё тамаддунида воҳа ўз тарихи, маданияти, урф-одатлари, анъаналари билан юксак маънавиятга эришган ҳудуд сифатида олимларни диққатини тортган. марказий осиёда сурхон воҳаси инсониятнинг энг қадимги аждодлари яшаган манзилгоҳ сифатида 1938 йилда бойсун тумани мачай қишлоғи яқинидаги тешиктош ғоридан топилган 8-9 ёшли неандерталь боланинг топилиши билан алоҳида ажралиб туради. жаҳон цивилизация тарихининг ибтидоий жамоа тузумига тааллуқли тешиктош ғори амир темур ғори, айритом ҳамда тўпаланг дарёси ҳавзалридаги манзилгоҳлар тарих фани учун муҳим манбаларни тақдим этиб, илк аждодлаларимизнинг турмуш тарзи, меҳнат …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 514 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сурхон воҳасининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни"

наврўз тарихидан бир шингил сурхон воҳасининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни тарихий илмий тахлиллар натижасига диққат билан эътибор берилса, этногенез масаласласида фикр билдириш нихоят даражада мураккаб йўналиш эканлиги сезилади. этногенез тўғрисида илмий мушохада этиш учун чексиз манбаларни қайта ўрганиш, уларни танқидий-холисона баҳолаш ҳар бир тадқиқотчидан катта меҳнат талаб этади. чунки йўл қўйилган оддий бир хато ёки жумбоқли фикр турли норозиликларга хаттоки сиёсий жанжалларга айланиб кетиши мумкин. чунки дунёдаги мавжуд 1600 дан ортиқ этник гурухлар-200 га яқин давлатларда истиқомат қилади, уларнинг хар бирининг ўз миллий ғурури, ватан туйғуси, ор-номус, урф-одатлари, анъналари ва миллий қадриятлари мавжуд. ушбу миллат ва элатлар ўзининг этник ўзлигини англаш, ўз қавми номини,...

Этот файл содержит 514 стр. в формате DOC (2,3 МБ). Чтобы скачать "сурхон воҳасининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сурхон воҳасининг жаҳон цивилиз… DOC 514 стр. Бесплатная загрузка Telegram