tabiatshunoslik o’qitishning amaliy metodlari

DOC 44.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404183722_51677.doc tabiatshunoslik o’qitishning tabiatshunoslik o’qitishning amaliy metodlari reja: 1. amaliy metodlar, ularning ta‘rifi. 2. amaliy metodning turlari. 3. kuzatish, laboratoriya ishlari. 4. amaliy ish va tajribalarning o’quvchilar bilimini chuqurlashtirishdagi o’rni. asosiy tushunchalar. amaliy metodning ta‘rifi va ahamiyatini yoritish; amaliy metodning turlari. amaliy metodning qo’llash jarayoni; tajribalar; turlari; kundalik kuzatish daftarini to’ldirish; amaliy ishlarda priborlarning tutgan o’rni (termometr, kompas, gnomon tayoqcha, globus va bosh.). amaliy metod o’quv jarayonida o’quvchilarning turli-tuman faoliyatini yo’naltirish bilan belgilanadi. bu reja ishlab chiqish, jism bilan tanishish topshiriqlari fikrlash natijalarini rasmiylashtirish, bajarilgan ishga yakun yasash. ushbu metod predmet, jism va tabiat hodisalarini eng yaxshi yo’l bilan o’rganish mumkinligidan juda keng qo’llaniladi. amaliy metod og’zaki va ko’rgazmali metod bilan uzviy bog’langan (ko’rsatish, oldinda turgan ish bo’yicha o’qituvchining tushunchasi). biror amaliy ishdan boshlashdan oldin o’qituvchi o’quvchilar oldida topshiriq qo’yadi va uni bajarish yo’li haqida ko’rgazma beradi. topshiriqni muammoli tarzda bo’lgani ma‘qul.uni yechish jarayonida bilim bilan birga o’qituvchining amaliy ishi …

ash va tavsiflash ishlari; priborlar bilan ishlash; tirik tabiat burchagida va o’quv tajriba uchastkasidagi amaliy ishlar. kuzatish – bu tabiatdagi predmet va hodisalarni maqsadga yo’nalgan holda idrok qilishdan iborat bo’lib, ularning umumiy va farq qiluvchi belgilarini qonuniyatlari aniqlanadi. kuzatish jarayonida o’quvchilarda kuzatuvchanlik ko’nikmalari shakllanadi. kuzatish ilmiy metod hisoblanadi, qaysiki o’quvchilar ancha murakkab ilmiy –tadqiqot ishlarini – tajribalarini qo’yishga, o’tkazishga tayyorlanadilar. kuzatishda o’qituvchi tomonidan aniq vazifa qo’yilgan bo’ladi. kuzatishlar yakka, guruh hamda frontal shakllarda o’tkaziladi. k.d. ushinskiy, v.p. vaxterov, l.s. sevruk, a.ya. gerd kuzatishga katta e‘tibor bergan edilar. a.ya. gerd o’zining “maktabda tirik hayvonlar” nomli kitobida o’quvchilarni kuzatishlar asosidagi harakatlari tadqiqot o’quvchi haqida o’quv va amaliy topshiriqlarni mustaqil yechish ko’nikmasi bilan qurollanishini ta‘kidlaydi. kuzatishlar natijasida 2-3-4 sinflarda “kuzatishlar kundaligi” daftari to’ldiriladi, savollarga javob yoziladi. o’simliklarning o’sish, rivojlanish, gullash va hosil berish jarayonlari kuzatiladi. tajribalar: -o’qitish metodi bo’lib, uning yordamida o’rganilayotgan jism va hodisalar qonuniyatlarini aniqlanadi. buning uchun unga yangi sharoit yaratib, …

arini ta‘riflashga o’rganishlari bilan qimmatlidir. o’quvchilar daryoda quyoshning yerga nisbatan holatida qarab kuzda sovib borishini bilib olishlari kerak. uning sababini o’quvchilar quyidagi tajribadan bilib oladilar, yonib turgan shamga ingichka qog’oz tasmacha tutiladi. bitta tasmacha shamning tepasida, 2 si esa shamda sal uzoqroqda ushlab turiladi. o’quvchilar qog’oz tasmalarning qaysisi oldin yopilganligini aytishlari va nima uchun shundayligini tushuntirishlari kerak. o’quvchilar bu tajribani yoz va kuzda quyosh nurining yor yuzasini isitishini tushuntirishga yordam berishini payqashlari kerak. tajriba asosida o’quvchilar kuzda quyosh yer ustida kun sayin pasaya borishi to’g’risida xulosa chiqaradilar. uning qiya tushayotgan nurlari yer yuzasiga siyg’anib o’tadi va havoni isitmaydi. shu bois kuzda sovuq tusha boshlaydi. darsni mustahkamlash uchun o’qituvchi va o’zlari o’tkazgan tajribalarni rasmini chizish yoki ta‘riflab yozish, ba‘zan uni ham buni ham ta‘riflab yoziladi. 4-sinfda “ko’p yillik manzarali va piyozli sabzavot o’simliklarni ekish muddatlarining gullash muddati va mo’lligiga ta‘siri” mavzusida tajriba o’tkaziladi. buning uchun mazkur o’simliklarni o’quv-tajriba uchastkasida ekib, o’quvchilar …

o qumli, loyli qoratuproqli va buz va boshqa turdagi tuproqlar ustida tajriba o’tkazadi. tuproqning o’simliklarga ahamiyati haqida suhbat o’tkaziladi va bilish vazifasi qo’yiladi: “yomg’irdan keyin ayrim joylarda suv tezda surilib ketadi, boshqa joyda esa uzoq vaqt saqlanib qoladi va ko’lmak hosil bo’ladi, keyinchalik esa tuproqda paydo bo’ladi. nima uchun shunday bo’lishini tajriba orqali tushuntiring. qaysi tuproq suvni yaxshi o’tkazishini tajribada isbotlang”. o’quvchilar yozma holda topshiriq oladilar: 1-topshiriq. suvli stakanni ko’zdan kechiring: 1-stakanda /nomerlangan/ qumli tuproq solingan, 2-stakanda esa loyli-sochiq tuproq. stakanlarda bir xil hajmli suv soling, chiziqcha bilan belgilangan. qaysi stakanda suv tezroq shimilishini kuzating. 2-topshiriqni bajarishdan oldin o’qituvchi muammoli savol qo’yadi: nima uchun tuproq ancha rangli va sochilib turadi. o’quvchilar o’quv-tajriba uchastkasidan tuproq oladilar. 2-topshiriq. suvli stakanga tuproq soling: 1-sida go’ngli, 2-sida qum solib diqqat bilan aralashtiing va tindirib qo’ying. bu paytda o’quvchilar 3-5 minut davomida tuproq namunasini ko’radilar va darslik bilan ishlaydilar. so’ngra xulosa chiqaradilar: 1-stakandagi suv qoramtir …

ing bodring hosildorligiga ta‘sirini aniqlash”, “oziqlantirishning bug’doy hosiliga ta‘sirini o’rganish”, “nom” mavzularida tajribalar qo’yiladi. buning uchun tajriba rejasi ishlab chiqiladi. “o’quv” va fenologik kuzatish kundaligi yurgiziladi. o’quv-tajriba uchastkasida “tajriba maydonchasi” va nazorat maydonchasi tushunchasini o’quvchilar bilib oladilar. xullas, har bir o’quv tajribasi jism va hodisalar orasidagi, sabab-oqibat bog’lanishlarini aniqlashga imkon beradi. uning natijalari haqiqat mezoni hisoblanadi. o’quvchilarga ilmiy bilimlar va amaliy ko’nikmalar hosil qilish uchun tajribalar o’tkazish zaruriy holdir. sinf xonasida olib boriladigan amaliy ishlar tarqatma materiallar bilan bog’liq bo’ladi. bu paytda o’quvchilarning sezgi organlarining faolligi ko’chayadi, qabul qilish imkoniyati kengayadi. o’quvchilar kichik tajribalar o’tkazadilar. masalan, biror narsa yoki bolg’acha bilan o’rib ko’rish yordamida narsaning mo’rtligi, egish bilan egiluvchanligini aniqlaydilar. tarqatma materiallar – hasharotlar, o’simliklar va ularning qismlari, mayda hayvonlardir. amaliy ish boshlanishidan oldin ish maqsadi e‘lon qilinadi, o’qituvchi yo’l-yo’riqlar beradi, topshiriq mazmuni tushuntiriladi, materiallar tarqatiladi, kuzatish ish natijalari bo’yicha suhbat, xulosalarni daftarga yozish, rasmlar chizish. amaliy ish vaqtida o’qituvchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatshunoslik o’qitishning amaliy metodlari"

1404183722_51677.doc tabiatshunoslik o’qitishning tabiatshunoslik o’qitishning amaliy metodlari reja: 1. amaliy metodlar, ularning ta‘rifi. 2. amaliy metodning turlari. 3. kuzatish, laboratoriya ishlari. 4. amaliy ish va tajribalarning o’quvchilar bilimini chuqurlashtirishdagi o’rni. asosiy tushunchalar. amaliy metodning ta‘rifi va ahamiyatini yoritish; amaliy metodning turlari. amaliy metodning qo’llash jarayoni; tajribalar; turlari; kundalik kuzatish daftarini to’ldirish; amaliy ishlarda priborlarning tutgan o’rni (termometr, kompas, gnomon tayoqcha, globus va bosh.). amaliy metod o’quv jarayonida o’quvchilarning turli-tuman faoliyatini yo’naltirish bilan belgilanadi. bu reja ishlab chiqish, jism bilan tanishish topshiriqlari fikrlash natijalarini rasmiylashtirish, bajarilgan ishga yakun...

DOC format, 44.5 KB. To download "tabiatshunoslik o’qitishning amaliy metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatshunoslik o’qitishning am… DOC Free download Telegram