таълим психологияси

DOC 80.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404138721_51526.doc таълим психологияси режа: 1. ўрганиш моҳияти ва турлари 2. таълим ва ўқитиш психологияси 4. кўникмаларга ўрганиш 5. таълим жараёнига таъсир кўрсатувчи омиллар 6. таълим жараёнида билим ва тушунчаларнинг шаклланиши 7. фикрлашга ўрганиш 1. ўрганиш моҳияти ва турлари ёш ўсиши жараёнида боладаги барча хулқ ва фаолият ўзгаришлари ўрганиш омиллари бўлиб ҳисобланади. ўрганиш маълум бир мақсадга эришишга имкон берувчи фаолият ва хулқдаги ташқи (жисмоний) ва ички (психик) ўзгаришларни талаб қилади. бошқача қилиб айтганда, ўрганиш ташқи ва ички фаолият (хулқ-атвор)даги мақсадга мувофиқ ўзгаришларда намоён бўлади. ўрганиш – бу фаолиятни мақсадга мувофиқ қатъий ўзгар-тиришдир. у аввалги фаолият натижасида юзага келади. ўрганишда тушунчаларни ифодалаш воситаси сифатида тил катта аҳамиятга эга. сўзлар орқали ифодаланган тушунчаларни ўрганиш одамнинг бутун инсоният тарихий тараққиёти давомида тўплаган билимларини ўзлаштиришни англатади. предметли ҳаракатдан идеал ҳаракатга тасаввур ва тушунчалар билан ўтиш фикрлаш орқали амалга оширилади. у ҳар доим маълум бир масалани ҳал этишга қаратилади. шундай қилиб, инсоннинг тушунча ва ақлий ҳаракатларни …

ллаш билан бир қаторда, ўрганиш кўп ҳолларда мақсадга йўналтирилган ҳолда махсус ташкил этилган шароитларда амалга ошади. бундай мақсадга йўналтирилган ўрганишни ташкил этиш – таълим деб аталади. унинг энг кенг тарқалган тури – мактаб таълими. лекин кўплаб бошқа муассасаларда ҳам таълим берилади, масалан, расм чизиш, мусиқа, ўз-ўзига хизмат қилиш кўникмалари ва бошқаларга болалар боғчасида ўргатилади. таълим элементлари оилавий тарбияда кузатилади (жамиятда ўзини тўғри тутиш) ва ҳоказо. ўқув жараёнида билим, малака, кўникмалар пассив эмас, балки ўқитувчи ва ўқувчининг фаол иштирокида берилади. таълимни ўрганувчи ва ўргатувчи орасидаги ўзаро фаол ҳаракат жараёни, деб тавсифлаш мумкин, бунинг натижасида ўрганувчида маълум бир билим, малака ва кўникмалар шаклланади. бу жараённи бошқариб, сифатли қилиш, натижада энг самарали даражага эришиш педагогика фанининг (назария, методика ва амалиёт) асосий вазифаларидан бири бўлиб ҳисобланади. таълим муаммоларини тўғри ҳал этиш, ўқиш маълум даражада мажбурий хусусиятга эгалиги ва асосий мақсад йўлида енгиб ўтиш керак бўлган тўсиқ сифатида намоён бўлиши билан ҳам боғлиқ. бу вазият …

ўсиқларни енгишга йўналтирилган. бундай вазиятлар педагогика нуқтаи назаридан оптималдир. уларни яратиш педагогиканинг муҳим вазифасидир. улар ўқувчининг хулқини бошқаришни эмас, балки уни тарбиялашни, унинг мақсад, қизиқиш ва идеалини шакллантиришни талаб қилади. мазкур таълим турларининг ҳар бири ўқувчи фаолиятини бошқаришда ўз усуллари, таълим концепцияси ва методларига эга. шундай қилиб, биринчи тур - (тайёр билим ва малакаларни бериш)да – таълим концепцияси ўқитиш сифатида намоён бўлади. унинг учун қуйидаги: хабар қилиш, тушунтириш, бериш, кўрсатиш методлари хос. иккинчи тур (табиий мустақил ўрганиш)да – таълим концепцияси рағбатлантириш сифатида акс этади. унга хос методлар: қизиқиш, ҳайрат, қизиқувчанлик уйғотиш. учинчи тур (онгли фаол йўналиши)да – таълим концепцияси раҳбарлик сифатида ифодаланади. унга хос методлар: муаммо ва масалаларни қўйиш, муҳокама ва мунозара, ҳамкорликда режалаштириш ва бошқалар. 4. кўникмаларга ўрганиш кўникма – автоматлаштириш (қисман автоматлаштириш) даражасигача олиб чиқилган ҳаракатдир. инсон ҳаракат ва фаолиятни онгли ёки онгсиз равишда амалга оширади. одатда, ҳаракатларнинг якуний мақсади ҳамда уларнинг умумий хусусиятлари англанади. бир тарафдан инсоннинг …

ётган ҳаракатлар, уни режалаштириш шакллари билан батафсил дастлабки таништирув ҳаракатларни ўзлаштиришни ва уларга мос кўникмаларни шакллантиришни сезиларли даражада тезлаштиради. ²аракатларнинг бажарилиши сенсор ва интеллектуал фаолиятни тартибга солиш ва уларни назорат қилиш ташқи воситалари билан бошқарилса, натижалар янада яхшироқ бўлади. бунда тегишли ахборотнинг ўқувчиларнинг шахсий нутқига кўчиши муҳим. бу ерда қуйидаги усуллар муҳим: ўқув вазифасини ва уни бажариш режасини оғзаки сўзлаб бериш, хатоларнинг оғзаки таҳлили, ўз-ўзига аниқ ва равон нутқда ҳисобот бериш ва бошқалар. 5. таълим жараёнига таъсир кўрсатувчи омиллар ўқув вазиятлари, таълим концепцияси, ўқув ва таълим фаолияти, мотивлари ҳамда ўқув манбалари турли-туман бўлса-да, барчаси қандайдир умумийликка эга. уларнинг пировард мақсади – ўқувчининг кучини ниманидир ўрганишга йўналтириш. агар ўқув мақсадига йўналтирилган ҳаракатнинг ўзи бўлмаса, унда ўқишнинг ўзи ҳам бўлмайди. ²ар қандай мақсадли ўрганишнинг мазкур универсал компоненти ёдлаб олиш деб аталади. ёд олишнинг биринчи шартини шундай таърифлаш мумкин: ўрганилиши ва ўзлаштирилиши зарур бўлган нарса инсон томонидан ташқи ва ички оламдан қабул қилинадиган …

нчилиги, аҳамияти, англаниш даражаси, тузилиши, ҳажми, эмоционал хусусиятлари. агар ўқув материали асосий дастлабки сабаб, ички кўрсатма эса шарт-шароит бўлиб хизмат қилса, қайтариш ва машқ қилиш ўрганишнинг асосий воситаси бўлиб ҳисобланади. улар ўзлаштирилган материални мустаҳкамлаш, ёдда сақлаш, вазифани, уни бажаришнинг усул ва режаларини режалаштириш, вазифани бажаришда оғзаки ўз-ўзига тушунтириш, хатолар, уларнинг сабаблари ва тўғрилаш усулларининг таҳлили ва бошқалар учун керак. кўникмаларга ўргатишнинг икки асосий йўли бор. биринчисида – сенсор фарқланишлар, яъни ҳиссий мўлжалларга таянишни ишлаб чиқиш асос сифатида қабул қилинади. иккинчисида –моторли фарқлар, ҳаракат актлари кўникмаларга ўргатиш асоси сифатида қабул қилинади. мазкур концепцияларнинг ҳар бири педагогик назария ва мактаб амалиётида кенг қўлланади. биринчи концепция синтетик мазмунли методикага эга (ўқишга ўргатишда сўзлар методи, хорижий тилларни ўргатишда контекст методи) мактабларга тавсия этилган. ишлаб чиқариш таълимида у предметли тизим сифатида намоён бўлади. иккинчи концепция элементли расмий таҳлилий методикада ифодаланади (ўқишга ўргатишда ҳарф-бўғин методи, хорижий тилларни ўргатишда луғат методи ва шунга ўхшаш). ишлаб чиқариш таълимида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "таълим психологияси"

1404138721_51526.doc таълим психологияси режа: 1. ўрганиш моҳияти ва турлари 2. таълим ва ўқитиш психологияси 4. кўникмаларга ўрганиш 5. таълим жараёнига таъсир кўрсатувчи омиллар 6. таълим жараёнида билим ва тушунчаларнинг шаклланиши 7. фикрлашга ўрганиш 1. ўрганиш моҳияти ва турлари ёш ўсиши жараёнида боладаги барча хулқ ва фаолият ўзгаришлари ўрганиш омиллари бўлиб ҳисобланади. ўрганиш маълум бир мақсадга эришишга имкон берувчи фаолият ва хулқдаги ташқи (жисмоний) ва ички (психик) ўзгаришларни талаб қилади. бошқача қилиб айтганда, ўрганиш ташқи ва ички фаолият (хулқ-атвор)даги мақсадга мувофиқ ўзгаришларда намоён бўлади. ўрганиш – бу фаолиятни мақсадга мувофиқ қатъий ўзгар-тиришдир. у аввалги фаолият натижасида юзага келади. ўрганишда тушунчаларни ифодалаш воситаси сифатида тил катта аҳ...

DOC format, 80.0 KB. To download "таълим психологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: таълим психологияси DOC Free download Telegram