акли заиф болалар шахси, унинг шаклланиш хусусиятлари

DOC 74,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403950095_49051.doc 1-маъруза акли заиф болалар шахси, унинг шаклланиш хусусиятлари р е ж а: 1. шахс хакида умумий маълумотлар 2. шахс, инсон, одам, индивид, киши тушунчалари 3. акли заиф болалар шахсининг хусусиятлари 4. коррекциялаш масалалари ривожланган инсон шахси деганда, асосан маълум дунёкарашга эга булган, жамиятда уз урнини фахмлаб етадиган, маълум максадга эга булган, максадлар йулида мустакил харакат кила оладиган маълум бир кишини тушунамиз. шу сабабли, дунёкараш, онг, мустакиллик шахсни тарбиялашда катта ахамиятга эга. акли заиф болалар шахси масаласи олигофренопсихологияда нисбатан кам урганилган, текширилган масалалардан биридир. шахс ижтимоий муносабатлар, ижтимоий мухит таъсирида шаклланиб боради. олимлардан л.и.божович бу масалада катор ишларни амалга оширган. ижтимоий холатлар таъсирида болаларда маълум тизимдаги интилиш ва талаблар ривожланади. бу гояга кура, тугма биологик хусусиятларнинг шахсга таъсири кам берилган. аммо, биологик хусусиятлар маълум шахснинг шаклланишига таъсир этади, лекин белгиловчи рол уйнамайди. машхур психолог с.л.рубинштейн уз гоясини тушунтириб шундай дейди: “хар кандай ташки таъсиротлар кишига бевосита организмнинг ички шароити оркали …
2
б тушунчаларини ота-оналаридан, укитувчилардан, китоблардан билиб оладилар. аммо, бу билимларини хаётга тадбик этишда кийналадилар ёки нотугри тадбик этадилар. шулар окибатида, акли заиф болалар тез-тез антиижтимоий, ахмокона салбий таъсирларга тушиб коладилар. катор мамлакатларда акли заиф болаларнинг таълим-тарбияси мажбурий эмас. айрим мамлакатларда моддий таъминланган оила фарзандларигина махсус таълимга жалб этилган. бундай шароитларда аклий нуксонли болалар мехнат тайёргарлигидан четда колиб, турли кунгилсиз окибатларнинг келиб чикишига сабабчи буладилар. бу жойларда жиноий элементлар акли заиф болаларнинг нуксонларидан фойдаланиб, улардан узларининг максадлари йулида фойдаланадилар. бундай кунгилсиз вокеалар хакида ч.диккенс ва б.брехт кенг маълумотлар берадилар. акли заиф болаларнинг жиноий ишларга кириб колганлигини катор матбуот маълумотларидан хам билса булади. катор мутахассислар бу каби маълумотлардан нотугри хулоса чикармокдалар. акли заиф болалар “ахлокий нуксонлилар” деган фикрга келмокдалар. бу албатта умуман нотугри тасаввурдир. хеч кандай бош мия зарарлари антиижтимоий, антиахлокий мойилликларнинг келиб чикишига замин ярата олмайди. огир касаллиги окибатида жамоат тартибини бузган бола, тартибни тушунмаслик, ёки уз харакатларига рахбарлик кила олмаслик …
3
нинг тугри йулга куйилиши асосида акли заиф болалар хаётга тугри мослашганлар. шахснинг тугри шаклланиши, ривожланиб бориши л.с.виготскийнинг курсатишича, иккиламчи нуксон сифатида намоён булиши шарт эмас. хар доим хам намоён булмайди. бунинг учун албатта, тинимсиз, малакали мехнат талаб килинади. ёрдамчи мактаблардаги укитувчи ва тарбиячилар акли заиф бола шахсига салбий таъсир этувчи сабабларни яхши билишлари даркор. ёрдамчи мактаб укувчиларида ижобий хулк тарбиялаш энг мураккаб масалалардан биридир. нормал болаларда шахсий сифатларнинг шаклланиш хусусиятлари хакида л.и.божович батафсил баён килган. олигофренопедагогиканинг асосчиларидан бири э.сеген таъкидлаб утган акли заиф болалардаги ”хохишнинг йуклиги” шахс шаклланишида катор кийинчиликлар келтириб чикаради. л.в.занков хам акли заиф болалар шахсидаги катор камчиликлар хакида батафсил маълумотлар беради. акли заиф болалар шахсидаги дисгармония, номутаносиблик улар шахсининг ривожланишидаги етакчи камчиликлардандир. олигофренопсихоло- гияда шахс масаласи нормал бола шахси масаласи билан узвий равишда бирга олиб борилади. чунки, уларнинг ривожланиш, шаклланиш конуниятлари бир-бирига жуда мосдир. акли заиф бола бирор ишни нормал болалардек олдин уйлаб, кейин килмасдан, балки ишни …
4
баи булиб хизмат килади. “шахс” тушунчаси “инсон” тушунчасидан бирмунча тор тушунчадир. шахс ижтимоий-тарихий категориядир. унинг ижтимоий мохияти ва ижтимоий вазифаси шахснинг таснифномасини белгилайди. шахс-ижтимоий фанлар: тарих, философия, социология, этика, эстетика, психология, педагогиканинг урганиш манбаидир. шахс-ижтимоий тараккиёт вакили, онгли индивид булиб, жамиятда маълум урин эгаллайди ва маълум рол бажаради. рол – бу шахснинг ижтимоий функциясидир. масалан, ота-онанинг вазифаси болаларни тарбиялашдир. мактаб директорининг роли укитувчиларнинг таълим жараёнини ташкил этишидир. шахс позицияси унинг тутган урни – бу унинг алокалар тизимидир. физиолог инсонни “организм” сифатида текширади, социолог ва психолог эса шахс сифатида текширади, урганади. демак, шахснинг мохиятини, унинг ташки киёфаси эмас, балки унинг ижтимоий сифатлари белгилайди. шахс-онгли индивиддир. индивидуаллик – бу шахснинг “узига хос” намоён булишидир. индивидуаллик деганда шахснинг узига хос сифатлари хакида гап боради. индивидуаллик деганда шахсдаги етакчилик килаётган хусусиятлар хакида гап юритилади. индивид - хар бир конкрет инсоннинг узига хос хусусиятлари билан бирга тушунилади. айрим, ноилмий психологияда биологик, биосоциал, социал шахс окимлари …
5
ир. шунга биноан, шахснинг хаёти унинг алокалари-урганиш, билимлар йигиндисини узлаштиришдан иборатдир (э.торндайк). шахс назарияси а.ф.лазурский, в.н.мясишев ишларида узига хос тарзда очиб берилган. рухий хусусиятларга асосланиб шахснинг типик тузилишини аниклаш мумкин. шахснинг дастлабки таркибий кисми, унинг йуналганлигидир. шахснинг кейинги таркибий кисмига эса, унинг имкониятлари билан кобилиятлари тизими киради. масалан, алишер навоийда шоирлик кобилиятлари етакчилик килган, аммо шу билан бирга унда мусаввирлик, таълим-тарбияга оид, тарихга оид хам кобилиятлар булган. ал-хоразмий, абу наср ал-форобий, абу райхон беруний ва бошка алломаларда узига хос маълум кобилиятлар устун турган. шахснинг учинчи таркибий кисмига характер, одоб-ахлок, эътиборлилик, курслик каби хислатлар киради. шахснинг туртинчи таркибий кисми юкоридагиларнинг устига курилиб, бошкариш тизими ёки одатда “мен” тушунчаси билан белгиланади. и.п.павловнинг таъкидлашича, “инсон уз-узини бошкарадиган, тугрилаб борадиган, хатто такомиллаштирадиган мураккаб тизимдир”. энг юкори уз-узини бошкариш кишининг етилган ёшига тугри келади. уз-узини бошкаришнинг узига хос турлари мавжуд. шахсий сифатларга максадга йуналганлик, ахлокий тарбияланганлик, шахснинг маънавий бойлиги, шахс максадининг бирлиги, шахснинг фаоллиги, шахснинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "акли заиф болалар шахси, унинг шаклланиш хусусиятлари"

1403950095_49051.doc 1-маъруза акли заиф болалар шахси, унинг шаклланиш хусусиятлари р е ж а: 1. шахс хакида умумий маълумотлар 2. шахс, инсон, одам, индивид, киши тушунчалари 3. акли заиф болалар шахсининг хусусиятлари 4. коррекциялаш масалалари ривожланган инсон шахси деганда, асосан маълум дунёкарашга эга булган, жамиятда уз урнини фахмлаб етадиган, маълум максадга эга булган, максадлар йулида мустакил харакат кила оладиган маълум бир кишини тушунамиз. шу сабабли, дунёкараш, онг, мустакиллик шахсни тарбиялашда катта ахамиятга эга. акли заиф болалар шахси масаласи олигофренопсихологияда нисбатан кам урганилган, текширилган масалалардан биридир. шахс ижтимоий муносабатлар, ижтимоий мухит таъсирида шаклланиб боради. олимлардан л.и.божович бу масалада катор ишларни амалга оширган. ижтимоий ...

Формат DOC, 74,5 КБ. Чтобы скачать "акли заиф болалар шахси, унинг шаклланиш хусусиятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: акли заиф болалар шахси, унинг … DOC Бесплатная загрузка Telegram