мактабгача тарбия ёшидаги болалар нутқининг ривожланиш хусусиятлари

DOC 49,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1359031852_41528.doc мактабгача тарбия ёшидаги болалар нутқининг ривожланиш хусусиятлари www.arxiv.uz режа: 1. болалар нутқининг ривожланиш даврлари. 2. тайёргарлик ва боғчагача бўлган давр. 3. мактабгача ва мактаб даври. таянч сўзлар: ( нутқ. бўғин. талаффузуз. тафаккур. шароит.) боланинг нутқи катталар нутқи асосида ривожланиб боради. нутқнинг тўғри шаклланиши атрофдагилар нутқига, нутқий тажрибага, тўғри нутқ мухити ва таълим-тарбияга боғлиқ. нутқ туғма қобилият эмас, балки хаёт давомида боланинг жисмоний ва ақлий ривожланиши билан бир қаторда шаклланиб боради. нутқ бузилишларини ўрганиш, тушуниш учун бола нутқининг нормал ривожланиш йўлини, бу жараённинг ўзига хос хусусиятларини, нутқнинг муваффакиятли шаклланишида катта рол ўйновчи шароитни билиши лозим. бундан ташқари бола нутқининг ривожланиш жараёнидаги ривожланиш даврини аник билиш зарур. бу эса нутқнинг ривожланиш жараёнидаги у ёки бу камчиликларни ўз вақтида билиш ва аниқлаш учун керак бўлади. масалан, 1 ёшу 4 ойлик бола гапирмаяпти. педагог боланинг нормал ривожланишида биринчи сўзлар қачон пайдо бўлишина билса, у холда бу боланинг нормал ёки нонормал ривожланаётганини хал қила …

л. розенград-пупко болада нутқ ривожланишни 2 даврга ажратади: 1. тайёрлов даври. ( 2 ёшгача бўлган давр) 2. нутқнинг мустақил шаклланиш даври. а.н. леонтев бола нутқининг шаклланишини 4 даврга бўлиб кўрсатади: 1. тайёргарлик даври- 1 ёшгача. 2. боғчагача бўлган давр- 3ёшгача. 3. мактабгача бўлган давр- 7 ёшгача. 4. мактаб даври. бу даврларнинг тўлиқ тавсифи устида тўхталиб ўтамиз. шундай қилиб, биринчи давр-тайёргарлик даври. бола туғилган дақиқадан бошлаб овоз чиқаради. бу овоз қичқириқ ва йиғидан иборат бўлади. тўғри, бу овоз одам нутқидан узоқ. лекин, ана шу қичқириқ ва йиғи нутқ аппаратининг 3 бўлимини (нафас олиш, овоз хосил бўлиш, артикуляцион) ривожланишда катта рол ўйнайди. икки хафта ўтгач, бола гапираётган одамнинг овозига эътибор бера бошлайди. унга гапираётганда қулоқ солади, йиғлашдан тўхтайди. бир ойлигининг охирига бориб, уни майин қўшиқ (алла) остида тинчлантириш мумкин бўлиб қолади. кейинчалик у бошини гапираётган одам томонга буради ёки уни кўзлари билан кузатади. тез кунда бола интонацияга эътибор бера бошлайди: майин гапирганда …

ғлайди. (бу, ма, бей).бола етти - тўққиз ойлигида катталар кетидан турли хил бўғинларни қайтара бошлайди. ўн – ўн бир ойлигида сўзларнинг ўзига реакция пайдо бўла бошлайди. (вазият ва гапираётган кишининг интонациясидан қатъий назар) бу вақтда бола нутқи шаклланаётган шарт-шароитлар мухим аҳамият касб эта бошлайди.(катталарнинг тўғри нутқи ва катталарга тақлид қилиш ва хакозолар).бола хаётининг биринчи йилининг охирига келиб унда нутқий алоқада бўлиш эхтиёжи ўсиб боради. у бир нимани олишни, сўрашни айтишни хохлайди. бу эхтиёж боланинг бутун фаолиятида иштирок этади ва унда актив нутқнинг пайдо бўлишини белгилаб беради. бир ёшнинг охиридан бошлаб болада актив нутқ ривожлана бошлайди. биринчи сўзлар пайдо бўлади. иккинчи давр-боғчагача бўлган давр.(1ёшдан 3 ёшгача) болада биринчи сўзлар пайдо бўлгандан сўнг таёрлов даври тугаб актив нутқни эгаллаш даври бошланади. бу вақтда бола атрофдагилар артикуллияциясига эътибор беради. у гапираётганлар орқасидан сўзларни кўп маротаба такрорлайди ва ўзи ҳам сўзларни талаффузуз қилади. талаффузуз вақтида бола баъзи товушларни нотўғри талқин этади, ўрнини алмаштиради ёки …

атда артикуляцион жихатидан осон талаффуз этиладиган: лаб-тил ундошлари (п, б, м, ф, в ) ва бошқаларни ўргана бошлайдилар. артикуляцион жихатидан талаффузуз этиш қийин бўлган: шивирловчи, сирғалувчи (с, з, ш, ж, ч ) ва сонор (р, л)тил орқа (к, г) товушларни талаффузини эгаллашга қийналадилар. шунинг учун болалар бу товушларни нутқда нотўғри қўллайдилар ёки талаффузуз этмайдилар. 3-7 ёшгача бўлган даврда болаларда эшитиш малакалари ривожланиб боради, бу эса боланинг ўзи талаффузини назорат қилишга имконият яратади. баъзи холларда болалар ўз камчилигини тўғрилайдилар. уларда фонематик идрок шаклланиб боради. бу даврда луғат бойлигининг ўсиши давом этади. боланинг 4-6 ёшида унинг актив луғати 3000-4000 та сўзгача етади. луғат бойлиги ўсиб бориши билан биргаликда нутқнинг грамматик томони ҳам ривожланиб боради. бола хаётининг 4-йилига келиб, улар ўз нутқларида содда ва мураккаб гапларни қўллай бошлайдилар. 5 ёшга келиб эса қўшма гаплардан эркин фойдалана оладилар. 5 ёшли болалар қўшимча саволларсиз хикоя ва эртакларни айтиб бериш қобилиятига эга бўладилар. бу даврда фонематик …

ниш жараёни ўз вақтида тўғри кечиши учун махсус шароитлар зарурдир. бунинг учун: бола рухий ва жисмоний жихатидан соғ бўлиши, нормал ақлий қобилиятга эга бўлиши нормал эшитиш ва кўриши, етарли даражада рухий активликка эга бўлиши, гаплашиш эхтиёжига эга бўлиши, тўғри нутқ мухитига эга бўлиши лозим. болада нутқнинг нормал ривожланиши, унга доимо янги тушунчаларни ўзлаштириб олишга, теварак-атроф хақидаги билим ва тасаввурларини кенгайтиришга имконият яратади. шундай қилиб, нутқ, унинг ривожланиши тафаккурнинг ривожланиши билан узвий боғлиқдир. фойдаланилган адабиётлар: 1 розенград-пупко г.а. «реч и развитие воспитания в раннем возрасте» м 1963 й. 2.фомичева т.б» воспитание у детей правилного произношения» москва 1987 йил. 3. п.м. пўлатова “олигофренопедагогика” тошкент 2005 йил. 4. в.с. рахманова “махсус педагогика” тошкент 2004 йил. 5. выготский.л.с. «проблема у отсталости» москва 1956 йил. 6. под ред. дульнева. г.м.»коррекционная роль обучения в школе»м.1971 й. 7. м. аюпова “логопедия” тошкент, 2007 йил.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"мактабгача тарбия ёшидаги болалар нутқининг ривожланиш хусусиятлари" haqida

1359031852_41528.doc мактабгача тарбия ёшидаги болалар нутқининг ривожланиш хусусиятлари www.arxiv.uz режа: 1. болалар нутқининг ривожланиш даврлари. 2. тайёргарлик ва боғчагача бўлган давр. 3. мактабгача ва мактаб даври. таянч сўзлар: ( нутқ. бўғин. талаффузуз. тафаккур. шароит.) боланинг нутқи катталар нутқи асосида ривожланиб боради. нутқнинг тўғри шаклланиши атрофдагилар нутқига, нутқий тажрибага, тўғри нутқ мухити ва таълим-тарбияга боғлиқ. нутқ туғма қобилият эмас, балки хаёт давомида боланинг жисмоний ва ақлий ривожланиши билан бир қаторда шаклланиб боради. нутқ бузилишларини ўрганиш, тушуниш учун бола нутқининг нормал ривожланиш йўлини, бу жараённинг ўзига хос хусусиятларини, нутқнинг муваффакиятли шаклланишида катта рол ўйновчи шароитни билиши лозим. бундан ташқари бола нутқининг ...

DOC format, 49,5 KB. "мактабгача тарбия ёшидаги болалар нутқининг ривожланиш хусусиятлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: мактабгача тарбия ёшидаги болал… DOC Bepul yuklash Telegram