тарих ўқитиш усулларининг шаклланиши ва ривожланиши

DOC 64,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404182027_51650.doc тарих ўқитиш усулларининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. тарих ўқитиш усуллари масаласига тарихий ендашиш. 2. 1917 йилдан 1991 йилга қадар тарих ўқитиш. 3. мустақиллик йиларида тарих ўқитиш муаммолари. методиканинг ривожланиши ижтимоий-иқтисодий ва сиесий тарих билан, тарихий ва педагогика илмларининг ривожланиши билан боғлиқ. методикада тўпланган тарихий тажрибани ўрганиш бугунги кундаги тарихий таълимнинг мураккаб ва долзарб муаммоларини илмий, ҳақиқий ечимини топишга ердам беради. мактабда тарих предмет сифатида ўқитила бошлаганидан кейин ўқитишнинг мақсади ва мазмунини белгилаш, уни ешларга тушунтириш соҳасидаги саволларга амалий жавоб бериш зарурияти остида тарих ўқитиш методикасининг дастлабки элементлари юзага кела бошлади. xix асрнинг охири-xx аср бошларида тарихий билим берадиган хусусий мактаблар пайдо бўлди. йирик шаҳарларда жамоатчилик педагогик ташкилотлар вужудга келади. мактаб тарихий таълимининг ривожланишида п.г.виноградов, н.и.кареев, с.ф.платонов каби тарихчилар-”либерал” йўналишда тўрди. уларнинг дарсликларида жамиятнинг сиесий, тарихий-маданий турмуш ҳает, иқтисодий ривожланиш бўйича фактлар берилди. ўлар тарих ўқитишда курсатмали образли ўқитиш усулларини ва ўқувчиларнинг фикрлашини фаоллаштиришни тавсия қилган. м.н.покровский, н.а.рожков, м.н.коваленский …

.покровский ва н.а.рожковлар унинг тарафдорлари бўлди. лаборотория методи ўқувчиларнинг тарихий ҳужжатлар ва илмий оммабоп адабиетлар билан мустақил ишлашига асосланди. реферат методининг астойдил тарғиботчиси н.п.покатило бўлди. ўнинг фикрича ўқувчи рефарат орқали бош маънони иккинчи даражалидан ажрата олади. у рефератни мустақил ишлаш кўникмасини шакллантиришнинг асосий усули деб ҳисоблади., драматизация методи а.ф.гартвич томонидан тасвирланади. ўнда ўқувчиларга тарихий материалларини ролларбўйича ўқиш тавсия қилинди. усуллар ҳəр хил бўлди: бадиий ва илмий оммобап дабиетлар асосида тарихий воқеани инсценировка қилиш, материални мутаҳкамлаш учун дарсда эшитганларини драмалаштириш ва ҳакозалар. ўқувчиларда ўқитишда аниқ образларни шакллантириш тарих дарслари учун карта ва картиналарнинг ишлаб чиқилишига олиб келди. ўқитиш жараенининг ажралмас бўлаги сифатида экскурсия ишлари пайдо бўлди. тарихни ўрганишда ўлкашунослик материаллари ҳам жалб қилина бошлади. xix асрнинг охири xx аср бошида ўқитувчилар учун биринчи услубий қулланмалар пайдо бўлди. нижегородли ўқитувчи а.кролюницкийнинг “тарихнинг элементар курси методикаси тажрибаси” тарихни ўқитиш масаласи бўйича қимматли мақалолардан иборат бўлди. н.п.покатилонинг ”бошловчи ўқитувчи учун амалий бошчилик” (спб, 1912), …

ланиб, таъқиб остига олинди, 191i йилда тошкентда очилган мусулмон халқ дорилфунонини ва унинг ходимлари тақдири шундай бўлди. 1920 йилда туркистон халқ дорилфунуни тугатилиб, у ўрто осие давлат университетига қўшиб юборилди. унинг мудири ва ўқитувчиларининг аксарият кўпчилиги халқ душмони-жадидчи, пантурнизм ғояси тарғиботчиси, миллатчи ташғаси босилиб, қатоғон қилинди. шу дорилфунун мудири, олим, езувчи ва шоир, оташин маърифатпарвар, ижтимоий-сиесий ҳаракатларнинг фаол иштирокчиси муковварқори абдурашидхонов ҳисобга олиниб, отиб ташланди. 20 йиллар охирларига келиб, маъмурий буйруқбозликка асосланган мустабид марказ узил-кесил шаклланиб улгирди. мактаб тарих билимлари тизими ҳам худди шу йилларда яъни 30-йиллар бошида шаклланди. халқ таълимига раҳбарлик қилишдаги демократик принцип бутунлай бузилди. тарих ўқиитиш ўрганишни бир хил тизимга солиб, уни сиесат манфаатига бўйсиндиришда партия ва давлат раҳбарларининг тегишли қарорлари ҳамда кўрсатмалари асосий роль ўйнади. фанлар бўйича ягона, махсус ва мажбурий ҳамда барқарор дарсликларнинг бўлиши, марказда рус тилида нашр қилиниши, жойларда, таржима қилиб, ўқитишни мамлакат миқиесида мактаб таълимига васийлик қилиш ва унинг устидан сиесий назоратнинг кучайтирилиши …

асрлар тарихининг элементар курси, viii-x: синфларда ссср тарихи ва янги тарих курси; кейинчалик энг янги тарих курси киритилди. ўзбекистон халқлари тарихи мустақил фан сифатида ўқитилмай, балки ундаги баъзи воқеаларнигина россия тарихи таркибида ўқитиш, ешларни аждодларимизнинг u1073 бой меросидан, анъанларидан маҳрум этиш мақсадида уларни четга суриб қўйиш ана шу давлат сиесатининг ерқин ифодаси натижаси эди. мсунур дарсликларда тарихий фактлар ва номларга тўлдириб юборган эдилар. баъзи муҳим тушунчаларнинг мазмуни чуқур очиб берилмасдан, кўпинча уларга қисқача изоҳ бериш билан кифояланилган эди, уларда ўқувчиларни мустақил ишга рағбатлантирувчи соваллар ва вазифалар ҳамда тарихий 9ужжатлардан намуналар берилмаган эди. мактаб тарих ўқитишнинг шакл ва усулларини ҳам ишлаб чиқишни ҳам талаб этди. 1939 йили в.н.бернадскийнинг “юқори синфларда тарих ўқитиш методлари” ҳ(л.ə9қ9), ə9ңў йилда н.в.андревская билан в.н.бернадскийларнинг ”етти йиллик мактабларда тарих ўқитиш методикаси” ва бошқа услубий қўлланмалар нашр этилди ва ўзбек тилига таржима қилинди. жумҳуриятимизда 1911 йил декабрь ойидан бошлаб нашр қилина бошланган ”маориф (ҳозирги халқ таълими”) жаридаш мактабда …

н ҳам таълим мазмуни саезлашиб, у асосан ижтимоий иқтисодий жараенлар синфий кураш ва оммавий ҳаракатлар доир мавқум ва мураккаб тушунчалар мажмулдан иборат бўлиб қолаверди. тарихнинг бу тахлитда ўқитилиши ўқувчиларнинг ижодий фикрлашга u1090 тўсқинлик қилди, тарихий жараенни тарихий тарзда тасаввур қилишдан нарига ўтмади. ўқувчиларнинг дарсда материал мазмунини яхши тушунолмай, уни едлаб олиш уларнинг фикр доираси кенгайишига тўсқинлик қилади. мактабда тарих ўқитишнинг янги тартиби амалга оширилди. ссср тарихи дастурига биринчи марта киритилган ўзбекистон тарихи материалларини танлаш принципини такомиллаштириш, уни ўрганиш асосларини ишлаб чиқиш, ўқув-услубий адабиетлар яратилишида 1940 йил августдан ўз фаолиятини бошлаган. ўзбекистон маориф вазирлиги қошидан ўқув услубий кенгаши, тарих секцияси муҳим роль ўйнади. шу секция аъзолари к.о.оқилов, н.в.тейх томонидан 1960 йида iv синф ўқувчилари учун ўзбекистон тарихига оид 26 ҳикоядан иборат қўлланма яратилди. (т.1961), секциянинг аъзоси р.к.ўрмонова эса 1963 йилда vii синф тарих ўқутувчилари учун ўзбекистон тарихидан қўлланма яратилди. (м.”.вохатов, к.е.жестов, б.т.дагтлер ўзбекистон сср тарихи ўзбекистон мактабларининг viii синф ўқитувчилари учун …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тарих ўқитиш усулларининг шаклланиши ва ривожланиши"

1404182027_51650.doc тарих ўқитиш усулларининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. тарих ўқитиш усуллари масаласига тарихий ендашиш. 2. 1917 йилдан 1991 йилга қадар тарих ўқитиш. 3. мустақиллик йиларида тарих ўқитиш муаммолари. методиканинг ривожланиши ижтимоий-иқтисодий ва сиесий тарих билан, тарихий ва педагогика илмларининг ривожланиши билан боғлиқ. методикада тўпланган тарихий тажрибани ўрганиш бугунги кундаги тарихий таълимнинг мураккаб ва долзарб муаммоларини илмий, ҳақиқий ечимини топишга ердам беради. мактабда тарих предмет сифатида ўқитила бошлаганидан кейин ўқитишнинг мақсади ва мазмунини белгилаш, уни ешларга тушунтириш соҳасидаги саволларга амалий жавоб бериш зарурияти остида тарих ўқитиш методикасининг дастлабки элементлари юзага кела бошлади. xix асрнинг охири-xx аср бошларида...

Формат DOC, 64,5 КБ. Чтобы скачать "тарих ўқитиш усулларининг шаклланиши ва ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тарих ўқитиш усулларининг шаклл… DOC Бесплатная загрузка Telegram