богланишли нутк устиришнинг максади, вазифалари, богланишли нутк турлари.

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404128579_51065.doc богланишли нутк устиришнинг максади, вазифалари, богланишли нутк турлари. режа: 1. богланишли нутк хакида маълумот, унинг хусусиятлари. 2. богланишли нутк турлари: диологик, монологик нутк. 3. мактабгача таълимда богланишли нутк устиришнинг мазмуни, вазифалари. 4. богланишли нутк устириш буйича давлат таълим-тарбия меёрларини бажариш. таянч тушунча ва иборалар: фан, фикр, гап, хис-туйгу, тил, богланишли нутк, суз-гап, сузлашув нутки, диологик нутк, монологик нутк, тасвирий, ижодий хикоя, мантикий хотира, абстракт фикрлаш. буюк мутафаккир абу райхон беруний “илм-фан кишиларнинг хаётий эхтиёжларини кондириш заруратидан пайдо булади”,-деганлар. хар бир фаннинг вазифаси булиб, у келажак авлод тарбиясига хизмат килади. нутк устириш методикаси фани хам мактабгача таълим ёшидаги болаларнинг огзаки нуткини устириш, уларни мактаб таълимига тайёрлаш вазифасини бажаради, келажак авлоднинг уз фикрини , сузини эркин ифодалаши , мустакил фикрлаши, нутк маданятини эгаллашлари учун замин яратади. богланишли нутк сузловчининг мазмунли фикр мулохазаси булиб, кишиларнинг узаро фикр алмашуви, бир-бирини тушуниши, нуткий мулокотда булишини ифодалайди, турли хис-туйгуларни баён килиш, хабар бериш, узаро сухбатлашишдан …
2
атдир. шу боис мактабгача таълимнинг дастлабки ёш гурухидан бошлаб болаларнинг богланишли нуткини устирилади. яъни катталарнинг болалар билан нуткий мулокоти, сузлашуви, уларни суйиш, эркалаш, уйнатиш, овкатлантириш, ухлатиш каби жараёнлар-даги нуткий муносабати натижасида болаларда катталар нуткига жавоб бериш, нуткий мулокотга киришиш истаги шаклланади. бу ёш даврда катталарнинг энг мухим вазифаси болада хурсандлик, жушкинлик, нуткий муносабатга кизикиш, таклид килишни шакллантиришдан иборат. бу эса болаларда эшитиш, куриш, нутк аъзолари харакатининг шаклланишини яхшилайди, уларда фикрни тушуниш унга жавоб бериш истаги пайдо булади. кичик гурухларда болалар нутки хабар бериш, фикр алмашиш сифатида атрофдагилар билан мулокот воситасига айланади, улар уз нуткини эркин баён килиш, уни кенгайтиришга интиладилар. яъни илк ёшда фикрни бир суз билан ифодалаш малакаси ривожланиб, фикрни гап оркали ифадалаш, диологик нуткдан фойдаланишга замин булади. бу ёшдаги болалар нутки бошкаларга тушунарли булади ва грамматик жихатдан мукаммаллашиб боради. бу даврдаги асосий вазифа болаларнинг диологик нуткини шакллантириш, монологик нуткни устиришга ахамият беришдан иборатдир. богланишли нутк сузлашув нутки, диологик …
3
тиришнинг асосий методи сухбат булиб, нутк бирор мавзуга каратилган булади. шунинг учун хам диологик нутк, яъни сухбатга олдиндан таёргарлик курилади, мавзу буйича савол тузилади, саволга жавоб бериш талаб этилади. мактабгача таълимда болаларнинг ёш хусусиятларини, билиш фаолиятини назарда тутган холда бирор мавзу юзасидан сухбат ташкил этилади. бунда тарбиячи мавзу буйича саволлар тузади ва унга жавоб беришни талаб килади. демак, диологик нутк устиришнинг асоси савол-жавоб булиб, мактабгача таълимда энг куп кулланиладиган методдир. кичик гурухдан бошлаб болалар диологик нуткини устиришга ахамият берилади, теварак- атроф ва она ватанга доир мавзулар , “бизнинг оила”, “буюк сиймолар”, байрамлар хакида, турли тадбирларни ташкил этиш оркали болалар богланишли нуткини устирилади, бундай машгулотларда сухбат асосий метод булиб, болаларнинг диологик нуткини устиришга ёрдам беради. урта гурухда болаларнинг диологик нуткини устириш асосий вазифа булиб, бу гурухда хам юкоридаги каби дастур талабларини бажаришда сухбат методидан фойдаланилади. монологик нутк богланишли нуткнинг мураккаб шакли булиб, мактабгача таълимнинг урта гурухидан бошлаб устириб борилади. монологик нуткда …
4
арга кура монологик нутк беш ёшда шаклланади, яъни болаларнинг хаётий тажрибалари ортган сари уларда катталар билан нуткий мулокотнинг янги тури-уз фикрини баён этиш, тушунтириш, хикоя килиш шаклланиб боради, болалар нуткнинг вазифаси ва шаклини фарклай бошлайдилар. натижада болаларда мулокотнинг янги шакли яъни курган-кузатганлари, эшитганлари, уйлаган вокеа-ходисалари хакида катталарга сузлаб бериш, хабар беришга кизикиш ва интилиш шаклланади. шу тарзда болаларда монологик нутк ривожланади. тарбиячининг асосий вазифаси болаларнинг уз хаётий тажрибалари, вокеа-ходисаларга булган муносабатини устириш, фикрни тартибли, маъно жихатдан богланган холда баён килиши, унинг тингловчига тушунарли тарзда ифодалай олишини тарбиялашдан иборатдир. бу эса болалар билиш фаолиятининг асосий омили булиб, болалар узи ва бошкаларнинг фикрларини тушуниш, тахлил килиш, тузатиш, фикрни тулдириш каби интеллектуал фаолиятининг шаклланишига имкон беради. богланишли нуткнинг монологик шакли вокеа-ходисалар хакида хабар килиш, курган-кузатганлари, эшитганларини сузлаб бериш, укиб берилган бадиий асарни кайта хикоя килиб бериш каби жараёнларда шакллантирилади. катта ва тайёрлов гурухларда болаларнинг шахсий тажрибалари таассуротлари, расм ва кургазмалар асосида мустакил фикрлаш, …
5
, теварак-атроф билан таништириш машгулотларини талаб даражасида ташкил этишни такоза этади. шунингдек, уйин, сайр, экскурсия, кузатишлар жараёнида болаларнинг богланишли нуткини устириш, уларнинг вокеа-ходисалар, курган-кузатганлари, эшитганлари, нарса, буюм, расм ва уйинчоклар хакида тасвирий ва ижодий хикоя тузишга ургатиш мухим ахамиятга эгадир. демак, мактабгача таълимда болаларнинг богла-нишли нуткини устириш оркали президент и.а.каримов таъкидлаганидек, “фарзандларимиз уз акли, тафаккури, уз сузи, масъулияти билан онгли тарзда озод ва хур фикрли инсон булиб яшайди” (баркамол авлод орзуси. т.1999, 42-бет). адабиётлар: 1. и. каримов «илм-фан имкониятларидан туларок фойдаланайлик». «укитувчилар газетаси» 1989. 2 декабрь. 2. м. гайбуллаева. кичкинтойлар нуткини устириш. т.1993. 3. м. гайбуллаева. теварак-атроф билан таништириш ва нутк устириш. т.1993. 4. мактабгача таълим. 2000, 5-сон. 5. учинчи мингйилликнинг боласи, таянч дастури. т.2001. 6. учинчи мингйилликнинг боласи. укув кулланма. т.2001. 7. к.шодиева. урта гурух болалари нуткини устириш. т.1993.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "богланишли нутк устиришнинг максади, вазифалари, богланишли нутк турлари."

1404128579_51065.doc богланишли нутк устиришнинг максади, вазифалари, богланишли нутк турлари. режа: 1. богланишли нутк хакида маълумот, унинг хусусиятлари. 2. богланишли нутк турлари: диологик, монологик нутк. 3. мактабгача таълимда богланишли нутк устиришнинг мазмуни, вазифалари. 4. богланишли нутк устириш буйича давлат таълим-тарбия меёрларини бажариш. таянч тушунча ва иборалар: фан, фикр, гап, хис-туйгу, тил, богланишли нутк, суз-гап, сузлашув нутки, диологик нутк, монологик нутк, тасвирий, ижодий хикоя, мантикий хотира, абстракт фикрлаш. буюк мутафаккир абу райхон беруний “илм-фан кишиларнинг хаётий эхтиёжларини кондириш заруратидан пайдо булади”,-деганлар. хар бир фаннинг вазифаси булиб, у келажак авлод тарбиясига хизмат килади. нутк устириш методикаси фани хам мактабгача таълим ёшид...

DOC format, 56.0 KB. To download "богланишли нутк устиришнинг максади, вазифалари, богланишли нутк турлари.", click the Telegram button on the left.