boshlang`ich sinflarda diktant va uning turlari

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1362658916_41746.doc r e f e r a t www.arxiv.uz reja: 1. o`quvchilarni tarbiyalashda diktantning roli va ahamiyati. 2. diktant yozishga tayyorlash. 3. diktant va uning turlari. 4. xatolarni hisobga olish va ular ustida ishlash. diktant- eshitib yozishdir. o`qituvchi butun matn, gap yoki so`zni diktovka qiladi, o`quvchilar yozadilar. diktant ko`chirib yozishdan eshituv uquvi orqali qabo`l qilinishi bilan farq qiladi. o`zbek tili orfografiyasi qoidalari faqat fonetik prinsip asosidagina emas, balki juda ko`hp so`zlar morfologik prinsip asosida ham yozilishi sababli faqat diktant orqali o`quvchilarni savodxon qilish mumkin emas. uslubchilar o`zlarining dikkat e`tiborlarini diktantni orfografik mashqlarning foydali turiga aylantirishga qaratib, uning juda ko`p turlarini ishlab berdilar. yuqorida ta`kidlaganimizdek diktantning turi ko`p bo`lib, ayrimlari haqida to`xtalib o`tamiz : ta`kidiy diktant - bu diktant o`quvchilar yo`l qo`uyishi mumkin bo`lgan xatolarni oldini olish maqsadida o`tkaziladi. buning uchun tanlangan matn grammatik - orfografik tomonidan tahlil qilinadi, o`rganilgan qoidalar eslatiladi, ayrim so`zlarning yozilishi ta`kidlanadi, so`ngra matn aytib turib yoziladi. …

n berkitiladi. matnni diktovka bilan yozdirilgach, parda ochiladi. o`quvchilar o`z ishlarini doskadagi matnga qarab tekshiradilar, xatolarni to`g`rilaydilar. so`ngra daftarlar tekshirish uchun yig`ib olinadi. saylanma diktant - saylanma diktant ham ta`kidiy diktant kabi o`tkaziladi. buning ta`kidiy diktantdan farqi shundan iboratki, tanlangan matn tahlil qilinib, o`rganilgan qoidalar takrorlab eslatilgach, o`qituvchi diktovka qilgan gapdan o`quvchilar o`rgangan qoidalarga mos bo`lgan so`z yoki so`z birikmasinigina tanlab olib yozadilar. masalan, saylanma diktant qaratqich kelishigidagi otning gapda boshqa otga bog`lanishini mustaxkamlash maqsadida o`tkazilsa, “maktabimizning shuxrati butun yoyilgan” gapi diktovka kilingach, o`quvchilar qoidaga mos “maktabimizning shuxrati” so`z birikmasinigina yozadilar va xokazo. saylanma diktantda vaqt tejaladi, kerakli so`z yoki so`z birikmalarigina yoziladi. matnga o`rganilgan mavzuni puxtalashga o`quvchilarning faol munosabati talab etiladi. eslatish diktanti - bu diktantni o`tkazishda avval zarur imlo qoidalari takrorlab, eslatiladi, so`ngra tanlangan matn diktovka bilan yozdiriladi va tahlil qilinadi. diktant darsning o`zida tekshiriladi. ayrim vaqtda tekstning bir qismi yozib bo`lingach, shu qism tahlil qilinishi va tekshirilishi …

ktant uchun tanlangan so`zlarni ifodalovchi rasmlar ko`rsatiladi, o`quvchilar rasmlarda ifodalangan predmetlar nomini yozadilar (bir predmet rasmi ko`rsatiladi, o`quvchilar uning nomini yozib, vergul qo`yadilar, ish shu tarzda davom ettiriladi) va yozgan so`zlarini lug`atdan tekshiradilar. diktantning bu turi rasm diktant deb ham yuritiladi. izohli yozuv- o`qituvchi gapni o`kigach bir o`quvchi so`zlarni bo`g`inlab aytib turadi, zarur bo`lgan so`zning imlosini aniq va qisqa izohlab tushuntiradi. so`zni hamma bir vaqtda yozadi.o`qituvchi o`quvchining izohini kuzatib, zarur tuzatishlar kiritadi. so`zni izohlashda o`quvchi to`xtab qolsa yoki xato qilsa, uni navbatdagi o`quvchi izohlaydi. izohlash uchun ayrim grammatik forma tanlanishi (bu tanlab izohlanishi / bu to`lik yoki umumiy izohlash) mumkin. izohli yozuv xususiyatiga ko`ra ta`kidiy diktantga o`xshaydi, ammo izohli yozuvda matnni yozib borish jarayonida xatolar oldi olinadi. bu usul jarayonni boshqaradi, o`quvchilarni o`z - o`zini tekshirib borishga o`rgatadi. erkin diktant - diktantning bayonga yaqin turi bo`lib, o`quvchilarni ravon bayon yozishga tayyorlaydi. diktant deb atalishining sababi - o`quvchini matnni diktovka qiladi, …

ar tuzishni topshiradi. o`quvchilar quyidagicha gaplar tuzib yozadilar: biz bog`da gullar terdik, nafisa o`ynab bog`dan boqqa o`tib ketdi. u adashib qoldi, biz nafisani qidirdik uni qo`shni bog`dan topib keldik. ijodiy diktant imloni o`zgartirishni o`rgatishni nutq o`stirish bilan uyg`unlantirib amalga oshirishga imkon beradi, bolalardan matn tuzishga faol munosabatda bo`lishini talab qiladi. kontrol diktant kontrol yoki tekshiruv diktanti o`quvchilar olgan bilim hosil qilgan ko`nikma va malakalarni tekshirish uchun o`tkaziladi. kontrol diktantdan ayrim vaqtda o`qitish vositasi yoki imloviy malakalarini qosil qilishga qaratilgan mashq turi sifatida ham foydalaniladi. kontrol diktant mustaqil diktant deb ham nomlanadi. chunki o`quvchi qandaydir vazifani mustaqil bajarishda o`z kuchini sinaydi, o`zi bilgan qoidani o`qituvchi diktovka qilgan matnga tadbik qiladi. kontrol diktant o`qituvchiga u yoki bu qoidaga oid mavzuni o`quvchilar qay darajada o`zlashtirganligi xaqida ma`lumot beradi va keyingi mashg`ulotlarni tug`ri rejalashtirishga imkon beradi. o`qituvchi butun sinf ayrim o`quvchilar nimani o`zlashtirmagani nimani takrorlash kimga qanday yordam berish qanday mashqlar ishlatish kerakligini aniqlab …

ekstining qiyinligi o`rtacha bo`lishi, ma`lum qadar imlosi o`rganilmagan so`zlar kiritilmasligi yaqinda o`tilgan mavzuga oid 2-6 so`z bo`lishi talab etiladi. diktant teksti o`quvchilarning turli qoidalarga oid yo`l qo`ygan xatolarini aniqlash, taqqoslash imkoniyatini beradi. tekstda ma`lum bir qoidaga oid nechta so`z bo`lishini bilgan o`qituvchiga o`quvchilar yo`l qo`ygan xatolar hisobini olish, ular urtasidagi farqni aniqlash oson bo`ladi. 4. o`qituvchi diktant tekstini o`qib, ayrim tushunarsiz so`z va iboralarni yo`l-yo`lakay tushuntiradi, o`quvchilar yozmay, faqat tinglab esda saqlab qolishlarini eslatib, har bir gapni alohida-alohida diktovka qiladi. o`qituvchi yig`ik sodda gaplarni butunligicha, yoyik sodda gap va qo`shma gapni esa qismlarga bo`lib yana o`qiydi, o`quvchilar yozadilar. gaplar qayta o`qilganda o`quvchilar yozganlarini tekshirib ko`radilar. tekst diktovka bilan yozdirilgach, o`qituvchi tekstni yana bir marta sekin o`qiydi, o`quvchilar yozganlarini tekshiradilar. masalan, 1-sinfda so`zlarni so`roq berish orqali bir-biridan farqlash; 2-3 sinflarda so`z turkumlarini, otlarning egalik qo`shimchalarini topib, shaxs-sonini aniqlash, qaysi kelishikda turlanganini farqlash, fe`llarning qaysi shaxs-sonda turlanganini, zamonini aniqlash, xatolarni hisobga olish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang`ich sinflarda diktant va uning turlari"

1362658916_41746.doc r e f e r a t www.arxiv.uz reja: 1. o`quvchilarni tarbiyalashda diktantning roli va ahamiyati. 2. diktant yozishga tayyorlash. 3. diktant va uning turlari. 4. xatolarni hisobga olish va ular ustida ishlash. diktant- eshitib yozishdir. o`qituvchi butun matn, gap yoki so`zni diktovka qiladi, o`quvchilar yozadilar. diktant ko`chirib yozishdan eshituv uquvi orqali qabo`l qilinishi bilan farq qiladi. o`zbek tili orfografiyasi qoidalari faqat fonetik prinsip asosidagina emas, balki juda ko`hp so`zlar morfologik prinsip asosida ham yozilishi sababli faqat diktant orqali o`quvchilarni savodxon qilish mumkin emas. uslubchilar o`zlarining dikkat e`tiborlarini diktantni orfografik mashqlarning foydali turiga aylantirishga qaratib, uning juda ko`p turlarini ishlab berdilar. yuqori...

DOC format, 69.0 KB. To download "boshlang`ich sinflarda diktant va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang`ich sinflarda diktant … DOC Free download Telegram