турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши

DOC 67,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403950651_49086.doc турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши режа: 1. шахс тараққиётида биологик ва ижтимоий омиллар. 2. психик тараққиётнинг даврларга бўлиниши. 3. турли тараққиёт даврларида социализациянинг ўзига хос кечиши. 4. шахс «етуклигининг» мезонлари. инсон шахси тараққиётида биологик ва ижтимоий омилларни ўзаро нисбати муаммолари психологияда мунозарали ва мураккаб масалалардан бири ҳисобланади. психологияда шахсда икки омил биологик ва ижтимоий омиллар таъсирида шаклланган иккита асосий кичик структура мавжудлигини таъкидлайдиган назария сезиларли ўрин эгаллайди. инсон шахснинг ўзи «эндопсихик» ва «экзопсихи» тузилишга эга, деган фикр илгари сурилди. шахс тузилишининг кичик структураси сифатидаги «эндопсихик» тузилиш бамисоли кишининг нерв–психик тузилишга ўхшаш бўлган инсон шахсининг ички механизми каби психик қисмлар ва функцияларнинг ўзаро ички боғлиқлигини ифода этади. «экзопсихика»нинг ташқи муҳитга муносабати билан, яъни шахс қандай бўлмасин, барибир муносабатга киришиши мумкин бўлган ва шахсга қарама–қарши турадиган тузилишларнинг барчасига муносабати билан белгиланади. «эндопсихика» мойиллик, хотира тафаккур ва ҳаёл ҳусусиятлари, иродавий зўр бериш, ташқи таъсирларга берилувчанлик каби бошқа …

ологик ҳусусиятлари шаклланишига таъсир кўрсатади. лекин биологик омиллар киши шахсининг таркибига сингиб ижтимоий омилга айланиб қолади ва кейинчалик ижтимоий шаклда мавжуд бўлади. шахс шаклланишида унинг ижтимоий ва табиий хислатлари бирликни ташкил этади ва шахснинг мустақил кичик тузилиши сифатида бир–бирига ўзидан ўзи қарши қўйилмайди. шахснинг шаклланишида биологик ва ижтимоий омилларнинг аҳамиятини бир қанча психологлар илмий ишларида изчил ўрганган бўлиб, улардан бир қанчаларининг фикр ва қарашларини келтирамиз. америкалик руҳшунос с.холл геккелнинг эволюция қонуниятини психологияга кўчирди. унинг фикрига кўра, «ирсият» филогенезни оногенезда такрорлайди. олимнинг талқинича, гўдаклик ҳайвонларга хос ривожланиш палласидан бошқа нарса эмас, болалик эса асосий машғулоти овчилик ва балиқчилик бўлган қадимги кишиларнинг даврига айнан мос келади. 8-12 ёшлардаги ўсиш даври ёввойиликнинг охири ва цивилизациянинг бошланишига тенг. ўспиринлик эса жинсий етилишдан бошланиб етуклик давригача романтизмга баробардир. швейцариялик психолог э.клапаред с.холлдан фарқли равишда, онтегенез ва филогенезда шахс психик функциясини ўрганиш учун қуйидаги ҳолатларга аҳамият беради: а) организм эҳтиёжини қондириш; б) рефлектор ҳаракат тўсиққа дуч …

расман, формал операция даври – 12–15 ёшгача. шахс психик тараққиётининг даврларга бўлиб тадқиқ этилган назарияларда келтирсак, америкалик психолог э.эриксоннинг инсон умрини ўзига хос бетакрор ҳусусиятларга молик 8 та даврга ажратадиган таълимоти аҳамиятлидир. унга кўра: биринчи давр–гўдакликда ташқи дунёга онгсиз «ишонч» туйғуси вужудга келади. бунинг бош сабаби ота–онанинг меҳр–муҳаббати, ғамҳўрлиги ва жонкуярлигидир. агар гўдакда ишончнинг негизи пайдо бўлмай, борлиққа ишончсизлик туйғуси пайдо бўлса, вояга етган одамларда маҳдудлик, умидсизлик вужудга келиш шубҳасиздир. иккинчи давр–илк болаликда ярим мустақиллик ва шахсий қадр–қиммат туйғуси шаклланади ёки аксинча, уят ва шубҳа ҳисси ҳосил бўлади. болада мустақилликнинг ўсиши унга ўз танасини бошқариш учун кенг имконият яратиб, бўлғуси шахс ҳусусиятларидан тортиб унда маъсулият, интизом, жавобгарлик, ҳурмат туйғулари таркиб топишига замин ҳозирлайди. учинчи давр–ўйин ёши деб аталади ва унга 5–7 ёшли болалар киради. бу даврда ташаббус туйғуси, қандайдир ишларни амалга ошириш, бажариш майли таркиб топади. мабодо боладаги ҳоҳиш истакни рўёбга чиқариш йўли тўсиб қўйилса, бунинг учун у ўзини айбдор …

, ўзига хослиги, бошқа одамлардан кескин фарқланиши билан характерланади. шунингдек, ўспиринлик шахс сифатида ноаниқлик муайян ролни уддаламаслик, қатъиятсизлик каби салбий сифатларга ҳам эга. мазкур даврнинг энг муҳим хусусияти «ролини кечиктириш»нинг ўзгариши ҳисобланади. у ижтимоий ҳаётда бажараётган роллар кўлами кенгаяди, лекин уларни барчасини жиддий эгаллаш имкониятига эга бўлмайди, шунингдек, ролларни ўзида синаб кўриш билан чекланади, холос. олтинчи давр–ёшлик бошқа жинсга психологик интим яқинлашув қобилияти ва эҳтиёж юзага келиши билан ажралиб туради. бунда айниқса, жинсий майл алоҳида ўрин тутади. ёшлик танҳоликни ёқтириш, одамовилик каби ёқимсиз ҳусусият билан ҳам фарқланади. еттинчи давр–етуклик даврида ҳаётий фаолиятнинг барча соҳаларида маҳсулдорлик туйғуси узлуксиз ҳамроҳ бўлади ва эзгу ниятларнинг амалга ошишида туртки бўлади. бу даврда айрим жиҳатларда турғунлик туйғуси салбий ҳусусият сифатида ҳукм суриши мумкин. саккизинчи давр–қарилик, инсон сифатида ўз бурчини уддалай олганлигидан, қаноатланиш ҳусусиятлари мавжуд. салбий ҳусусият сифатида ҳаёт фаолиятидан кўнгил совиш, ноумидликни айтиш мумкин. энг муҳим жиҳати эса донолик, софлик, гуноҳлардан фориғ бўлиш ҳар бир …

тасаввур–1–3 ёш, учинчи босқич–«мен»ни англаш даври–3–7 ёшгача, тўртинчи босқич–ижтимоий жонзотларни англаш даври–7–11 ёшгача, бешинчи босқич–а) ўз–ўзини англаш даври–12–14 ёш; б) ўз ўрнини белгилаш, топиш даври–15–17 ёш. д.б.эльконин таснифи етакчи фаолият нуқтаи назардан тушунтирилади: 1) гўдаклик даври–1 ёшгача–асосий фаолият–бевосита эмоционал мулоқот; 2) илк болалик даври–1–3 ёш асосий фаолият–предмет билан нозик ҳаракатлар қилиш; 3) мактабгача давр–3–7 ёш–асосий фаолият ролли ўйинлар; 4) кичик мактаб ёши даври–7–10 асосий фаолият–ўқиш; 5) кичик ўсмирлик даври–10–15 ёш асосий фаолият–шахснинг интим мулоқоти; 6) катта ўсмирлик ёки илк ўспиринлик даври–16–17 ёш асосий фаолият ўқиш, касб танлаш. шунингдек, психологияда а.в.петровский (социал–психологик ёндашиш), а.а.люблинская (фаолият нуқтаи назаридан), в.а.крутецкий (отногенетик камолот босқичлари), д.и.фельдштейн (ижтимоий ёндашиш) каби психологларнинг таснифлари мавжудлигини қайд этиш мумкин. психик тараққиёт жараёни мураккаб бўлганлиги сабаби шахс ривожланишининг турли босқичларини умумий тарзда ушбу даврларга ажратиб кўрсатишни лозим деб ҳисоблаймиз: 1) гўдаклик даври–1 ёшгача; 2) илк болалик даври–1–3 ёшгача; 3) мактабгача ёшдаги болалар даври–3–6,7 ёшгача; 4) кичик мактаб ёшидаги болалар даври …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши"

1403950651_49086.doc турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши режа: 1. шахс тараққиётида биологик ва ижтимоий омиллар. 2. психик тараққиётнинг даврларга бўлиниши. 3. турли тараққиёт даврларида социализациянинг ўзига хос кечиши. 4. шахс «етуклигининг» мезонлари. инсон шахси тараққиётида биологик ва ижтимоий омилларни ўзаро нисбати муаммолари психологияда мунозарали ва мураккаб масалалардан бири ҳисобланади. психологияда шахсда икки омил биологик ва ижтимоий омиллар таъсирида шаклланган иккита асосий кичик структура мавжудлигини таъкидлайдиган назария сезиларли ўрин эгаллайди. инсон шахснинг ўзи «эндопсихик» ва «экзопсихи» тузилишга эга, деган фикр илгари сурилди. шахс тузилишининг кичик структураси сифатидаги «эндопсихик» тузилиш бамисо...

Формат DOC, 67,5 КБ. Чтобы скачать "турли тараққиёт даврларида шахснинг ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: турли тараққиёт даврларида шахс… DOC Бесплатная загрузка Telegram