нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари

DOC 46.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404183369_51671.doc нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари р е ж а: 1. нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари. 2. монологнинг ички ва ташки куринишлари. 3. ташки монологнинг турлари хакида. 4. огзаки ва ёзма баённинг хусусиятлари. таянч тушунчалар: огзаки нутк, ёзма нутк , сифатлари, монолог ички ва ташки монолог, диалог, полилог монологнинг турлари: драматик, лирик, хабар монологи. маълумки, нутк огзаки ва ёзма шаклларга эга. огзаки нутк сузловчи гапириб турган вакт бирлигидагина мавжуд булиб, бу жараён тугаши билан нутк хам тугайди. аммо нутк таъсирида уйгонган хаяжон, берилган ахборот маълум вактгача тингловчи онгида сакланиши, унинг хулкига таъсир этиши мумкин. огзаки нутк хусусиятлари сифатида куйидагиларни курсатса булади: 1. огзаки нутк тезкорлик билан амалга ошади. тушунчалар билан “унинг либоси” булган суз биргаликда “яшин тезлигида” тилга кела бошлайди. баъзан тушунчани ифадаловчи сузни уша тезликда сузловчи топа олмай колади. унга якин ёки уйланган тушунчани ифодалай олмайдиган сузларни ишлатиб юборади. бундан тингловчи хам , сузловчи хам зарар куради. …
2
ловчига такдим килинади. 4. огзаки нуткда, одатда, мулокот учун энг зарур нарсаларгина зухур этилади. бу бир томондан вакт иктисоди билан, иккинчидан, нутк кучини тежаш билан боглик. шунга кура, унда узундан узок кириш, кенг изохлар кам учрайди. аксинча, ходисаларнинг, нарсаларнинг узаро богликлик даражалари, уларнинг тингловчи ва сузловчига равшанлиги даражаси хисобга олинади. факат зарурият хис этилгандигина аввалдан маълум нарсаларга изох берилади. 5. огзаки нутк суз бойлиги жихатидан ёзма нуткка нисбатан анча камбагал булади, унда бир хил сузлар, бир кадар купрок такрорланади. бу хол тил воситаларини танлаш кийинчиликлари билан богликдир. 6. огзаки нуткда сузловчининг фаол нуткий харакати тухтам, оханг, ургу, турли хил имо-ишоралар фикрнинг тингловчига етиб боришида ахамият касб этади. ёзма нутк огзаки нуткдан куйидаги хусусиятлари билан ажралиб туради: нуткни ёзаётганда муаллиф вакт жихатидан бемалол фикрлаш имкониятига эга булади. у уз нутки кисмларини ва бутун нуткни кайта-кайта тахрир килиши, фикр учун энг мос имкониятларни танлаш, гап тузилишини кулайтириши мумкин. кишиларнинг нуткий фаолияти монолог, …
3
ашки нуткидир. унда тил имкониятлари хакикатга айланади. сузловчининг нутк мазмунини етказишга кумаклашувчи турли хил харакатлари ёрдамида баён этиладиган монологи драматик монолог дейилади. драматик монолог сузлаётган шахснинг кули, гавдаси, коши, боши, кифти каби аъзолари зарурият тугилганда харакат килади. турли тарздаги маъноли харакатлар фикрнинг тингловчи томонидан яхши тушуниб олинишига кумаклашади. сузловчининг ички хис-туйгуларини, рухий кечинмаларини ифодаловчи ташки монологик нутк лирик монолог дейилади. лирик монологда шахснинг орзу-умидлари, ташки дунёдан олган таасссуротлари, келажак режалари акс этади. ....сочларим менинг коп-корадур. шундай корадурки, коронгу кечаларнинг кора достонлари менинг сочимдан урилган, шу кора сочларим меники булиш билан кора кунга колган. буларнинг ток новдаларидек ранго-ранг ёпинчлари йукдир. сузловчининг руй берган ходисалар хакида хикоя килиб бериши хабар монологи дейилади. хабар монологида вокелик ровий тилидан баён этилади. хабар монологи хикоячилик, киссачиликда купрок кулланилади. диалог. диалог нутк шаклларидан бири булиб, унда хар бир фикр тугридан-тугри сухбатдошга каратилган булади. диалогик нуткнинг синтактик курилиши монологик нуткка караганда содда тузилади. диалог фикрларнинг кискалиги билан …
4
бобоева а., асомиддинова м., умуркулов б. узбек нутки маданияти очерклари т., “укитувчи”, 1988 й. 5. бегматов э., бобоева а., асомиддинова м. адабий норма ва нутк маданияти т., “фан”, 1983 й. 6. бегматов э. нотикнинг нодир бойлиги т., “узбекистон”, 1980 й. 7. бегматов э. нутк маданияти тушунчаси хакида, “узбек тили ва адабиёти” журнали, 1975 й., 5-сон 8. дониёров х., йулдошев б. адабий тил ва бадиий стиль т., “фан”, 1988 й. 9. жалилов х. нотиклик санъати т., “узбекистон”, 1976 й. 10. иброхимов и. нутк маданияти ва адабий талаффуз хакида т
5
нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари"

1404183369_51671.doc нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари р е ж а: 1. нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари. 2. монологнинг ички ва ташки куринишлари. 3. ташки монологнинг турлари хакида. 4. огзаки ва ёзма баённинг хусусиятлари. таянч тушунчалар: огзаки нутк, ёзма нутк , сифатлари, монолог ички ва ташки монолог, диалог, полилог монологнинг турлари: драматик, лирик, хабар монологи. маълумки, нутк огзаки ва ёзма шаклларга эга. огзаки нутк сузловчи гапириб турган вакт бирлигидагина мавжуд булиб, бу жараён тугаши билан нутк хам тугайди. аммо нутк таъсирида уйгонган хаяжон, берилган ахборот маълум вактгача тингловчи онгида сакланиши, унинг хулкига таъсир этиши мумкин. огзаки нутк хусусиятлари сифатида куйидагиларни курсатса булади: 1. огзаки нутк тезкорлик билан амалга ошади. тушу...

DOC format, 46.0 KB. To download "нуткнинг огзаки ва ёзма шакллари, уларнинг хусусиятлари", click the Telegram button on the left.