назарий таълим методлари

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1483521619_67193.doc назарий таълим методлари ўқитиш методлари таълим жараёнида ўқитувчи ва ўқувчилар фаолиятининг йўналишини, ўқитиш жараёнининг қандай ташкил этилиши ва олиб борилишини ҳамда ўқитувчининг иш ҳаракатларини белгилайди. бу методлар ўқитувчи томонидан ўқувчилар билим, кўникма ва малакаларни ўзлаштириш учун қўлланадиган усуллар йиғиндисини ўз ичига олади. таълим тизимида ўқитиш методлари билан бирга «усул» ва «восита» атамалари ҳам ишлатилади. усул – маълум ўқув материалини ўтишда қўлланаётган асосий ўқитиш методи билан бирга иккинчи бир ўқитиш методининг айрим элементларидан фойдаланиб иш кўришдир. восита – ўқитиш методларини амалга ошириш учун зарур булган ёрдамчи ўқув материаллари – асбоб, қурол, аппарат ва шу кабилардан фойдаланишдир. таълим методлари ўқитиш жараёнида ва педагогик тафаккурнинг кўп асрлик ривожланиши тарихида муҳим ўзгаришларга дуч келди. педагогикада таълим методларини тавсифлаш ва белгилашга бир хил ёндошиш мавжуд эмас. айрим муаллифлар методларини белгилашда билиш манбааларининг хусусиятларини асосий деб ҳисоблайдилар: чунончи, оғзаки (суҳбат, тушунтириш, баён қилиш, ўқувчиларнинг техник адабиётлар билан мустақил ишлаши ва бошқалар); кўргазмали (кўргазмали қурол, кинофильм …
2
ча кўникма ва малакаларни эгаллайдилар. ўқувчилар билимининг хажми ортиб борган сари биринчи методдан иккинчиси билан бирга фойдаланиш кўпайиб боради. муаммоли баён. ўқитувчи муаммоли вазиятни вужудга келтиради, дарс давомида уни ҳал ўилиш йулларини тушунтириб боради ва ҳал қилади. ўқувчилар ўқитувчи билан биргаликда муаммони ҳал қилишда фаол иштирок этадилар. тадқиқот методи ўқувчиларнинг янги муаммони ҳал қилишдаги мустақил изланиши ва ижодий фаолиятини ташкил этиш усулидир. бунда ўқитувчи уларга тайёр муаммони баён қилмайди. уни ўқувчиларнинг ўзлари ўқув материалини ўзлаштириш жараёнида топадилар. шундан сўнг ўқитувчи муаммоли вазиятни вужудга келтиради. анъанавий ўқитиш методлари – оғзаки баён қилиш, тушунтириш, суҳбат, маъруза, ўқув адабиётини ўқиш; тажрибалар ўтказиш, натурал объектларни кўргазмали воситаларни намойиш этиш; машқ, ёзма иш, график иш, лаборатория ишлари – баён этилган методлар тизимида восита ва усул сифатида намоён бўлади. ўқитувчи эса улар ёрдамида у ёки бу методлардан фойдаланиб дарсини юқори савияда ўтказади. амалий ўқитиш методлари. амалий метод деганда ўқув материалини машқлар, мустақил топшириқлар, амалий ва лаборатория …
3
қ тасаввур қилишлари ва мақсадга эришишга фаол интилишлари лозим. урганиладиган мезнат жараёнларининг илмий-техник асосларии бажариш йуллари, ишда учрайдиган хатоларни билиш ўқувчиларга урганилаётган харакатларни узлаштириш имконини беради. онглилик ва мақсадга мувофиклик кўникмалар шаклланишининг дастлабки пайтларида айникса катта аҳамиятга эга. ўқувчилар машқ натижаларидан довдираб колмасликлари учун ўқитувчи, уста уларнинг кийинчиликлардан, кийинчиликларни енгиш йулларидан огохлантиради. машқлар муваффакиятли утиши учун ўқитувчи ўқувчиларнинг тегишли натижаларга эришишдаги интилишларини куллаб кувватлаши керак. машқларни тобора кийинлаштириб бориш зарур. кўникмаларн ишакллантириш жараёни ўқув фаолиятида ҳал қилувчи рол уйнайди. кўникма хосил қилишнинг мувофакияти катор шартларга боғлиқ. биринчи шарт – кўникма нима мақсадда шакллантиришини англашдир. хар қандай кўникма – автоматлашган даражага етказилган харакатлар тизимидир. агар ўқувчи материални узлаштиришда унинг аҳамиятини ташанмаса, унда бундай харакатлар шаклланиши кийин бўлади. иккинчи шарт – машқларни тизимли булиши. одатда кўникмалар хосил қилишдаги кийинчиликларга ўқув машқлари тизимини ташкил этиш ва уларни утказишдаги камчиликлар сабаб бўлади. учинчи шарт – амалий харакатларини онгли равишда бажариш. ўқувчи уз харакатларини, иш …
4
зорат қилиб боради. бешинчи шарт – машқларни мустақил бажариш ва узини узи назорат қилиш. ўқитувчи ўқувчига бундай назоратнинг усулларини ўргатиши зарур. олтинчи шарт – бажарилган машқлар, амалий ишларни тахлил қилиш ва бахолаш. ўқув кўникма ва малакаларнинг ижобий ҳамда салбий жихатлари бўлади. ўқувчилар типик хатоларга йул куядилар. дарсларда яхши ишларни намойиш қилиш, ижобий намуна асосида ўқитиш мақсадга мувофикдир. кўникмаларни шакллантиришнинг мана шу шартларига риоя қилинса, ўқитишнинг амалий методлари ўқув материалини мувоффакиятли узлаштиришга олиб келади. шаклланган кўникма ва малакаларни мустаҳкамлаш ва такомиллаштиришни таъминлашнинг асосий омиллари: 1. кўникма ва малакаларнинг онгли, тушуниб ва мустаҳкам шаклланиши. 2. уларни шакллантиришда узлаштирилган билимларга таянилиши. 3. хатоларнинг олдини олиш, уларни уз вақтида тузатиш. нотўғри иш усулларига йул куймаслик. 4. ўқувчиларга ягона педагогик талаблар куйиш. 5. топшириқларни секин-аста мураккаблаштириб бориш. 6. машқлар учун ажратилган вактдан тўғри фойдаланиш. 7. малакалар тулик шакллангунича машқларни давом эттириш. 8. ўқувчиларнинг эътиборлилиги. 9. машқларнинг мунтазам равишда утказилиши ўқув материалини муаммоли баён этиш. ўқув …
5
берадиган психик холатни кетириб чикарадиган муайян вазиятлар ҳамда уларга мос вазифалар муаммоли вазият ва вазифалар деб аталади. шундай вазиятни яратиш ва уша муаммони ҳал қилишда ўқитувчининг тутган йули, усули муаммоли баён қилиш дейилади. муаммоли вазиятни вужудга келтириш ва муаммони ҳал қилиш асосида ташкил этилган ўқув жараёни муаммоли ўқитишдир. муаммоли вазифалар ва вазиятлар қуйидаги холларда вужудга келиши мумкин: муайян маълумотлар бўйича ечимларни топиш учун мустақил изланишда; мавхум мазмуннинг муайян тасаввурлар билан богланиши асосида; билимларни ўқувчиларнинг шахсий тажрибаси ва амалий ишлари билан боглашда; топкирлик юзасидан топшириқлар, вазифалардан, муаммоли вазиятни уз ичига олган бошқа воситалардан фойдаланишда. мана шуларнинг хаммаси билиш ва кизикиш фаоллигини келтириб чикаради. ўқувчилар узларида ечимни топиш учун зарур билимлар борлигини тушунадилар ва муаммо жавобнинг тўғри вариантини топишдан иборат бўлади. 1-расм. ўқитиш методларининг таснифи таълимнинг муаммоли методларидан фойдаланишда материални узлаштириш ўқувчи тафаккурининг натижаси бўлади. аммо ўқитувчилар шуни эсда тутишлари керакки, ўқувчилар узларича хамма нарсани «кашф этиш»га ва урганиб олишга кодир эмаслар. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "назарий таълим методлари"

1483521619_67193.doc назарий таълим методлари ўқитиш методлари таълим жараёнида ўқитувчи ва ўқувчилар фаолиятининг йўналишини, ўқитиш жараёнининг қандай ташкил этилиши ва олиб борилишини ҳамда ўқитувчининг иш ҳаракатларини белгилайди. бу методлар ўқитувчи томонидан ўқувчилар билим, кўникма ва малакаларни ўзлаштириш учун қўлланадиган усуллар йиғиндисини ўз ичига олади. таълим тизимида ўқитиш методлари билан бирга «усул» ва «восита» атамалари ҳам ишлатилади. усул – маълум ўқув материалини ўтишда қўлланаётган асосий ўқитиш методи билан бирга иккинчи бир ўқитиш методининг айрим элементларидан фойдаланиб иш кўришдир. восита – ўқитиш методларини амалга ошириш учун зарур булган ёрдамчи ўқув материаллари – асбоб, қурол, аппарат ва шу кабилардан фойдаланишдир. таълим методлари ўқитиш жараёнида ва п...

DOC format, 76.0 KB. To download "назарий таълим методлари", click the Telegram button on the left.