шахар экологияси фанининг тарихи, максади, вазифалари

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1364041730_42901.doc шахар экологияси фанининг тарихи, максади, вазифалари www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. шахар экологияси фанининг мақсади, бошқа фанлар билан боғлиқлиги. 3. шахар экологиясини яхшилаш йўлида хисса қўшган дунё олимлари. 4. дунё шахарларида экология ва гигиенани ривожланиши. хозирги вактда илмий-техника тараққиёти хаётда янгидан-янги экологик муаммоларни келтириб чиқарди, жамият ва табиат ўртасидаги муносабат тубдан ўзгарди. мавжуд экологик муаммоларни тўлиқ ўрганиш ва бартараф этиш мақсадида экология фанининг янги тармоғи бўлмиш коммунал ёки шахар экологияси фани шаклланди. шахар экологияси фани ривожланаётган ёш фанлар қаторига киради. шахар экологияси фанининг ривожланиб бориши албатта одамларни экологик, тиббий, ижтимоий фанлар бўйича тушунчалари хамда уларнинг дунё қарашларига боғлиқ. коммунал ёки шахар экологияси шахар, посёлка, қишлоқ ахолиси хаёти ва соғлиги билан боғлиқ бўлган ва унга тўғридан-тўғри таъсир этувчи салбий омилларнинг олдини олишга доир чора-тадбирларни ишлаб чиқади. коммунал экология кўп қиррали фан булиб, илмий асосга таянган холда инсоннинг (сихат-саломатлигини сақлаш) яшаш шароитини яхшилаш учун турли экологик талаблар ишлаб чиқади, конуний равишда …
2
афия, астрономия ва шу каби жуда кўп фанлар билан чамбарчас боғлик. албатта коммунал экология фани кишиларга таъсир этувчи табиий ва ижтимоий мухитни ўрганади.кишилар учун қулай мухитни аниқлашга ва яратишга харакат қилади. одамлар зич жойлашган шахарларда экологик ва гигиеник кўрсаткичларни ёмонлашуви кишилар учун катта хавф туғдиради. шу сабабли кишилар зич яшайдиган шахар шароитида кишиларни тоза сув, 2. тоза хаво билан таъминлаш, шовқин ва эпидемияларнинг олдини олиш жуда мухим. кадим туркистонда азалдан экологик қарашлар мавжуд бўлиб келган. инсоният уз эволюцияси давомида табиат қонунларига бўй сўниб келган. шу даврлар давомида инсон табиат қонунларини ўрганиб хам келган. чунки бу табиат қонунларини ўрганмасдан ёки бу қонунларга мослашмасдан яшаб қолиш мумкин эмас. инсон шу табиат қўйнида яшар экан, ўзига қулай мухит яратишга харакат қилади. ибтидоий даврдан хозиргача қурилган уйлар ўртасида тафовут жуда катта. яшаб ўтган дунё олимлари уй-жойни қандай қуриш ва қайси мухитларда қуриш хақида ўз фикрларини қўл ёзмаларда мерос қилиб қолдирганлар. эрамиздан илгари 460-377 йилларда …
3
ниқса ҳаво ҳарорати ва намлигига алохида эътибор беради. инсонлар йилнинг турли фаслларида соғлиқларини сақлашнинг эхтиёт чораларини кўришлари зарурлигини уқтиради. кўпгина касалликлар намлик ошганда ёки иссиқлик даражаси ҳаддан ташқари ошганда келиб чиқади дейди ва шуни эътиборга олиб одамларга кун тартибини тавсия қилиш керак дейди. ўрта осиёлик олим исмоил журжоний касалликни келиб чиқишига 5 хил омил сабаб бўлади дейди: 1. иқлим. 2. озиқ-овқат ва дори-дармон. 3. уйқу ва уйқусизлик. 4. харакат ва харакатсизлик. 5. ҳаддан ташқари хурсандлик ва хафагарчилик. журжоний «хоразмшох хазинаси» китобида зах, намлиги юқори бўлган жойларда уй қурганда пойдеворини баландроқ қуришни тавсия этади. ўлкамизда коммунал экология ва гигиенани тараққий эттиришда кейинги авлод вакиллари бўлиши профессорлар а.з.вохидов, к.с.зоиров, с.н.бобожонов, ш.т.отабоев, т.и.искандаров, н.с.тожибоева, р.у.убайдуллаев, м.и.ильинский ва бошқалар хизмати ката. 3. ҳар қандай фаннинг тараққиёти ижтимоий формациялар эволюцияси билан, техника ва маданият тараққиёти билан махкам боғлангандир. шу жиҳатдан коммунал экология ва гигиена тарихи турли даврлардаги ижтимоий ва иқтисодий шарт-шароитларнинг таъсирини акс эттирадиган босқичларга …
4
рилади. шунингдек ичиладиган сувга қўйиладиган талаблар ва юқумли касалликларга қарши кураш чоралари баён қилинади. афинада суюқликларни ташлаш ва оқова сувларни йўқотиш учун канализация қурилган эди. бундан ташқари уй куриш ва озиқ-овқат махсулотлари устидан санитария назорати ўрнатилган эди. юқумли касалликларга қарши курашиш учун қадимги юнонистонда бинолар олтингугурт ва хушбуй моддалар тутатиб тозаланарди. қадимги римни сув билан таъминлайдиган ва канализация иншоатлари ўша замон учун мўжизанинг ўзи эди. қадимги римда тоғ булоқларидан ҳар бир кишига бир кеча-кундузда 0,5-1м3 сув етказиб берадиган 14 та йирик ва 20 та майда водопровод бўлган. римда ахлатларни юқумсизлантиришни ибтидоий усуллари мавжуд бўлган. нарса қушиб, масалликни қалбакилаштириш ва бузилган озиқ-овқатни сотиш таъкиб қилинар, бинокорлик ишлари санитария назорати олиб борилар эди. лекин қанчадан-қанча одамларни қириб юборган афинадаги тоун, римдаги чечек, қузиб турувчи иситмалар, антик давр санитария билимлари етарли бўлмаганлигини билдиради. россияда ҳам қадимги даврда шахар қурилишига жуда ката эътибор берилганлигини тарих кўрсатиб турибди. археологик қазилмалар вақтида бир қанча рус шахарларида …
5
та асрлар европасида антик маданият ҳам, маданиятда етишиб келаётган янги нихоллари ҳам йўқ қилиб юборилди. катта-катта шаҳарларда ахлатлар уйларнинг деразасидан кўчага ташланганининг ўзиёқ санитария ва экологик маданиятдан асар қолмаганини билдиради. асрий ифлосларни тозалаш иши дастлаб 1609 йилдагина парижда ўтказилди ва 1780 йилдагина бу ерда ахлатни кўчага ташлаш одатига қарши курашишга киришилди. ички кийим, чойшаб, кўрпа ҳамда ёстиқ жилдлари xviii асргача ноёб бўлиб келди. битлиқилик жуда кўп тарқалган бўлиб, қирол хонадонларида ҳам учрарди. овқат учун тутиладиган алохида идиш европада 15 асрда пайдо булди. хожатхоналар одатда йўқ эди, жамоат бинолари (қаср, черков) шу қадар ифлос бўлар эдики, хар нарсага ўрганиб қолган ахоли ахлатлар чиришидан чиқадиган қўланса хиддан безор бўлар эди. ўрта асрлар тарихи хаддан ташқари катта эпидемиялар ва европа ахолисининг қирилишини бир кадар акс эттирадиган тарихдир. ўрта асрларда европада чечак, тиф, грипп эпидемиялари тўхтамай давом этди. таносил касалликлари, тери ва кўз касалликлари кенг тарқалган эди. 16 асрда тоун эпидемияси 25 миллион кишини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шахар экологияси фанининг тарихи, максади, вазифалари"

1364041730_42901.doc шахар экологияси фанининг тарихи, максади, вазифалари www.arxiv.uz режа: 1. кириш. 2. шахар экологияси фанининг мақсади, бошқа фанлар билан боғлиқлиги. 3. шахар экологиясини яхшилаш йўлида хисса қўшган дунё олимлари. 4. дунё шахарларида экология ва гигиенани ривожланиши. хозирги вактда илмий-техника тараққиёти хаётда янгидан-янги экологик муаммоларни келтириб чиқарди, жамият ва табиат ўртасидаги муносабат тубдан ўзгарди. мавжуд экологик муаммоларни тўлиқ ўрганиш ва бартараф этиш мақсадида экология фанининг янги тармоғи бўлмиш коммунал ёки шахар экологияси фани шаклланди. шахар экологияси фани ривожланаётган ёш фанлар қаторига киради. шахар экологияси фанининг ривожланиб бориши албатта одамларни экологик, тиббий, ижтимоий фанлар бўйича тушунчалари хамда уларнинг дунё қа...

DOC format, 71.5 KB. To download "шахар экологияси фанининг тарихи, максади, вазифалари", click the Telegram button on the left.