жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва уларни ривожлантириш

DOC 182.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403349904_45091.doc жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва уларни ривожлантириш режа: 1.чаққонлик ва уни тарбиялаш усулияти 2.чидамлиликни ривожлантириш методикаси 3.тезкорлик сифати ва уни ривожлантириш усулияти 4.эгилувчанлик ва уни ривожлантириш усулияти 5.куч ва уни ривождантириш усулияти тарихан мавжуд бўлган жисмоний тарбия тизимларига инсоннинг жисмоний (ҳаракат) сифатларини тарбиялай олишига қараб баҳо берилган. инсоннинг организмида турли даражада шаклланган куч, тезкорлик, чидамлилик, чаққонлик, тана бўғинлари ҳаракатчанлиги ва мускуллар эгилувчанлигини жисмоний сифатлар деб аташ қабул қилинган. инсон организмининг шу сифатларини кандай намоён қила олишига қараб индивидга кучли, чаққон, тезкор ва ҳ.к. деб баҳо берганлар. бу сифатлар ўлчовга эга, унинг кўрсаткичлари жисмоний тайёргарлик кўрсаткичлари деб аталади ва кўрсаткичлар орқали индивиднинг ижодий меҳнатга ва ватан мудофаасига тайёрлиги аниқланади. масалан, индивид 100 кг оғирликдаги штангани елкага олиб фақат 3 маротаба ўтириб тура олса, бошкаси шу вазн билан 5 маротабадан ортиқ ўтириб тура олиши мумкин. шу машкни икки марта ортиқ бажарганлиги учун иккинчи ўртоқнинг куч сифати ривожланган деб баҳоланади. бу сифат организмнинг …

ожланган кишини тарбиялаш ҳозирги кунгача давримизнинг асосий вазифатридан бири деб ҳисобланиб келинди. ҳозир хам бу дастур ўз аҳамиятини йўқотгани йўқ. у мамлакатимизда амалга оширалаётган "соғлом авлод учун" дастурининг ўзагини ташкил этади. хулоса қилганда жисмоний тарбияни, хусусан, жисмоний сифатларни ривожлантиришни моҳиятининг юқорилиги ва салмоқлилиги кўзга яққол ташланиб турибди. шуни қайд этиш керакки, жисмоний сифатларни ривожлантиришда уларнинг (куч, тезкорлик, чақконлик, чидамлилик ва ҳоказоларнинг) барчасини ўзаро узвий боғлаб олиб боришни тарбия жараёни таказо қилади. лекин спортиинг маълум бир турида муайян фазилат кучлирок шаклланади, ривожланади ва у етакчи ҳаракат сифати тарзида номоён бўлади. бошқа сифатлар ҳам нисбатан ривожланади, лекин улар ёрдамчи, кўмакчи ҳаракат сифати тарзида намоён бўлиши мумкин. масалан, спорт ўйинларидан баскетболда асосан чаққонлик сифатини ривожлантиради деб ҳисобланса, тезлик ёрдамчи сифати тариқасида ривожланади. лекин баскетбол чидамлиликни ҳам тарбиялашда асосий воситадир. оғир атлетикачиларда куч жисмоний сифати етакчи фазилат саналади. "силтаб кўтариш (рқвокў'ни кўп машқ қилиш эса тезкорликни ривожлантиради. амалиётда бу машклар орқали чидамлилик ва эгилувчанлик …

ратилади. масалан, иложи борича баландроқ сакраш, тўпни илиб олиш, ракибни алдаб ўтиш, штангани кўтариш ва ҳоказо. ҳаракат вазифасининг мураккаблиги, бир вақтда ва кетма-кет бажариладиган ҳаракатларнинг уйғунлигига бўлган талаблар, ҳаракатлар координациясини тарбиялайди. 1. чаққонлик ва уни тарбиялаш усулияти ҳаракатларнинг координациявий мураккаблиги чакконликнинг биринчи ўлчовидир. агар ҳаракатнинг фазо, вақт, куч характеристикалари ҳаракат вазифасига мое бўлса, ҳаракат етарли даражада аник бўлади, ҳаракат вазифалари ҳаракатнинг апиқлиги тушунчасини келтириб чиқаради. ҳаракатнинг аниклиги чакконликнинг иккинчи ўлчовидир. ҳаётда ва спортда дуч келиши мумкин бўлган барча ҳаракатларни икки гуруҳга ажратамиз. 1. нисбатан стереотип ҳаракатлар. 2. ностериотип ҳаракатлар. енгил атлетика йулкасида, текис жойда югуришлар, улоктириш ва сакрашлар, гимнастика машқлари, биринчи гуруҳ ҳаракатларига, спорт ўйинлари, яккама-якка олишув, слалом, кросс ва шу кабилар иккинчи гуруҳга киритилади. стереотип харакатлардаги аниқлик, киши бу ҳаракатларни бажаришнинг канчалик узок машқ қилганлигига, ва уни техникасини ўзлаштирганлигига боғлик. агар инсон тўғридан-тўғри, тайёргарликсиз янги ҳаракатларни бирданига бажара бошласа, ҳаракатни ўзлаштириб олиши учун вактни турлича сарфланишига қараб чаққонликка баҳо …

к кўрсата олмаслик мумкин. чакконликнинг ҳаётий муҳим ҳаракат сифати тарзида намоён бўлиши гавданинг нисбатан кам ҳаракатда бўлгани ҳолда, кўллар билан моҳирона ҳаракат қилишда кўл чакконлигини намоён бўлиши (ажратузчи, слесарлик, уймакорлик., дурадгорлик, станокда ишлаш, хосиблик ва бошқаларда) кўзга ташлаь!ади. ҳар кандай ҳаракат қанчалар янги бўлиб туюлмасин, доимо координациявий боғланишлар асосида бажарилади. схема тарзида чар кандай индивид янгидан-янги ҳаракатлгрнинг барчасини олдиндан ўзлаштирга.н тажрибалари заҳираси асосида ўзлаштиради ва мустаҳкамланган, ғоят кўп элементар координациявий бўлак чаларнинг йиғинини тузади. кишида ҳаракатлар координацияларининг заҳираси, ҳаракат куникмалари замини қанчалик кўп бўлса, у янги ҳаракатларни шунча тез ўзлаштириб олади. унда чаққонлик даражаси айтарли юқори бўлади. чаққонликнинг намоёнлик даражаси анализа-торлар фаолиятига, жумладан, ҳаракат анализаторларининг фаолиятига боғлиқдир. индивиднинг ҳаракатларни аник таҳлил этиш кобилияти канчалик ривожланган бўлса, янги ҳаракат-ларни тез эгаллаб, уларни қайта ўзлаштириш, янгилаш имко-ниятлари шунчалик юкори бўлади. спорт билан эндигина шуғуллана бошлаган кишиларди ҳаракат туйғуси (кинестезия) кўрсаткичлари заҳирасига таяниб ўргатиш (ўкитиш) жараёни йўлга кўйилади. бошқача қилиб айтсак, шуғулланаётганларда ўз …

ракатларни бажаришни, иккинчидан ҳаракат фаолиятини тўсатдан ўзгарган шароит тадабларига мувофик равишда кайта туза олиш кобилиятини тарбиялашдан иборатдир. бунда чакконлик учун зарур бўлган ўз ҳаракатларини фазо ва вақтда аник идрок этиш, лозим бўлса, стабил ҳаракатлар кила билиш, мувозанат саклай олиш, галма-гал зўр бериш ва мускулларни бўшаттириш ёки, аксинча, мускулларни таранглаштириш кобилияти ва шунга ўхшаш бошка хусусиятларни танлаб такомиллаштириш муҳим аҳамиятга эга. демак "чакконлик" деганда, ҳаракатлар координациялариинг умумий тўпламийиғиндиси тушунилади. чакконликни ривожлантириш ва тарбиялашнинг асосий йўли янги хилма-хил ҳаракат малакаларини ва ккникмаларини шакллантириш демакдир. бу эса ҳаракат малакаларининг заҳираси ортиб боришига сабаб бўлади ва ҳаракат анализаторларининг функционал имкониятларига самарали таъсир кўрсатади. янги ҳаракатларни ўзлаштириш узлуксиз бўлгани яхши. агар узок вакт оралиғида янги ҳаракатларни ўрганиш режалаштирилган бўлса ҳам, ўқувчиларга вақти-вақти билан ўзларига маълум бўлмаган машқларни бажариб туриш тавсия этилади. чунки янги ҳаракатлар (машқлар) ўзлаштириб турилмаса шуғулланувчини ҳаракатга ўргатиш кийинлашади. бундай машқларни тўла ўзлаштириб олиш шарт эмас, чунки у шуғулланувчиларнинг кандайдир янги ҳаракатларни ҳис …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва уларни ривожлантириш"

1403349904_45091.doc жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва уларни ривожлантириш режа: 1.чаққонлик ва уни тарбиялаш усулияти 2.чидамлиликни ривожлантириш методикаси 3.тезкорлик сифати ва уни ривожлантириш усулияти 4.эгилувчанлик ва уни ривожлантириш усулияти 5.куч ва уни ривождантириш усулияти тарихан мавжуд бўлган жисмоний тарбия тизимларига инсоннинг жисмоний (ҳаракат) сифатларини тарбиялай олишига қараб баҳо берилган. инсоннинг организмида турли даражада шаклланган куч, тезкорлик, чидамлилик, чаққонлик, тана бўғинлари ҳаракатчанлиги ва мускуллар эгилувчанлигини жисмоний сифатлар деб аташ қабул қилинган. инсон организмининг шу сифатларини кандай намоён қила олишига қараб индивидга кучли, чаққон, тезкор ва ҳ.к. деб баҳо берганлар. бу сифатлар ўлчовга эга, унинг кўрсаткичлари жисмоний тайёргарлик...

DOC format, 182.5 KB. To download "жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва уларни ривожлантириш", click the Telegram button on the left.

Tags: жисмоний (ҳаракат) сифатлари ва… DOC Free download Telegram