этнопсихология фан сифатида

DOC 118,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1362793073_41816.doc www.arxiv.uz режа: 1. этнопсихологик тадкикотлар утказилиш тарихидан 2. этнопсихология ва этнография хар кандай фан узининг тадкикот объекти, предмети ва тушунчаларига эга булади. этнопсихология фани хам бундан мустасно эмас. юнон тилидан олинган, «этнопсихология» атамаси мураккаб ибора булиб, уч узакка эга: «этнос», «психе», ва «логос». «этнос» сузи тахминан «халк» сузига мувофик келади, «психе» - «рух» дегани, «логос» эса «суз», «таълимот» деган маънони англатади. шундай килиб, «этнопсихология» халк (этнос)нинг рухияти деган таълимот (фан)ни англатади. этнопсихологиянинг фан сифатидаги объекти ва предмети нимадан иборат, айни пайтда у уз предмети тугрисида кандай фикр юритади, унинг методлари кандай деган саволлар хам тугилади. бу саволларга жавоб бериш хар бир инсоний бирлик узининг узок давр мобайнида мавжуд булиб туришида гурухий психологик белгилар хакидаги тасаввурларга эга булишни такозо килади. модомики, этнос, хусусан, миллат узининг тарихан баркарор, мураккаб хаёт йулига эга булган социал гурух экан, табиийки, у узига хос психик белгилар ва уларнинг бирлиги – психологик комплексларига хам эгадир. бошкача …
2
ида табиий ходисалар, ижтимоий хаёт, маданият ва бошкаларга тегишли булган умумий баховий хукмлар амал килади. юкорида санаб утилган жамики ходисалар шу маънода умумэтник характер касб этадики, улар этноснинг асосан ёши улуг аъзолари томонидан эътироф этилади ва хулк-атвор хамда хатти-харакатларда намоён булади. этнопсихологиянинг объектини этник гурухлар, унинг предметини эса этнос ва унинг вакилларига хос психик белгилар, этнослараро узаро таъсир ва конфликтлар ташкил этади. бу таърифни конкретлаштирган холда этнопсихологиянинг тадкикот предметининг бир катор муаммо ва вазифаларини кайд этиш мумкин. булар куйидагилардир: - этнос-хусусан, миллатнинг психик киёфаси (унинг кандай этнопсихологик конуниятлар асосида шаклланиши, унинг структураси ва функциялари ва х. к); - этник характер (унинг асосий белгилари ва уларнинг бирлиги); - психик киёфа ва характер жихатдан этник гурухлар уртасидаги тафовутлар; - этник характер типологияси этнопсихология тизимида миллий символлар муаммоси алохида урин тутади, шунинг учун уларни тадкик этиш ута зарур. миллий символлар дейилганда бир этноснинг бошкасидан фарклаб турадиган табиат предметлари ва маданиятлари хакидаги тасаввурлари, образлари, …
3
з халкининг ижобий ва салбий хусусиятларини узида акс эттиради. бундан ташкари, этнопсихологияда дала методи (кузатиш, хужжатлар туплаш ва х. к.) шунингдек, этник тасаввурларни тадкик этадиган семантик дифференциация методлари хам кенг кулланилади. этнопсихология ёш фан булишига карамай, унда бир катор тадкикотчилик йуналишлари мавжудлиги кузатилади: - социологик йуналиш (инсонлар хамжамиятининг психик склади, унинг шаклланиши урганилади); - экологик йуналиш (этнопсихологиянинг экологик жихатлари урганилади); - биологик йуналиш (этник гурух аъзоларининг темпераменти, характери, идроклари урганилади), бу одатда психофизик ва антропологик йуналиш деб хам айтилади. этнопсихология ва бошка фанлар. этнопсихология бир неча фанлар оралигида юзага келган булиб, уз муаммоларини улар билан хамкорликда хал этиши мумкин. этнопсихология асосан этнология (халк тугрисидаги таълимот) ва этнография (халклар тугрисидаги тавсифий фан)лар билан узвий богланган. этнопсихология куйидаги булимлардан иборат: - умумий этнопсихология (этносларнинг асосий белгиларини урганади); - махсус этнопсихология (у ёки бу халкнинг психик склади ва этногенезисини тавсифлайди: рус, узбек, тожик, туркман ва х. к); - киёсий этнопсихология (турли халкларнинг психик …
4
отик ва харбий максадлар таъсирида вужудга келган. кадимги дунёнинг демокрит, гиппократ, аристотелp, геродот каби мутафаккирлари барча ижтимоий ва психологик ходисаларни тушунтириб беришда умумий принципларни кидириб топишга харакат килганлар. халкларнинг психологик хусусиятларини табиий - иклим ва бошка географик омиллар билан боглаб тушунтиришга нафакат кадимги дунё олимлари, балки, xviii - xix асрларда яшаган - монтескpе, гегелp, гумболpдт, штейнталp, лацарус каби йирик файласуф ва психологлар, шунингдек, хозирги замоннинг социолог ва психологлари хам алохида ахамият берадилар. ижтимоий психологияда географик оким асосчиларидан булган машхур француз олими ш.монтескpе (1689 - 1755) халклар уртасидаги психологик тафовутларни асосан кишилар фаолияти натижаси, деб изохлайди. бу назария уша даврда хукмрон ижтимоий ходисаларни хам, халк хаётига доир вокеалари хам илохиёт номи билан боглаб тушунтирадиган диний акидаларга карши каратилган булиб, ижтимоий хаёт ходисалари хеч кандай самовий кучлар таъсири остида вужудга келмаганлиги, аксинча, уз келиб чикиши билан табиий кучларга дахлдорлиги, шунинг учун хам уни дин намояндалари эмас, балки илм - фан кишилари тушунтириб …
5
киёфасини узгартириб юборишга муайян даражада таъсир этмай колмади. айни пайтда таъкидлаш жоизки, психологик хусусиятларнинг шаклланишида географик мухитнинг ролини бутунлай инкор этиб булмайди. табиий географик мухит халкларнинг яшаши учун доимий ва зарурий шарт - шароит сифатида унинг психологияси шаклланишида ва ривожланишида узига хос ролp уйнайди. шу маънода немис психологи в.вундт миллий психологик киёфани урганишда индивидуал психология билан миллий психологияни аралаштириб юборган уз замондошлари, хусусан, лацарус ва штейнталларни каттик танкид килган эди. вундт карашларининг узига хослиги шундаки, у миллий психологик киёфа шаклланишини тарихий шарт - шароитлар асосида тушунтириб беришга харакат килди. масалан, у немис халки психологик киёфаси хакида суз юритар экан, уларнинг характеридаги тадбиркорлик, хар бир ишни хисобга олиб амалга ошириш, батартиблик ва ватанпарварлик бурчини чукур хис килиш каби ижобий хислатлар билан бирга, айни улар характерида бошкаларга кур - курона таклид килишликка мойиллик борлигини хам курсатиб берди. бу камчиликнинг вужудга келишини асосий омиллари хусусида фикр юритганда, у бошка европа давлатларига караганда германиянинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "этнопсихология фан сифатида"

1362793073_41816.doc www.arxiv.uz режа: 1. этнопсихологик тадкикотлар утказилиш тарихидан 2. этнопсихология ва этнография хар кандай фан узининг тадкикот объекти, предмети ва тушунчаларига эга булади. этнопсихология фани хам бундан мустасно эмас. юнон тилидан олинган, «этнопсихология» атамаси мураккаб ибора булиб, уч узакка эга: «этнос», «психе», ва «логос». «этнос» сузи тахминан «халк» сузига мувофик келади, «психе» - «рух» дегани, «логос» эса «суз», «таълимот» деган маънони англатади. шундай килиб, «этнопсихология» халк (этнос)нинг рухияти деган таълимот (фан)ни англатади. этнопсихологиянинг фан сифатидаги объекти ва предмети нимадан иборат, айни пайтда у уз предмети тугрисида кандай фикр юритади, унинг методлари кандай деган саволлар хам тугилади. бу саволларга жавоб бериш хар бир инсон...

Формат DOC, 118,5 КБ. Чтобы скачать "этнопсихология фан сифатида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: этнопсихология фан сифатида DOC Бесплатная загрузка Telegram