кўркув борасидаги илмий карашларнинг ривожланиши

DOC 102,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404020611_49886.doc кўркув борасидаги илмий карашларнинг ривожланиши шахсдаги хавотирлилик ва кўркув холатлари оркали инсонда турли хиссий кечинмалар намоён бўлиши мумкин хамда бу холат шахс камолотига таъсир этиши мумкин. бу борадаги гоялар шарк алломалари томонидан хам илгари сурилган бўлиб, шахснинг хис-кечинмалари, кўркув ва хавотирланиш каби туйгуларнинг намоён бўлиш холатлари хакидаги фикрларини ўз асарларида баён этганлар шарк алломалари асарларида шахс шаклланиши масаласи долзарб масалалардан бири хисобланади. шахснинг шаклланиши жараёнида рўй берадиган психик-жисмоний ўзгаришлар мухим ахамиятга эгалиги билан ажралиб туриши борасида катор фикрлар илгари сурилади. шаркнинг комусий олимларидан абу райхон беруний инсондаги ахлокий сифатларнинг таркиб топишида улардаги кўркув, хавотирланиш холатларини мухим санайди. абу али ибн сино эса ўзининг кенг доирадаги психоневрологик амалиётида объектив кузатиш методига жуда катта эътибор беради. шунга кўра турли эмоциялар организмда, юракда, кон томирларида, нафас олиш органларида хар хил ўзгаришларни келтириб чикариши, нерв изтироблари, кечинмалар ва кўркув организмнинг мадорсизланиш холатига олиб келиши мумкинлигини исботлайди. шундай килиб, ибн сино физиологик ходисалар билан …
2
рганишга каратилган тадкикотлар ушбу хиссиётни янада кенгрок тушуниш имконини беради. (bowlby, 1973; gray 1971: lewis, rosenblum 1974; rachman, 1974). кўркув – инсоннинг фундаментал эмоциялари категориясига киради (гельгорн э, луфбор – роудж, 1966). кўркув эмоцияси хавф солаётган стимулга нисбатан жавоб реакцияси сифатида юзага келади деб тасаввур этиш мумкин. хавфни тушуниш, уни англаш хаётий тажриба ва шахслараро муносабат жараёнида шаклланиб боради. лекин бола учун баъзи индефферент кўзгатувчилар аста- секин хавфли таъсирлар характерига эга бўлади. кўркув хисси ихтиёрсиз равишда юзага келиб, кучли хис-хаяжон, хавотирлик ёки дахшат хисси билан биргаликда кечиши мумкин. юкоридаги фикрлардан келиб чикиб, кўркув – аффектив хавфни кабул килувчи инсоннинг хис- кечинмалари ва унинг натижасидир деб айтиш мумкин. и.п.павловнинг фикрича, кўркув табиий рефлекснинг кўриниши, мия катта ярим шарлари пўстлогининг тормозланиши ва пассив химояловчи реакциясидир. кўркув ўз-ўзини саклаб колиш инстинктига асосланади, химоя характерига эга ва юкори нерв фаолиятининг маълум физиологик ўзгаришлари билан биргаликда кечади. т. рибо болаларда сабабсиз кўркувлар мавжуд бўлишини таъкидлаган. …
3
ъл - атворини намоён килишда кўринади. кўркув «коронгуликдан пайпаслаб кутилиш» кабидир, яъни у хавфни дурустрок бахолашдан олдин содир бўлади. кўркув ўзининг салбий жихатларига карамасдан, инсоннинг рухий хаётида турли хил функцияларни бажаради: кўркиш хавф- хатарга жавоб реакцияси сифатида у билан тўкнашишдан кочишга имконият яратади, рухий ўз- ўзини бошкариш тизимида химоявий, мослаштирувчи ролни ўйнайди. к.изарднинг таъкидлашича, кўркиш хавфни олдиндан тасаввур килиш, ташвишланиш, хавфсираш сифатида бошдан кечади. инсонда гўё вазият назоратдан чикиб кетгандек хиссиёт пайдо бўлади ва одам ўзида борган сари ишончсизлик сеза бошлайди. кўркув одамда мутлако химоясизлик ва ўзининг хавфсизлигига ишонмаслик сифатида кечади. изард кўркув сабабларини 4 турга ажратади: а) ташки ходисалар ва жараёнлар. б) хохиш, интилиш ва эхтиёж. в) эмоциялар. г) шахснинг когнитив жараёнлари. шу сабаблар натижасида келиб чиккан кўркувлар тугма ёки орттирилган кўринишда бўлиши мумкин. а.кемпински ўз тадкикот ишларида кўркувнинг 4 турини тасвирлаб беради. булар: биологик, ижтимоий, маънавий хамда дезинтеграцион. биологик кўркув одамнинг ўз хаётига ёки наслига хавф билан боглик. …
4
д бўлган манбалар (биологик, техноген). б) атроф-мухитдаги хакикий холат тўгрисида тўла ва аник тасаввурнинг йўклиги (ижтимоий ва болаларда учровчи кўркувлар) в) онтологик (диний, экзистенционал). г) гносеологик (маълумотларнинг кўплигидан хаддан зиёд кўркиш). кўркув ва фобияларнинг келиб чикиши ва кечиш механизмлари тўгрисида кўпгина илмий назариялар ва карашлар мавжуд. турли психологик мактаб намоёндалари инсонда фобиянинг келиб чикиш сабабларини турлича талкин килишади. з.фрейднинг психодинамик модели бир вактлар катта эътибор козонган бўлса, кейинги (охирги) йилларда бу борада бихевиористлар назариялари жуда кўп кўллаб- кувватланишларга сазовор бўлди. психодинамик назария: з.фрейднинг фикрича, фобия – яширин хавотирлиликни назорат килиш учун инсоннинг сикиб чикариш ва кўчириш химоя механизмидан ортикча фойдаланиши натижасидир. бундай инсонлар кўпинча кўркув ва хавотирликни келтириб чикарувчи сигналларни онг остига сикиб чикаришади ва назорат килиш осон бўлган нейтрал объект ёки вазиятга нисбатан мавжуд кўркувлар билан аралаштириб юборишади [32]. психоанализ таълимотига кўра назорат килинмайдиган, автоматик тарзда вахима билан кечадиган кўркув шахс тараккиётининг илк, архаик боскичини эслатади. сигнал кўркувга кобиллик …
5
вни кайтаришга кобил даражада бакувват бўлиши керак. хавф эса хар доим хам ташкаридан келавермайди, у ички шахсий психик кобикни хам ёриб ўтиши мумкин. ташки ва ички хавфдан саклайдиган химоя девори ўртасидаги фаркни билиш психоанализ таълимотидаги асосий гоя эди [60]. фрейднинг фобияни юзага келиши борасидаги назарияси йиллар давомида илмий жихатдан кўллаб-кувватланмади, замонавий психодинамик, гуманистик, когнитив ва биологик модел намоёндалари хам фобиянинг одамларда юзага келиши борасида аник бир фикр билдира олмадилар. аммо бихевиористларнинг бу борадаги ишлари илмий жихатдан кўллаб-кувватланди ва хозирги кунда терапевтик сохада хам катта муваффакиятларга эришмокда. бихевиористик назария. бихевиористларнинг фикрича, фобияга дучор бўлган инсонларда бирор объект, вазият ёки ходисага нисбатан кўркув классик йўналиш коидасига мувофик кечади. лекин кўркувни хис килган инсонлар кўркаётган объект ва вазиятларидан кочишга харакат киладилар ва бу билан ўз кўркувларини назорат килиш имконини йўкотадилар. бихевиористлар аслида хавфли бўлмаган объект ва вазиятларга нисбатан кўркувни юзага келишини ўзида мувофиклаштирувчи классик йўналишларини ишлаб чикишди. классик ёндашувга кўра бир вактда содир …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кўркув борасидаги илмий карашларнинг ривожланиши"

1404020611_49886.doc кўркув борасидаги илмий карашларнинг ривожланиши шахсдаги хавотирлилик ва кўркув холатлари оркали инсонда турли хиссий кечинмалар намоён бўлиши мумкин хамда бу холат шахс камолотига таъсир этиши мумкин. бу борадаги гоялар шарк алломалари томонидан хам илгари сурилган бўлиб, шахснинг хис-кечинмалари, кўркув ва хавотирланиш каби туйгуларнинг намоён бўлиш холатлари хакидаги фикрларини ўз асарларида баён этганлар шарк алломалари асарларида шахс шаклланиши масаласи долзарб масалалардан бири хисобланади. шахснинг шаклланиши жараёнида рўй берадиган психик-жисмоний ўзгаришлар мухим ахамиятга эгалиги билан ажралиб туриши борасида катор фикрлар илгари сурилади. шаркнинг комусий олимларидан абу райхон беруний инсондаги ахлокий сифатларнинг таркиб топишида улардаги кўркув, хавотир...

Формат DOC, 102,5 КБ. Чтобы скачать "кўркув борасидаги илмий карашларнинг ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кўркув борасидаги илмий карашла… DOC Бесплатная загрузка Telegram