жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотларининг ривожланиши

DOC 59,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1694356065.doc жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотларининг ривожланиши режа: 1. крузенштерн и.ф, лисянский ю.ф. раҳбарлигидаги сайёҳатлари (1803-1806 йй.) 2. беллинсгаузен ф.ф. ва м.п. лазаровлар сайёҳати ҳақида 3. немис табиатшуноси а.гумболpднинг сайёҳати (1799-1804 йй) 4. каволевский е.п. ва бэр к.м. сайёҳати (1853-57 йй) 5. шиллигин н.г. ва кропаткин п.а. сайёҳатлари ҳақида 6. воейков а.и. (1869-71 йй), англия сайёҳи фродер (1894-96 йй) оксар диксон (швеция) сайёҳати (1875 й) таянч иборалар: бу даврда (xix аср) жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотлар олиб боришда: крузенитерн и.ф, лисянский ю.ф, белленсгаузен ф.ф, м.п. лpзаровлар, а.гумболpднинг, коволевский е.п., бэр к.м. шиллигин н.г. ва кропаткин п.а., воеков а.и., фродер оксар диксон, сибрияков а.м. диксонларнинг, ливингстон дpвад ,роберт о харо берк, джон доуэлл стюар форрест джон ч.валихонов, северцов, семёнов тянp-шанский, федченко а.п., мужкетов и.в.,превалский н.м. сайёҳлар, уларнинг география фанига қўшган ҳиссалари ҳақида тушунчалар. xiii аср охири xix аср бошларида баoзи илғор мамлакатларда капитализм ташкил топиши ва йирик қишлоқ ҳўжаликни …
2
си ташкил қилинган, тадқиқот ишларига эса фанлар академияси бошчилик қилган. экспедициянинг асосий вазифани турли мамлакатларни табиий шароити, ахолиси, хўжалигини илмий кузатишдан иборат эди. бу экспедицияга фанлар академиясидан бир неча табиатшунослар (г.и.лансдорф, и.к.горнер ва бош.) таклиф қилган. биринчи экспедиция 1803 йил (авг) петербурргдан атлантика океанига чиқиб, жанубий-ғарбга томон сузиб экватордан ўтиб, жанубий американи рио-де-жанейро шаҳрига, ундан чиқиб материкни шарқий соҳиллари бўйлаб сузиб жанубидаги гори бурни орқали тинч океанига ўтиб, шимолий ғарбга томон сузиб маркин, сандвик, говой оролларидан бўлган. шу ерда сайёҳлар “надежда” кемасига крузентери раҳбарлигидаги сайёҳлар сандвичдан оролидан чиқиб петроповловск, камчатка, сахалин, япония ва хитойнинг шарқий соҳилларида бўлган, сўнгра ҳинд океанидан ўтиб африканинг жанубидаги яхши умид бурни орқали атлантика океани бўйлаб шимол томон сузиб петербургга қайтиб келган. крузенштери и.ф. экспедиция давомида ўзи бўлган жойларни иқлими (суткалик ўрта ча ҳарорати) ҳаво босими, океанлардаги оқимлар, ҳар-хил чуқурликларда, ҳароратни тақсимлаши, уларнинг йил фасилларига кўра тарқалиши чегараларини пролив, отлив ходисалари, океан сув шўрлиги, хатто атлантика …
3
ги дунёнинг тропик-ўрмонлари бўйлаб сайёҳат» номли асар чоп қилди. а.гумболpдт географияда таққослаш усули, географик профиллар тузиш, изотермоллар, изолинияларда фойдаланишни ишлаб чиққан ва улардан фойдаланган, ўсимликлар қопламини кенгликлар бўйича тарқалиши, баландлик минтақаларини аниқлаган ва дастлабки географияга асос солган табиатшунос сайёҳдир. хуллас, xix асрнинг биринчи ярмида тарихий география фанининг ривожланишида рус ва немис табиатшунослари тадқиқотлари муҳим аҳамиятга эга xix асрнинг иккинчи ярмида жаҳон капиталистик мамлактларини империализм босқичига ўтиш даври бўлади, бу даврда: 1) дунёнинг мустамлакаларга бўлиниши; 2) четга товар чиқариш ўрнига капитал чиқариш; 3) монополиялар хукумронлиги юзага келган. импералистлар ҳар бир мустамлакаларга эгалик қилиш учун у мамлалактларни ҳар бир томонлама ўрганишга киришган. масалан, рус тоғ инженери ковалевский егор петрович (1811-1866 йй) ни миср ҳукумати оқ нил билан кўк нил оралиғида геологик, этнографик ва олтин ювиш корхоналалрини қуриш ҳамда бу жойларни картасини тузишга таклиф қилган. ковалевский бу ҳудудда кузатиш ишларини олиб борди ва натижада «африкани ички қисми бўйлаб сайёҳат» номли асар (1849 й,) …
4
юлиус пайер «германия» номли кемада шимолий муз океани бўйлаб баранец денгизини топографик картасини тузган. у 1872 йил шимолий қутб экспедициясига раҳбарлик қилиб, фронц-иосф ва новая земля ороли худудларида тадқиқотлар олиб бориб, сайёҳати давомида тўплаган маoлумотлари асосида «австро-венгрия» номли китоб чоп қилган (1876 й). xixасрнинг иккинчи ярмида арктика бўйлаб олиб борилган тадқиқотлар ичида швеция савдогари (саноатчи) оксар диксон томонидан (1875 й) уйиштирилган экспедиция муҳим аҳамиятга эга. экспедицияга геолог профессор адолpф эрик норденшелpд раҳбарлик қилган. адолpф эрик норденшелpд раҳбарлигидаги экспедиция аoзолари кишилик тарихида биринчи бўлиб, евроосиё материгининг шимолдаги денгизлар орқали, осиёнинг шарқий жанубини айланиб ўтиб, европанинг ғарбга мумкинлигини исботлагани тарихий география тарихий география учун муҳим аҳамиятга эгадир. шу даврдаги (xix аср 2-ярми) экспедициялар орасида рус этнограф, антропологи маклухо-маклай николяевич (1840-1888 йй) ни тадқиқотлари алоҳида аҳамиятга эга. у 1866-1869 йиллар (18 ёшда) немис зоологи эреста геккеля билан модойро, канар, сицилия, маракко ва эронни шимолий шарқий қисмларида зоологик тадқиқотлар олиб борган ва петербурга келиб …
5
аштириб «жанубий африка бўйлаб сайёҳат ва тадқиқотлар» номли китобини чоп (1857) қилинган. 1858 йил ливингстон давид африкага иккинчи марта боради. бу сафар зембези дарёсининг чап соҳили бўйлаб юриб шаршара очиб, унга география жамиятининг машҳур геологи родрико мерчисон номини беради. сўнгра сайёҳ нpеса кўлини ўрганган. хуллас, инглиз сайёҳи давид ливингстон африка материгида 32 йил давомида (1841-73йй) тадқиқотлар олиб бориб материкнинг ғарбидан, шимолий шарққа ўтиб материкнинг сув обoектлари, табиати, аҳолиси, хўжалиги, урф-одатлари, ўсимлик, хайвонотлар олами тўғрсида тадқиқотлар олиб борган. 1860 йил умлpя джон уилс раҳбарлигида австралиянинг аделанд шаҳрига келиб материкнинг шимол томонига юриб менид кўли куперс-крик дарёси (140 0 шк.у.) соҳиллари ва материкнинг марказий қисмидаги селуин қирлари, флиндерс дарё водий бўйлаб ўтиб материкнинг шимолдаги карпентор қўлтиғига (1861 й) келиб биринчи сайёҳатларини якунлаганлар. шатландиялик, англия тадқиқотчиси джон мак доуэлл стуар (1815-1866 йй) австралия ғўйлаб уч марта тадқиқот ишларини олиб борган. у 1858-59 йиллар торренс ва эйр кўллари (1300 ва 1380шк.у) атрофларида тадқиқотлар олиб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотларининг ривожланиши" haqida

1694356065.doc жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотларининг ривожланиши режа: 1. крузенштерн и.ф, лисянский ю.ф. раҳбарлигидаги сайёҳатлари (1803-1806 йй.) 2. беллинсгаузен ф.ф. ва м.п. лазаровлар сайёҳати ҳақида 3. немис табиатшуноси а.гумболpднинг сайёҳати (1799-1804 йй) 4. каволевский е.п. ва бэр к.м. сайёҳати (1853-57 йй) 5. шиллигин н.г. ва кропаткин п.а. сайёҳатлари ҳақида 6. воейков а.и. (1869-71 йй), англия сайёҳи фродер (1894-96 йй) оксар диксон (швеция) сайёҳати (1875 й) таянч иборалар: бу даврда (xix аср) жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотлар олиб боришда: крузенитерн и.ф, лисянский ю.ф, белленсгаузен ф.ф, м.п. лpзаровлар, а.гумболpднинг, коволевский е.п., бэр к.м. шиллигин н.г. ва кропаткин п.а., воеков а.и., фродер оксар диксон, сибрияков а.м. диксонларнинг, ...

DOC format, 59,0 KB. "жаҳон халқ ларининг илмий географик тадқиқотларининг ривожланиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.