horijiy til darslarini o`qitishda ona tilinining roli

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1362578705_41698.doc xorijiy til darslarida yangi pedagogik www.arxiv.uz reja: 1.horijiy til o`qitishning fanlararo bog`liqligi. 2.ona tilidan horijiy til darslarida foydalanish. 3.xulosa. chet til o`qitish metodikasi bir qator fanlar-falsafa, pedagogika, psixologiya, tilshunoslik, ona tili va rus tillari o`qitish metodikalari kabi fanlar bilan aloqada bo`lib, ularga tayanadi va ular ko`magida metodikani ilmiy ishlab chiqadi. chet tillar o`qitish metodikasi pedagogikaning didaktika, tarbiya nazariyasi sohalariga, psixologiyaning pedagogik psixologiyasi, nutq psixologiyasi, yosh psixologiyasi, neyropsixolo-giya, tilshunoslikni esa sosialingvistika, statistic tilshunoslik, paralingvistika, matn lingvistikasi va psixolingvistika kabi sohalari bilan bevosita bog`liq. chet til o`qitish metodikasi falsafa fani orqali o`quvchilarning dunyoqarashini shakllantiradi. bu fanlar guruhga bo`linadi. 1. lingvistik asosdagi fanlar: 2. psixologik asosdagi fanlar: 3. didaktik asosdagi fanlar. til va nutqning farqlanishi uning metodika uchun ahamiyati. chet tillar o`qitish maqsadlari va shart-sharoitlari til materiali hajmi va harakterini belgilaydi. umumiy va xususiy tilshunoslik faktlariga qarab tillararo va tildagi interferensiya hodisasi bilan bog`liq bolgan qiyinchilik tinologiyasi aniqlanadi va o`quv materialini tanlash …

tida e`tibor bera boshladi. metodika esa til o`qitish muommalarini o`quvchilarda nutqni rivojlantirish muammolarini, yani tilshunoslik shug`ullanadigan hodisalarni tekshiradi. tilshunoslik bilan metodika o`rtasida jiddiy aloqalar mavjudligi ana shu narsa bilan belgilanadi. bu bog`liklar yana shu narsa bilan xarakterlanadiki, metodika tilshunoslikning asosiy tushuncha va qonuniyatlaridan foydalanib o`qitish ob`ektining o`ziga xos xususiyatlarini belgilaydi. ma`lumki, zamonaviy lingvistik adabiyotda til va nutqning o`zaro aloqasiga oid hamma tomondan e`tirof etilgan yagona fikr mavjud emas. bir guruh tilshunoslar til va nutqning farq qilinishi tilshunoslik nazariyasi uchun qonuniy va samarali deb hisoblaydi. boshqa tilshunoslar esa bunday farqlanish umumiy tilshunoslik muammolarini mukammal ishlab chiqishiga olib kelmaydi va til rivojlanishining asosiy g`oyalarini mos kelmaydi deb o`ylaydi. uchinchi guruh tilshunoslar til bilan nutqni farqlash mumkinligi va foydali ekanligini tan olgan holda, til va nutq bir-biriga qarama-qarshi qo`yilmasligi kerak, chunki til va nutq bir hodisaning ikkita tomonidir deb qaraydi. so`ngi fikrga qo`shilish ancha qiyin, chunki til va nutqning birligi aynan bir xil …

oqalarning mujassamlangan tizimi bo`lib, u o`z mohiyatiga ko`ra, doimiy, qat`iy, o`zgarmas hodisa sanaladi. til birliklari formal-semaktik jihatiga ko`ra tizimga bo`linadi. nutqda til birliklari kommunikativ mazmun asosida o`z vazifasini bajaradi. til va nutq tushunchasini farqlash metodika uchun juda muhimdir. zamonaviy tilshunoslikda til deganda social ahamiyatiga ega bo`lgan kommunikativ shifrni va u yoki bu jamiyat kishilari ongida mustahkamlangan bu koddan foydalanish haqidagi qoidalar tushuniladi.boshqacha qilib aytganda, til bu aloqa uchun zarur va etarli bo`lgan til vositalari tizimi va ulardan foydalanish qoidalaridan iboratdir. nutq esa til tizimini ma`lum nutqiy harakatlarda oydinlashuvidan yani u aloqa jarayonini ham, shu jarayon mahsuli bo`lgan matnlarni ham o`z ichiga oladi. bunday farqni hisobga olish metodika uchun muhim ahamiyatga ega. akademik shcherba. ya.b aytib o`tganidek, tilni tom ma`noda bilish til tizimini bilishnigina ta`minlaydi, lekin u bu tizimdan muamala vositasi sifatida foydalanishga olib kelmaydi. tildan amalni foydalanish uchun, yani nutqni o`zlashtirish uchun til vositalari va ulardan foydalanish qoidalarinigina bilish emas, …

`ziga xos xususiyatlarini bilish kerak. bunday material tilshunoslikdan olinadi. keyingi paytlarda structural tilshunoslikning rivojlanish bilan bog`liq ravishda modellashtirish masalalarini katta e`tibor berilmoqda. tilshunoslik fanida modellarning ishlab chiqilishi chet tillar o`qitish metodikasi uchun ham katta ahamiyatga ega bo`ldi. statistik modellar kitobiy yozma uslubning turli xil ko`rinishidagi matnlarning o`ziga xos xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi. demak bunday modellar o`quvchilarni asta-sekin asl matnlarga olib keladigan o`quv matnlarini tuzish uchun material beradi. bunday modellar o`qishni egallashi uchun o`rnatiladigan til vositalarining majmuasini belgilaydi va notanish materialning kiritilishi qay darajada mumkinligini aniqlandi. bazis materiallar metodika uchun yana ham ko`proq qiymatga ega, chunki real mavjud bo`lgan gaplarning cheksiz miqdori bazis modellardan hosil qilinadi. bazis modellar gap bosqichida so`nggi strukturalarni harakterlaydigan mavhum belgilardan iboratdir. bazis modellar odatda quyidagi belgilar bilan ifodalaniladi: s-sub`ekt, p-predikat, o-vositasiz ob`ekt, yoki n-ot, v-fe`l, a-sifat, adv-ravish va hokazo. chet tili nutqiga o`rganish amaliyotida gap tuzulishining mavhum chizmasi holidagi modellar emas, aniq gaplar qo`llaniladi. masalan: s-p-o …

ng uchun nutq namunanalari asosida o`quvchilar ongida birdaniga ma`lum structural sintaktik chizma izi qoladi. struktural tilshunoslikning rivojlanishi bilan nutq namunalari yoki tipovoy gaplarning ajratilishi mustahkam lingvistik asosga ega bo`ladi, nutq namunasining o`zi esa og`zaki nutqini o`rgatish uchun asos birligiga aylandi. chet tillar o`qitishda nutq faoliyati ko`nikma va malakalari kishida barpo qilingan ona tili tizimi mavjudligi sharoitida shakllanadi bundan tashqari milliy maktab o`quvchisida rus tili sistemasi shakllanish davrida bo`ladi. shuning uchun chet tillarni maxsuldor o`qitish jarayonini tashkil qilishda umumiy va xususiy tilshunoslikka oid dalillarni va qisman uning maxsus sohasi bo`lgan til kontaktlarini hisobga olish zarur. maxsus kingvistik va metodik izlanishlarini guvohlik berishicha ona tili va maktabdagi 3 tillik sharoitida o`rganiladigan til ikkinchi chet tili o`rgatishga ham salbiy ta`sir ko`rsatadi. yaxshi o`rgatilmagan ijobiy ta`sir shundan iboratki, ona tilida tarkib topgan qator ko`nikmalar chet tilini o`zlashtirishga ko`chiriladi. masalan, o`qish ko`nikmasini egallash, ya`ni grafik jixatdan shakllangan matnni ovoz chiqarib o`qish yoshdagilarda chet tilini o`rganayotgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "horijiy til darslarini o`qitishda ona tilinining roli"

1362578705_41698.doc xorijiy til darslarida yangi pedagogik www.arxiv.uz reja: 1.horijiy til o`qitishning fanlararo bog`liqligi. 2.ona tilidan horijiy til darslarida foydalanish. 3.xulosa. chet til o`qitish metodikasi bir qator fanlar-falsafa, pedagogika, psixologiya, tilshunoslik, ona tili va rus tillari o`qitish metodikalari kabi fanlar bilan aloqada bo`lib, ularga tayanadi va ular ko`magida metodikani ilmiy ishlab chiqadi. chet tillar o`qitish metodikasi pedagogikaning didaktika, tarbiya nazariyasi sohalariga, psixologiyaning pedagogik psixologiyasi, nutq psixologiyasi, yosh psixologiyasi, neyropsixolo-giya, tilshunoslikni esa sosialingvistika, statistic tilshunoslik, paralingvistika, matn lingvistikasi va psixolingvistika kabi sohalari bilan bevosita bog`liq. chet til o`qitish metodika...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "horijiy til darslarini o`qitishda ona tilinining roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: horijiy til darslarini o`qitish… DOC Бесплатная загрузка Telegram