xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар (амир темур, улуғбек, заҳириддин муҳаммад бобурларнинг

DOC 108,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403784658_47255.doc xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар (амир темур, улуғбек, заҳириддин муҳаммад бобурларнинг таълим- тарбия сохасидаги хизматлари) режа: 1.хiv-хvi асрларда мовароуннаҳрда таълим-тарбия ва педагогик фикрлар тараккиёти. 2.сохибкирон амир темурнинг маърифий карашлари ва унинг педагогика фанида тутган ўрни. 3.мирзо улугбекнинг илмий мероси ва унинг таълимий-тарбиявий карашлари. 4.захириддин муҳаммад бобурнинг маърифий-ахлокий карашлари. таянч тушунчалар: «марказлашган давлат»; «мадраса ва мактаб», «илм-фан», «маданият, санъат», «амир темур тузуклари», «зижи кўрагоний», «улуғбекнинг таълим ислохатлари», «бобурнома», «эсдаликлар» 1.хiv-хvi асрларда асрларда мовауннаҳрда таълим-тарбия ва педагогик фикрлар тараққиёти. тарихдан бизга маълумки, мовароуннаҳрда қарийиб бир ярим аср давомида мовароуннахр мўғул истилочилари томонидан вайрон этилди. фан- маданият, маърифатга жуда катта путур етказилди. хонавайрон бўлган мовароуннахр халқи xiv асрнинг бошларига келиб мўғул истилочилари зулмидан кутила бошлади. мовароуннахрда кучли давлат тузишга бўлган интилиш ғолиб келди. мўғул истилочиларига қарши бухорода халқ махмуд торобий бошчилигида қўзғалди, самарканд ва хуросонда эса сарбадорлар қўзғалонлари рўй берди. натижада сарбадорлар узоқ муддат хатто хокимиятни ҳам …

бархам берилди ва мовароуннахрдаги тарқоқ, амирликлар марказлашган ягона феодал давлатнинг байроғи остида бирлаштирилди. шундай қилиб, xiv асрнинг иккинчи ярмида мовароуннахрнинг феодал тарқоқлигига бархам берилди, мамлакат мўғул босқинчиларидан тозаланди. xiv асрнинг охири xv асрларда марказий осиёда феодал муносабатлар янада ривож топа бошлади. сохибқирон темур ва дастлабки темурийлар хукмронлик қилган давр мовароуннахр тарихида алохида ўрин эгаллади. марказлаиаан буюк темур давлатининг барпо этилиши билан моварауннахрда яна фан ва маданият, маориф кайтадан равнак топа бошлади. шунинг учун хам тарихда xiv асрнинг иккинчи ярми ва xv аср ўрта осиёда шарк ўйғониш даврининг иккинчи боскичи дейилиши бежиз эмас... чунки, бу даврга келиб, марказий осиёда иктисодиёт, фан ва маданият гуркираб ривожланди. амир темур хукмронлиги даврида жахоннинг кўплаб шахарларидан самарқандга хунармандлар, санъаткорлар, мухандислар, олиму-фозиллар олиб келинди ва уларнинг тажрибаларидан илм-маърифат, маданият ва қурилиш жабхаларида кенг фойдаланилди.самарқанд ва хиротда мадрасалар, расадхоналар, боғу-роғлар, маданият ўчоғлари барпо этилди. шу даврга келиб тиббиёт илмини ўрганишга қизиқиш янада кучайди. риёзиёт, фалакиёт, жўғрофия, тарих, …

илди- сирдарёдан охангаронгача бўлган каналлар шулар жумласидандир. марказий осиёда рассомчилик, наққошлик, 6езакли-бадиий буюмлар ишлаб чиқариш юқори даражага кўтарилди. сохибқирон темур ва темурийлар даврида - шеърият, мантиқ, фалсафа, тарих, ҳуқуқ,астрономия, математика, нафосат, тилшунослик, луғатшунослик, мусиқашунослик, тарбияшунослик, меъморшунослик, тижорат — тадбиркорлик, таржимонлик, хаттотлик, жўғрофия ва элшунослик каби бошқа ўнлаб дунёвий билимларни ўрганиш, шу билимлар асосида асарлар яратиш йўлга қўиилди. амир темур хукмронлиги даврида ўрнатилган тинчлик мамлакатда маданият, илм-фан, халқ оғзаки ижоди, адабиёт ва санъатнинг ривожида, мадрасаларда таълим-тарбиянинг юқори савияда бўлишида мухим омил бўлди. улуғбек замонига келиб эса математика, астрономия каби фанлар айниқса ривож топди. тиббиёт, тарих, адабиёт ва шулар билан бир қаторда диний билимларнинг хам равнақ топишига катта эътибор берилди. олий мактаб - мадрасалар қурилди. бухоро, самарқанд ва ғиждувонда қурилган уч мадраса фан тараққиётида илмий марказ бўлиб келди. бухородаги мадраса пештоқига битилган қуйидаги ёзувлар халигача яққол кўзга ташланади: «илм олмоққа интилмоқ ҳар бир муслим ва муслима учун қарзу фарздир». шу сабабли хам, …

иддин али ибн мухаммад қушчи самарқандий, яъни али қушчи ўша даврда мовароуннахрнинг маданий ва илмий хаётида катта роль ўйнади, унинг «рисолаи дар фалақиёт» деб номланган астрономияга оид рисоласи жахонга машхур бўлди ва уни ўз даврининг птоломейи деб атай бошладилар. xv асрда марказий осиёда тарих фани кенг ривож топди, тил, мантиқ, фалсафа, тарбияшуносликка доир ўнлаб асарлар яратилди. айниқса, мир сайд шариф журжоний, хофизи абрў абдураззоқ самарқандий, хондамир, давлатшоҳ низомиддин шомий, ибн арабшоҳ, шарофиддин али яздий ва шу каби ўнлаб олиму-фузалоларнинг яратган асарлари жаҳон фанида катта ўрин эгаллади. султон хусайн бойқаро ҳукмронлик қилган даврга келиб, олимлар ва шоирлар самарқанддан ҳиротга кўчиб ўтдилар. хирот илмий-маданий марказга айлантирилди. алишер навоий хиротда фан, маданият, илм ва маърифатга ҳомийлик қилиши натижасида бу ерда шоирлар, мусаввирлар, ҳаттотлар, олиму-фозиллар етишиб чиқиб, жаҳон илму фани оламида ном қозондилар. бу даврда бир қатор илм масканлари барпо этилди, хусусий мактаблар юзага келди, муаллим ёллаб болаларни уйда ўқитиш тадбирлари одат тусига кирди. …

сона ўрганиш, тарихни сохталаштирмай, унинг сарҳадларини бузмай, бор ҳақиқатни ойдинлаштириб маълумот бериш имкониятларига эга бўлдик... дарҳақиқат ўтмишга назар ташлайдиган бўлсак, амир темур номи тарихимиз саҳифаларидан қора бўёқ билан ўчирилди, унутилишга маҳкум этилди. мақсад халқимизнинг юрагидан миллий онг, миллий ғурур туйғусини йўқотиш, уни қарамликка, тобеликка кўндириш эди. лекин ўзбек халқи ўз аждодларини, ўз баҳодирларини унутмади, ҳамиша юрагида, қалб тўрида сақлади. муҳаммад тарагай баҳодир ўғли амир темур ёшлик чоғидан мард, довюрак, ғурурли, ўткир зехн ва аклу идрок эгаси бўлиб ўсди. турли дунёвий илмларни, харбий санъатни эгаллади. қуръони каримни ёд олди, хадис илмини ўрганди. иймон-эътикодли, халол-пок инсон бўлиб етишди». дархакиқат, юртбошимиз и.а.каримов таъкидлаганидек инсоф-иймон туйғуси, диёнат мезони амир темур хаётининг мазмунини ташкил этади. оламнинг карийиб ярмига жахонгир эрса-да, у куч-кудрат зўрлик, зўравонлик эмас, адолатда эканини теран англатди. шу боис бўлса керакки, ўтмишда жахон илм ахли, машхур муаррихлар ўз асарларида амир темур исмига кўрагон, сохибқирон, қутбиддин, абулмансур каби унвонларни қўшиб, уни эъзозлаб, улуғлаб, хикоят, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар (амир темур, улуғбек, заҳириддин муҳаммад бобурларнинг" haqida

1403784658_47255.doc xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар (амир темур, улуғбек, заҳириддин муҳаммад бобурларнинг таълим- тарбия сохасидаги хизматлари) режа: 1.хiv-хvi асрларда мовароуннаҳрда таълим-тарбия ва педагогик фикрлар тараккиёти. 2.сохибкирон амир темурнинг маърифий карашлари ва унинг педагогика фанида тутган ўрни. 3.мирзо улугбекнинг илмий мероси ва унинг таълимий-тарбиявий карашлари. 4.захириддин муҳаммад бобурнинг маърифий-ахлокий карашлари. таянч тушунчалар: «марказлашган давлат»; «мадраса ва мактаб», «илм-фан», «маданият, санъат», «амир темур тузуклари», «зижи кўрагоний», «улуғбекнинг таълим ислохатлари», «бобурнома», «эсдаликлар» 1.хiv-хvi асрларда асрларда мовауннаҳрда таълим-тарбия ва педагогик фикрлар тараққиёти. тарихдан бизга маълумки, мовароунн...

DOC format, 108,5 KB. "xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар (амир темур, улуғбек, заҳириддин муҳаммад бобурларнинг"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xiv-xvi ( 14-16 ) асрларда тарб… DOC Bepul yuklash Telegram