пулнинг моҳияти, вазифалари ва иқтисодиётда тутган ўрни

DOC 124,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1473151033_64824.doc пулнинг моҳияти, вазифалари ва иқтисодиётда тутган ўрни режа: 1. товар ишлаб чиқариш пул мавжудлиги моддий асоси. 2. қиймат шаклларининг ривожланиши. 3. пулнинг вазифалари 4. пулнинг иқтисодиётда тутган ўрни таянч иборалар. товар, пул, ишлаб чиқариш, эквивалент, қиймат, муомала, тўлов, меҳнат, кенгайтирилган такрор ишлаб чиқариш, оддий ишлаб чиқариш, чек, электрон пул, кредит. аввалом бор биз пул деганда сўзнинг асл маъносига тушуниб етишимиз керак, чунки пул ўзи нима эканлигини билмай туриб ҳозирги бозор иқтисодиёти шароитида унинг тутган ўрнини, кадр-қийматини ва кучини юзаки фахмлашимиз мумкин, бу эса ўз навбатида нафақат оиламизнинг иқтисодий ахволига, балки давлатимиз иқтисодиётига, жаҳон иқтисодиёти ва унинг тараққиётига маълум даражада салбий таъсир кўрсатиши мумкин. шундай экан, пул ҳақидаги тушунчага унинг келиб чиқиш сабаблари, иқтисодиётда тутган ўрни, моҳиятига тўхталиб ўтиш мухимдир. кудалик ҳаётимизда пул деганда қиммати кўрсатилган банкнотлар, рангли қоғоз пуллар тушинилади. лёкин аслида бундай пуллар иқтисодий адабиётларда пул тушунчасининг фақат бир қисминигина билдиради холос. маълумки пул дарров пайдо бўлгани йўқ, …

ажралиб чиқан. айрибошлаш жараёни қадим-қадимлардан тош даври жараёнлари ўртасида вужудга келган бирок тарихий ривожланишнинг бу босқичда инсон ёки жамоа меҳнатининг айрим маҳсулотларигина бошқа бирор нарсага айлантириш мумкин бўлган товар айланган. бунинг устига бирор товар қиймати унга карама-карши турувчи алоҳида эквивалент товарда ифодаланган. бу, қийматнинг оддий бир шакли эди. масалан, 1 та болта узи қийматига кура 20 кг донга тўғри келар эди. унинг бундан кейинги ривожланишига дастлабки йирик меҳнат тақсимоти сабаб бўлди. бу меҳнат тақсимоти чорвачиликнинг деҳқончиликдан ажралиб чиқандан иборат эди. у ёки бу кабилар ехуд жамоалар уларни уз ичини эхтиежларидан анча кўп ортиб коладиган товарлар ишлаб чиқара бошлаганликлари туфайли доимий айрибошлаш эхтиежи вужудга келди. шу тариқа тасодифий айрибошлаш пайдо бўлди. бунда товар қиймати уз алмаштирилиши мумкин бўлган ва қиймати тахминан тенг келадиган кўплаб эквивалент товарларда ифодаланиши мумкин бўлиб колди. эквивалент товар қиймати кабилалари узилари айрибошлаетган ортикча маҳсулотларни қанчалик кадрлашларига боғлиқ эди. қийматнинг бундай шакли тулик ёки кенгайтирилган қиймат номини олди. …

ва таркалиши жараёнида жамиятда товар ҳамда хизматлар истеьмолининг бевосита усишига олиб келмйди .чунки фақат ишлаб чиқарилган маҳсулотлар истеьмол қилинади, ишлаб чиқариш эса меҳнат, эр, капитал ҳамда инсонлар тадбиркорлик кобиляти ўзаро ҳамжамиятликнинг пировард натижасидир. “пул хосил бирлигидир” деб юнон файлосуфи арасту бежи айтмаган. бирок, унинг жамият ишлаб чиқариш фаолиятига ижобий таъсир кўрсатишига шубха йўқ, зеро пул умумий чиқимлар қисқаришига ёрдам беради. бунинг сабаби шундаки одамлар ишлаб чиқаришга килган барча ҳаражатларини пулга чака бошлайдилар, ҳамкорлар излашга тушадилар, меҳнат ихтисослашуви ривожланиши ва тегишлича унинг самадорлигини усишини фаоллаштирилади. дастлабки вақтларда пул ролини оддий металлар ўйнаган. аммо меҳнат тақсимоти ривожлангани бойигани саийн қиммат бахо металларнинг (олтин ва кумуш) умумий эквивалент вазифасини бажаришни тобора мустахкамланаверади. шундай қилиб гарчи тури вақтларда пул ролини турли нодир металлар ўйнаган бўлсада айрибошлашнинг узоқ муддатли ривожланиш жараёни натижасидаолтин асосий восита бўлиб колади. олтин узининг бир катор табиий хоссаларига кура пул вазифасини бажаришга анча мос келади. сабаби, 1-дан, олтиннинг қиймати бошқа металларга …

атаганлар. лотин тилида “ресия” – “чорва” деган маънони англатади. “капитал” сўзи ҳам пул сингари “чорва” сўзи билан боғлиқ, “капит” – бош (чорва боши) сўзидан олинган. тинч океан ва африка ҳалқларида чиғоноқлар, африкада фил суяги, қадимги мисрда буғдой, хитойда туз, муғилистонда чой, аляскада тери, рим давлатида асал каби товарлар пул вазифаларини бажарган. аммо бу товарларни кутариб юриш ижтимоий тараққиётга салбий таъсир кўрсата бошлади. натижада аста секин метал пул пайдо бўлди. қиймат шаклларининг ривожланиши. 1. қийматнинг оддий ёки тасодифий шакли. 1 та қўй = 20 кг ғалла. бу ерда қўй ўзининг қийматини ғалланинг истеъмол ифодалаган демак қўй актив роль ўйнаган ҳолда нисбий қиймат формасида, ғалла пассив роль ўйнаган ҳолда эквивалент формасида намоён бўлган. йирик ижтимоий маҳсулот тақсимоти натижасида ишлаб чиқариш кенгайиб, айрибошланадиган товарлар сони кўпайган. бунинг натижасида қийматнинг тўлиқ ёки кенгайган формаси вужудга келди. қийматнинг бу формасида ғалла аввало эквивалент бўлган қуйга айрибошлаш қилинади, сўнгра истеъмолчига зарур бошқа товарга айрбошлаш қилинади. бу …

ан ясаб уни “танга” яни жарангловчи деб атаганлар. (xiii аср). аста – секин бу сўз денга сўзига айланиб рус тилида деньги – пул бўлиб ўзгариб кетган. пул ўтган маърузамизда қисқача таъриф бериб ҳамма товарларни айрибошлашга хизмат қилувчи умумий эквивалент деган эдик. эквивалент – бир нарсага ҳар жихатдан тенг бўлган, у билан алмашина оладиган нарса деган маънони беради. у бошқа товар қийматларини ўлчашда мезондир. демак пул шундай товарки, у ҳамма бошқа товарларни айрибошлашнинг умумий эквиваленти, яъни товар қийматининг ифодаси бўлиб хизмат қилади. пул товар ишлаб чиқариш ва айрибошлаш жаренини истеъмолчилар ўртасидаги ижтимоий муносабатларни ифода этади, натижада товар пул муносабатлари пайдо бўлади. моҳият жихатидан пул ижтимоий меҳнат сарфи ва қийматнинг миқдорини белгилаб беради. пулнинг кучи шундаки у ҳамма нарсани сотиб олиш қудратига эга. акш лик иқтисодчи олимлар макконель р.к ва брю с.л ўзларининг “экономикс ” китобларининг i том, 264 бетидан пулга таъриф бериб шундай дейдилар. пул одамларни сехрлаб қўювчи жоду хисобланади. пул …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "пулнинг моҳияти, вазифалари ва иқтисодиётда тутган ўрни"

1473151033_64824.doc пулнинг моҳияти, вазифалари ва иқтисодиётда тутган ўрни режа: 1. товар ишлаб чиқариш пул мавжудлиги моддий асоси. 2. қиймат шаклларининг ривожланиши. 3. пулнинг вазифалари 4. пулнинг иқтисодиётда тутган ўрни таянч иборалар. товар, пул, ишлаб чиқариш, эквивалент, қиймат, муомала, тўлов, меҳнат, кенгайтирилган такрор ишлаб чиқариш, оддий ишлаб чиқариш, чек, электрон пул, кредит. аввалом бор биз пул деганда сўзнинг асл маъносига тушуниб етишимиз керак, чунки пул ўзи нима эканлигини билмай туриб ҳозирги бозор иқтисодиёти шароитида унинг тутган ўрнини, кадр-қийматини ва кучини юзаки фахмлашимиз мумкин, бу эса ўз навбатида нафақат оиламизнинг иқтисодий ахволига, балки давлатимиз иқтисодиётига, жаҳон иқтисодиёти ва унинг тараққиётига маълум даражада салбий таъсир кўрсатиши му...

Формат DOC, 124,0 КБ. Чтобы скачать "пулнинг моҳияти, вазифалари ва иқтисодиётда тутган ўрни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: пулнинг моҳияти, вазифалари ва … DOC Бесплатная загрузка Telegram