шарҳлаш журналистикасида факт ва унинг талқини

DOC 63.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523984800_71210.doc шарҳлаш журналистикасида факт ва унинг талқини режа: 1.шарҳлашда фактлардан фойдаланишнинг ўзига хос хусусиятлари. 2. тахлил ва факт. 3. шарх ва тарғибот шархлашнинг ўзига хос хусусиятлари шарҳлашда воқеликни аниқлаш ва тасвирлашда муайан услублардан фойдаланилади. улар нималардан иборат бўлиши мумкин? шарҳлашнинг ҳам ўзига хос шартлари ҳам мавжудми ёки у фақат муаллифнинг айниятига боғлиқми? гоҳида «ижодкор шахс» гўёки хеч нарса билан чегараланмаган холда ҳаракат қилади деган ёлғон тасаввур ҳам пайдо бўлади. албатта, хар қандай ижодда ҳам у ёки бу мавзуга нисбатан муаллифнинг ўзлигини ва иродасини намоён этиш учун кенг имкониятлар мавжуд. у ёки бу публицистик жанрда ижод этаётган муаллиф мавзуга нисбатан ўз дунёқарашини белгилаб олиши, шахсий ёки умумий хулосалардан, суҳбат ёки иқтибос келтиришдан бошлаши мумкин. мавзуни ўрганиш жараёни турлича кечиш мумкин: бу материални тадқиқ этишнинг ҳажми нуктаи назаридан ва бундай холларда қандай услуб ва усуллардан фойдаланганлиги нуқтаи назаридан ҳам қараганлиги ҳам муҳим аҳамиятга эга. айнан мана шу танлаш эркинлиги воқеликни ўрганиш жараёнининг …

еро, воқеликни айни ҳаётий вазиятларда ёритиш, алоҳида ходисалар, фактлар ҳақида хабар бериш шарҳнинг асосий хусусиятларидан биридир. бу индуктив услуб воқеликни ҳолисона ёритиш кафолатини беради дегани эмас, албатта. индуктив услуб барча бошқа услублар қатори хақиқий илмий асосга таянган холдагина ўзининг натижаларини бериши мумкин. индуктив услуб фақат муайан методологик вазиятларга суянган тақдирдагина тўғри хулосалар чиқариш мумкин. ушбу шартлардан биттаси ва энг асосийси фактларни излаб топиш ва уларни талқин этишдир. иккинчи шарти эса келтирилган маълумотларни илмий жихатдан тўғри таснифлаш. материални таснифлаш муаммоси шарҳлашда жуда муҳим ҳисобланади. хаётни хаққоний ўрганиш алоҳида фактларни кўра олиш, унинг моҳиятини ва ижтимоий аҳамиятини тушунишга боғлиқ. шунинг учун шарҳлашда факт нима ва у қандай роль уйнайди каби масалаларни англаб олиш керак. факт – бу «хақиқатда содир бўлган» объектив ходиса ёки жараён. а.и. ракитов «факт» термини кўп маъноли эканлигини таъкидлаб, унинг кенг тарқалган учта маъносини келтириб ўтади: 1) «чиндан» деган терминнинг синоними. 2) «ходиса» терминининг синоми. 3) «факт»термини «синовларда олинган …

атижаларга эришиш жараёнининг ўзи муҳим. тажрибаларни умумлаштириш фақат уни алоҳида ва айни ходисалар мисолида тайёрлансагина ишонарли ҳамда намунали характерга эга бўлади. маълумотлар – бу айни рақамлар, статистик жадваллардир.кўп холларда айни ходисаларда қатнашаётган шахснинг хатти-ҳаракати, характери биринчи ўринга чиқади. ижтимоий фактлар инсоннинг ғоявий, сиёсий қарашларидан четга чиқиб кетолмайди. фактларни танлаш аввало муаллифнинг тўтган позициясига боғлиқ. танлаш воқеа-ходисанинг аҳамиятини белгилаш, бахолаш дегани. газета саҳифасида лавха сифатида пайдо бўлган факт бу муаллиф кузатувининг ижтимоий аҳамиятини белгилайди. фактга нисбатан муаллифнинг муносабатини нафақат фактни танлашида, балки сарлавҳа танлашида, матнни ёритишида ҳам сезилиб туради. масалан лавхалар одатда 7 қатордан иборат бўлади. «ҳукумат репрессияси» номли сарлавҳанинг ўзиёқ муаллифнинг ушбу ходисага нисбатан муносабатини белгилаб берган. шарх ва тарғибот: шархлашнинг ўзига хос хусусиятлари журналист ўзининг чиқишлари учун зарурий маълумот ва фактларни қаердан олиши мумкин? ушбу масала у ёки бу даражада ҳар бир оав ходими олдида кўндаланг туради. бунга тўғри жавоб топиш ҳар бир журналистнинг маданий тафаккурига боғлиқ ходисадир. ушбу …

елевидениямиз ҳам дунё янгиликларини ёритишда жуда қулай имкониятларга эга. бу ерда улар манба сифатида халқаро ахборот каналлари, жумладан интернет, сунъий йўлдош телевидениялари, электрон почта, факсимал алоқалар ва ҳоказолардан фойдаланишмоқда. нафақат бошловчи, балки тажрибали журналистларимиз ҳам гоҳида бўлаётган воқеа-ҳодисаларни ўз вақтида 7англаб улгурмаяптилар. кейинги пайтларда бизнинг оммавий ахборот воситаларимиз пленка тагида чигит экиш “андижон услуби”ни жуда кўп ёритишди. лекин бу услуб аввал қаерда қўлланган ва дунё пахтачилик амалиётида бу нарса синаб кўрилган ёки кўрилмаганлиги ҳақида оав ҳеч нарса демади. ваҳоланки ўзбек кинематографчилари бу ҳақида атрофлича фильм олишган эди. худди шунга ўхшаш америка пахта териш машиналари хақида ҳам оавимизда асоссиз шов-шувли кўрсатувлар берилди: бу материалларнинг кўпчилиги тахлилсиз, қиёсларсиз, ушбу машинанинг бизнинг майдонларимиз учун манфий ва мусбат томонларини айтмасдан кўрсатиб борилди. ёки ишлаб чиқариш ҳақида тайёрланган материалларни олайлик. бундай пайтларда журналистлар анъанавий усулдан фойдаланишади. завод ёки ширкат хўжалигига, фирма ёки далага келган журналист маъмурият аъзолари билан учрашади, муваффақиятлар билан қизиқади, бир нечта рақамларни, …

( унинг ноодатийлиги, кутилмаганлиги, мураккаблиги ва х.к.) 4. фактнинг юзага келиши, пайдо бўлиши билан боғлиқ ҳодиса сабабларини кўрсатиш. 5. натижалар (айни натижа – миқдор ёки сифат ўзгаришлар, янги услублардан фойдаланиш ва х.к.) ҳақида. 6. ҳодисаларнинг баъзи унсурлари ўртасидаги алоқалар – уларнинг бевосита ёки билвосита шартлилик хусусиятлари. публицистик онгни шакллантирувчи ҳар бир ҳодиса ёки фактда юқорида санаб ўтилган унсурлардан бир нечтаси ёки биттаси албатта иштирок этади. уларни аниқлаш эса умумий ёки алоҳида ҳодисаларнинг мохиятини янада ойдинлаштириш имконини яратади. публицистик фикр доимо икки томонлама бўлади. баъзи ҳолатларда журналист фактлардан келиб чиқиб таҳлил орқали маълум хулосаларга келади. бошқа пайтларда эса “хаёт парчаси”ни ўрганиб чиқиб маълум ғояларини амалга оширади. аммо бундай пайтларда ҳам журналист фактлардан келиб чиқиб хулосалар чиқаради. фактлар таҳлил манбаи бўлганда ёки улар асосида у ёки бу даражадаги хулосаларга келинганда журналистнинг вазифаси янада мураккаблашади. факт бошқа фактлар билан солиштирилганда унинг ўзига хос муҳим жиҳатлари келиб чиқаверади. факт ўз табиатига кўра кўп қирралидир. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шарҳлаш журналистикасида факт ва унинг талқини"

1523984800_71210.doc шарҳлаш журналистикасида факт ва унинг талқини режа: 1.шарҳлашда фактлардан фойдаланишнинг ўзига хос хусусиятлари. 2. тахлил ва факт. 3. шарх ва тарғибот шархлашнинг ўзига хос хусусиятлари шарҳлашда воқеликни аниқлаш ва тасвирлашда муайан услублардан фойдаланилади. улар нималардан иборат бўлиши мумкин? шарҳлашнинг ҳам ўзига хос шартлари ҳам мавжудми ёки у фақат муаллифнинг айниятига боғлиқми? гоҳида «ижодкор шахс» гўёки хеч нарса билан чегараланмаган холда ҳаракат қилади деган ёлғон тасаввур ҳам пайдо бўлади. албатта, хар қандай ижодда ҳам у ёки бу мавзуга нисбатан муаллифнинг ўзлигини ва иродасини намоён этиш учун кенг имкониятлар мавжуд. у ёки бу публицистик жанрда ижод этаётган муаллиф мавзуга нисбатан ўз дунёқарашини белгилаб олиши, шахсий ёки умумий хулосалардан, ...

DOC format, 63.0 KB. To download "шарҳлаш журналистикасида факт ва унинг талқини", click the Telegram button on the left.

Tags: шарҳлаш журналистикасида факт в… DOC Free download Telegram