боланинг социумда ривожланиши. шахснинг ижтимоийлашуви

DOC 84,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404131638_51262.doc боланинг социумда ривожланиши. шахснинг ижтимоийлашуви шахс тарбияси ва ривожланиши педагогика фанининг муҳим муаммоси ҳисобланади. ўсиб ва ривожланиб борувчи инсон тарбия объекти ҳисобланади. инсоннинг ривожланиши бутун ҳаёти давомида давом этади. бунда у турли ўзгаришларни жисмоний, руҳий, миқдор ва сифат ўзгаришларни ўз бошидан кечиради. инсонда бўладиган жисмоний ўзгаришларга – бўйиннинг ўсиши, вазнининг оғирлашиб бориши, суяк ва мушак тизимларининг ички аъзолари ва асаб тизимининг ўзгариб бориши киради. руҳий ўзгаришлари эса унинг ақлий ривожига алоқадор бўлади ва инсонда руҳий сифатларнинг шаклланиб бориши, унда ҳаёт учун зарур бўлган социал сифатларни таркиб топиши ҳисобланади. одам боласининг ривожланиши – бу муҳим жараён ҳисобланади. шахснинг камол топишида ва унинг хулқига ижтимоий ва биологик омилларнинг таъсир кучи хамиша бир хил бўлавермайди. шахснинг фазилатларини тўғри аниқлаш ва бехато баҳолаш учун уни турли муносабатлар доирасида, турли вазиятларда кузатиб кўриш лозим. педагогикада "шахс" тушунчаси "инсон" тушунчасидан фарқли ўлароқ, у инсоннинг ижтимоий хусусиятларини англатади. янги жамият бошқа одамлар билан муомалада бўлиши, муносабат …

ади. инсон ривожланишга таъсир қиладиган факторлар бошқариладиган ва бошқарилмайдиган бўлади. боланинг ривожланиши процессида турли фаолиятларга дуч келади: ўйин, ўқиш, меҳнат, спорт ва бошқалар, турли кишилар билан мулоқотда бўлади ота-онаси, ака-укаси, қариндошлари дўстлари ва бошқалар билан. турли фаолиятларда турли инсонлар билан мулоқотга киришиш натижасида турли ижтимоий кўникмалар ҳосил бўла бошлайди. боланинг нормал ривожланиши учун мулоқотнинг аҳамияти жуда каттадир. болага глобал ўй, экологик факторлар: сув, хаво ифлосланиши ҳозирги кунга келиб кўр, соқов яъни нуқсонли болаларнинг кўпайиши кузатилмоқда. экологик факторлар натижасида таянч аппарат бузилишини, шизофрения кон касалликлари каби касалликларга олиб келмоқда. лекин болани ижтимоийлаштиришда процессида буларни ҳаммасини ҳисобга олиш керак ижтимоиий факторларга: микро факторлар, макро факторлар, мезон факторлар киради. боланинг ривожланишида социумнинг аҳамияти жуда каттадир. болага энг яқин бўлган социумлар булар-оила турли хил гуруҳлар турли хил тўгараклардир. бола бир социумдан иккинчисига ўтиб юриши мумкин. у фақатгина бу социумдан ўзига мос келадиган қулай шароитни қидиради ва шу қидириш натижасида ўзига ижтимоий малака етиштириб боради, …

бизлар учун, ё ҳаёт, ё момот, ё нажот, ё ҳалокат, ё садоқат, ё фалокат масаласидир. расули акром набийи мухтарам саллолоху алайху васаллам афандимиз: «инсонларнинг қарами динидадир, муруввати ақлидандир, насаби аҳлоқдандир, -демишлар». маълумки инсон бутун умри мобайнида ўзгариб. ривожланиб боради. лекин болалик, ўсмирлик ва ўспиринлик давридаги ўсиш ниҳоятда кучли кечади. бола мана шу йиллар мобайнида ҳам жисмоний ҳам руҳий жиҳатдан ўсиши ва ўзгариши туфайли шахс сифатида камолга етади, бунда улар ҳарактерига сингдирилаётган тарбия мақсадга мувофиқ таъсир этиши натижасида бола жамият аъзоси сифатида камол топиб мураккаб ижтимоий муносабатлар жараёнида жамиятда ўзига муносиб ўрин эгаллайди. шунинг учун ҳам л. и. божович одам шахс бўлиши учун у психик жиҳатдан ривожланиши, ўзини бир бутун инсон деб ҳис қилмоғи ўз хусусият ва сифатлари билан бошқалардан фарқ қилмоғи керак деган эди. ҳар бир одам шахс сифатида турлича намоён бўлади. бир одам бошқасидан ўзини мижози феъл-атвори, қобилияти, ақлий ривожланишга даражаси, эҳтиёж ва кўрсатишлари билан фарқ қилади. булар одамнинг …

инсон ривожланади ва шахсга айланади. педагогика соҳасида тадқиқот олиб борувчи олимларнинг кўп йиллик изланиш натижалари асосида инсоннинг ривожланишига қуйидагича таъриф беришади: оддийдан мураккабга, қуйидан юқорига, эски сифатлардан яхши ҳолатга ўтиш, янгиланиш янгининг пайдо бўлиши ва эскининг ўлиб бориши, миқдор ўзгаришнинг сифат ўзгаришга олиб келувчи мураккаб ҳаракат жараёни деб қарайдилар. зеро, ҳаёт қонунларининг кўрсатишича ҳам ривожланишнинг асосий манбаи қарама-каршиликлар ўртасидаги курашдан иборатдир. инсоннинг муносабатлар доирасига нафақат ўзга кишилар билан алоқаси, балки табиатга, жамиятга, ҳаётга, меҳнатта бўлган муносабатлари ҳам киради. мана шундай муносабатлар асносида инсон ўзининг қобилиятларини, ақлини, фаросатини намоён қила бошлайди. бу билан у ўз ҳақидаги ватанига, умуман бутун борлиқдаги муносабатини ифодалайди. табиийки, бу фазилатлар фақат тарбиянинг маҳсули бўлиб ҳисобланади. шунинг учун ҳам инсон ривожланишини унга сингдирилган тарбиянинг натижаси деб қараш мумкин. шахсини ривожлантириш вазифасини тўғри ҳал қилиш учун аввало унинг халқига таъсир этувчи омилларнинг табиатини, шахснинг шахсий хусусиятини яхши ўрганмоқ лозим. бунинг учун турли муносабатлар доирасига қўйиб кузатиш даркор. ана …

ҳолатининг турлича намоён бўлишини, хулқи ва қарашларидаги фарқни қайси омил белгилайди деган табиий савол туғилади. демак, инсон ривожланишда биологик омилми, ижтимоий омилми ёки тарбия омилими қайси, бири етакчи рол ўйнайди деган саволга жавоб бериш лозимдай кўринади. бу саволга турли тарихий даврларда турлича ёндошиб, жавоблар берилган. хозирги кунда ҳам бу масалага турли нуқтаи назарлар билдирилмокда. очикроғи, фанда одамнинг шахс сифатида ривожланишига биологик ва социал омилларнинг таъсири ўртасидаги муносабатни белгилаш борасига мунозара кўп асрлардан бери давом этиб келмоқда. кўп асрлик мазкур мунозара замирида икки бир-бирига қарама-қарши нуқтаи назар вужудга келган. улардан бири одам боласининг шахс сифатида ривожланишида табиий-биологик омиллар ҳал қилувчи рол ўйнайди деса, иккинчи тоифа олимлар эса ижтимоий воқеалар тарбиянинг муҳим омил эканлигини таъкидлайлилар. биринчи гуруҳ олимларининг фикрича одам боласининг ривожланиши туғма имкониятларга боғлиқ бўлиб, ривожланиш эса ўсиш ва табиий туғма хусусиятларнинг миқдорий ўзгаришларидан иборат экан. демак, болага она аждоди авлод-аждодларидан туғма ўтган хусусиятларгина ривожланади, деган тушунча келиб чиқади. бу нуқтаи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "боланинг социумда ривожланиши. шахснинг ижтимоийлашуви"

1404131638_51262.doc боланинг социумда ривожланиши. шахснинг ижтимоийлашуви шахс тарбияси ва ривожланиши педагогика фанининг муҳим муаммоси ҳисобланади. ўсиб ва ривожланиб борувчи инсон тарбия объекти ҳисобланади. инсоннинг ривожланиши бутун ҳаёти давомида давом этади. бунда у турли ўзгаришларни жисмоний, руҳий, миқдор ва сифат ўзгаришларни ўз бошидан кечиради. инсонда бўладиган жисмоний ўзгаришларга – бўйиннинг ўсиши, вазнининг оғирлашиб бориши, суяк ва мушак тизимларининг ички аъзолари ва асаб тизимининг ўзгариб бориши киради. руҳий ўзгаришлари эса унинг ақлий ривожига алоқадор бўлади ва инсонда руҳий сифатларнинг шаклланиб бориши, унда ҳаёт учун зарур бўлган социал сифатларни таркиб топиши ҳисобланади. одам боласининг ривожланиши – бу муҳим жараён ҳисобланади. шахснинг камол топишида ва...

Формат DOC, 84,0 КБ. Чтобы скачать "боланинг социумда ривожланиши. шахснинг ижтимоийлашуви", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: боланинг социумда ривожланиши. … DOC Бесплатная загрузка Telegram