соглом, огир нутк нуксонларига эга булган, аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари

DOC 82.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404183455_51672.doc соглом, огир нутк нуксонларига эга булган, аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари режа: 1. махсус методиканинг ривожланиш манбалари. 2. соглом болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. 3. огир нуткий нуксонли болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. 4. аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. махсус муассасаларда она тили укитиш услубияти хам, бошка фанлар сингари,уз олдига куйган укилган ва вазифаларни хал этишда педагогик ва психологик фанларга, тилшунослик, адабиёт, логопедия, олигофренопедагогика ва олигопсихология, нутк психологияси каби ва бошка фанларга таянади, шулар-нинг таркибий кисмларидан бири булиб хисобланади. нутк мураккаб психик жараён. у икки функцияни бажаради – алока боглаш ва фикр юритиш. нутк ички ва ташкига булинади. ташки нутк огзаки ва ёзмага булинади. огзаки нуткни диалогик ва монологик нутк ташкил этса, ёзма нуткни укиш ва ёзиш малакалари ташкил этади. соглом бола тахминан 1 ёшга тулганда гапира бошлайди, унинг тили чикади. беш ёшга тулган боланинг бутун нутк системаси шаклланиб, у уз курган ва эшитганларини, хохишини нутк оркали тулик ифода …
2
да нутк артикуляцияси, яъни нутк талаффузи бузилишининг юзага келишини кашф этган. брока бундан миянинг ана шу кисми “суз образларининг мотор яъни харакатлантирувчи маркази” деб хулоса чикарган эди. сузларнинг талаффуз марказлари миянинг худди шу ерида жойлашгандир. бир оз кейинрок (1874 к.верника мия чап ярим шари тепа кисмидаги бурмаларнинг орка кисми шикастланганда нуткни тушуниш бузилганлиги холатини тасвирлаб, мия пустининг ана шу кисмида сузларнинг сенсор образлари” жойлашган деган хулосага келади. бундай тадкикотлар худди шунга ухшаган бир катор ишларни юзага келтирди. бундай ишлар натижасида нутк билан боглик булган барча психофункциялар мия пустининг маълум кисмлари уртасида таксимланади. мия катта ярим шарлари ишининг умумий конунлари и.п.павлов томонидан аникланган. инсон организми атрофдаги мухит билан доимо ва мустахкам узаро алокада булмай туриб яшай олмайди. организмнинг шундай ташки таъсирларга мосланиши, атрофдаги мухит билан мувозанатда булиши нерв системаси туфайли юзага чикади. и.п.павлов бу хакда ёзиб, нерв системаси “куп сонли организм кисмларини бир-бири билан ва жуда мураккаб система булмиш организмни сонсиз-саноксиз …
3
и учун ( чунончи,сузни,гапни,нарсаларнинг номини,гаплардан иборат нуткни ва бошка шу кабиларни тушуниш учун) кандайдир физиологик коррелатлар (узаро богланган тушунчалар), яъни мия фаолиятининг тегишли механизмлари белгиланган булиши лозим. сунгги 60 йил мобайнида физиологлар (п.к.анохин, н.а.бернштейн) хамда психологлар (а.р.лурия, а.н.леонтьев, д.н.узнадзе, акшда -дж.миллер узбекистонда гозиев э. ва бошкалар) томонидан амалга оширилган купгина илмий тадкикот ишларидан маълум булишича, нутк фаолиятининг физиологик асосини бундай тушуниш уни талкин килиш учун етарли эмас. п.к.анохин тадкикотларида хосил килинган маълумотлар нуктаи назаридан олганда, нутк фаолиятининг физиологик асосини махсуслаштирилган функционал система ёки аникрок килиб айтганда, бир неча функционал системаларнинг мураккаб уюшмаси ташкил этади, бу функционал системалардан айримлари нутк учун ихтисослашган тизим булса, бошкалари узгача фаолиятлар учун хизмат кила беради. функционал системаларнинг бундай уюшмалари куп томонлама ва куп даражалидирлар. нутк жараёнини таъминлашда жуда содда “стимул-рекция” типидаги физиологик механизмлар хам, нутк фаолиятининг юксак шакллари,масалан,нутк воситаси билан фикр баён килишнинг ичдан программалаштириш механизмлари учун характерли булган ва иерархик (хар турли) тузилишга эга …
4
ез булиб утади. эшитув анализатори.товуш чикариб турган буюмдан хавога товуш тулкинлари таркалиб боради,булар кулок пардасига етиб келиб, унда тебранма харакатларни келтириб чикаради.бу харакатлар урта кулок бушлиги оркали эшитув суякчалари буйлаб овал дарчанинг эластик пардасига утказилади. эластик парданинг тебранишлари перилимфа, сунгра эндолимфада тебранишлар бошла-нишига сабаб булади. бу ердан нерв импульси эшитув нерви буйлаб варолий купригига, сунгра турт тепаликнинг лрка думбокларига ва курув думбогига караб йул олади. эшитув йули мия чакка булаги пустлогининг юкори кисмларида тугалланади. эшитув сезгилари мана шу ерда, анализаторларнинг пустлогдаги учида анализ ва синтез килинади. марказий эшитув йуллари варолий купригида чала кесишадиган булгани учун периферик эшитув аппарати иккала ярим шар пустлоги билан богланган. харакатлантирувчи системалар. харакатлантирувчи системанинг асосий йули кортико-спинал ёки пирамида йулидадир. бу утказувчи йул бош мияни орка мия билан боглайди. у бош мия пустлогининг олдинги марказий пуштасидаги бец пирамида хужайраларидан бошланади. мана шу пуштанинг энг юкори булимларида оёк мускулларини иннервациялашда иштирок этадиган хужайралар жойлашган: шу хужайраларнинг аксонлари …
5
аларидан (бецнинг пирамидасимон катта хужайраларидан), иккинчиси переферик нейрони орка мия олдинги шохларининг хужайраларидан бошланади. бугимлар, бойламлар, пайлар, бугим халталаридан келадиган мускулларининг холати, кул-оёкклар, гавданинг, артикуляцион аппаратнинг вазияти тугрисида хабар берадиган сезги импульсларини бош мия пустлогига утказадиган йуллар харакатлантирувчи системада катта роль уйнайди. бош мия пустлогига перифериядан келадиган сезги импульсларини идрок этиш натижасидагина маълум укилганга каратилган, мураккаб ихтиёрий харакаталрни бажариш мумкин. шу йул билангина одам уз мускулларининг вазияти тугрисида тугри тушунча олади. кортико спинал йул шикастланганда харакатлар хар хил тарзда издан чикиб колади. шикаст учоги чап ярим шарда жойлашган булса, у вактда нутк издан чикади-афазия\нуткнинг тула ёки кисман йуколиши.\ деган ходиса кузатилади. пустлогдаги харакатлантирувчи соха икки томонлама шикастланганда чайнов ютиш мускуллари ва бошкаларнинг функцияси бузилиб колиши мумкин. айни вактда дизартирия, анартрия (товушлар талаффузининг бузилиши) пайдо булади. харакатларни идора этишда миячанинг ахамияти катта. мияча системалари шикастланганда боланинг нутки равонлигини йукотиб, айрим сузларни бугинларга булиб айтгандек талаффуз килади. нутк аппаратининг периферик булимини: 1. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "соглом, огир нутк нуксонларига эга булган, аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари"

1404183455_51672.doc соглом, огир нутк нуксонларига эга булган, аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари режа: 1. махсус методиканинг ривожланиш манбалари. 2. соглом болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. 3. огир нуткий нуксонли болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. 4. аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари. махсус муассасаларда она тили укитиш услубияти хам, бошка фанлар сингари,уз олдига куйган укилган ва вазифаларни хал этишда педагогик ва психологик фанларга, тилшунослик, адабиёт, логопедия, олигофренопедагогика ва олигопсихология, нутк психологияси каби ва бошка фанларга таянади, шулар-нинг таркибий кисмларидан бири булиб хисобланади. нутк мураккаб психик жараён. у икки функцияни бажаради – алока боглаш ва фикр юритиш. нутк ички ва ташкига булинади. ...

DOC format, 82.0 KB. To download "соглом, огир нутк нуксонларига эга булган, аклан заиф болалар нуткининг ривожланиш хусусиятлари", click the Telegram button on the left.