tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati

RTF 46.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663786953.rtf ma’ruza: tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati. 4 tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati r e j a: 1. 1-4 sinfning tabiatshunoslik kursi o’rta maktabda tabiiy geog- rafiyaning tarkibiy qismi ekanligi. 2. o’quvchilarning tabiatshunoslikka oid tushunchalarini shakl- lantirish va tafakkurini rivojlantirish, ekologik tarbiyaga e’tibor berish tushunchalarini shakllantirish. 3. hayotning paydo bo’lishi va rivojlantirishning moddiy asoslari. 4. tabiatshunoslik, biologiyada oid yutuqlarini qishloq xo’jaligiga tadbiq qilish, ijtimoiy foydali mehnat bilan shug’ullanish haqidagi ilk tushunchalar. quyoshing nuri bu hayot demakdir, tomchi suv nurdan yaralgan dunyo, barcha tirik zotga tabting kerakdir, olloh inoyati muqaddas ro’yo. bu zaminda hayotning paydo bo’lishi necha-necha million yillarga borib taqaladi. ilk bir hujayrali o’simliklar bu turfa olam, bugungi borliqning ilk ajdodidir. inson yaralibdiki, eng avvalo u o’z ehtiyojini tabiat qo’ynidan qondirdi. chanqadi, suv ichdi, ochqadi o’t-o’lan yedi. u tabiat tufayli, uning mavjudotlari tufayli bugungi kunga yetib kela oldi. shuning uchun ham u “ona tabiat” deya nom …

ning manbalaridan oqilona foydalanish, odam va uning salomatligiga doir tushunchalar, foydali qazilmalar va ularning davlat iqtisodiga ta’siri kabi tuhunchalar berish uchun dars soatlari ajratilgan. tabiatshunoslik so’zi “tabiat” hamda forcha “shenoxtan” (o’rganmoq) so’zlaridan tuzilgan. 1-2- sinflarda “atrofimizdagi olam” darslarini o’tish orqali “tabiatshunoslikning” eng dastlabki tushunchalari tanishtiriladi. har bir darsni o’tish jarayonida shu dars boshqa fanlar bilan bevosita bog’lab o’tilishi kerak. masalan: eng dastlabki tushunchalar, tabiatda o’zini tutish qoidalari, gullarni uzmaslik, qurbaqalarni, chuvalchaglarni o’ldirmaslik, daraxt shohlarini sindirmaslik kerakligini xalq pedagogikasi materiallaridan foydalangan holda, odobnoma darslariga bog’lab ham o’tish mumkin. tabiatda o’zini tutish eng avvalo jamiyatning kichik bo’lagi sanalmish oilada amalga oshiriladigan jarayon. dars jarayonida sahna ko’rinishlari orqali tabiatda o’zini tutish qanday bo’lishligi ko’rsatib beriladi. sayohat darsi orqali tabiat manzaralari tomosha qilinib, naqadar go’zal ma’noning tamoman aksi ham bo’lishi mumkinligi, singan butoqlar, axlat to’la ariqlar kishi tabiatiga yomon ta’sir qilishi o’quvchilarning ayni o’zlari ishtirokida shu jarayon boshidan o’tkazdiriladi. sinov tajriba darslari orqali qurbaqaning, …

si orol bo’yi hududlari aholisi tuz ichib, kechib yashashga mahkum. bu halokat davlat iqtisodiga qancha-qancha ta’sirlar qiladi. masalan: kemalar qatnovi, baliqchilik sanoati deyarli izdan chiqib bo’ldi. kun kechirishi baliqchilikka bog’liq bo’lgan xo’jaliklar iqtisodiy jihatdan past ahloqga, turli-yuqumli kasalliklar tarqalishi, hududning ekozonaga aylanishi davlat iqtisodiga ziyoni tshuntiriladi. o’quvchilar oldiga muammo qo’yiladi. qani, bu muammolarning yechimi bormi? bor bo’lsa, u nimalar? birgalikda muhokamaga qo’yilishi, ularning sodda fikrlari o’qituvchining yakunlovchi aniq fikri bilan to’ldiriladi. masalan: bizga toza havoni yetkazib beruvchi o’t-o’lanlarni, dav-daraxtlarni ko’plab ekib, parvarishlab, tabiat bilan ehtiyotkorona munosabatda bo’lishlik bizning hissamiz bo’lishi uqtiriladi. qadmiy milliy tarbiyamizga murojaat qilib: suvga tuflash gunohi azim, begunoh jonivorlarni qirish kechirilmas gunoh ish deya inform diyonat, odamgarchilik g’oyalarini ularga tushuntirib, ongiga singdirishimiz kerak. odamlar tabiatdan faqat foydalanmay uni muhofaza qilishni ham bilishi kerak. toza havo uchun kurashda bizga “yashil do’stlarimiz” o’simliklar yordam berishini, ular havodagi zaharli va foydasiz changlarni ushlab qolishini misollar yordamida tushuntirishimiz kerak. 3-sinf tabiat …

yo’g’, kunjara, sovun, spirt, qog’oz, linoleyum, lak, charm, g’ildirak moylari kabi mahsulotlari olinadi. o’qituvchi shu mavzuni o’tish orqali maqsadiga yetish uchun testlar tashkil qilishi mumkin. o’zaro savol-javoblar ham tashkil qilish maqsadga muvofiq. “paxta-milliy boyligmiz” mavzusida insholar, ijodiy ishlar qilishi ham mumkin. paxtadan tayyorlanadigan ayrim mahsulotlarni yig’ib, sinfda “milliy boylik” burchagi tashkil qilish ham mumkin. 4-sinflarda ekologik muammolar bilan yanada chuqurroq tanishtiriladi. “uyimiz ekologiyasi”, ko’chamiz ekologiyasi, “mahallamiz ekologiyasi” mavzularini ko’tarib, o’quvchilarga mustaqil ishlar, ko’rgazmalar tanlovlari, she’rlar va hikoyalar tanlovlari nainki sinfda balki maktablar aro tashkil qilish ham maqsadga muvofiq. konstitusiyamizda tabiatga, atrof-muhitga munosabatlari qonun bilan belgilab qo’yilgan. masalan: 50-moddasida: “fiqarolar atrof tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo’lishga majbur” deyilgan. tabiatni muhofaza qilishga bag’ishlangan davlat qonunlari, “qizil kitob” kabi tushunchalarni muntazam berib borishi kerak. yoshlarga atrof-muhitni muhofaza qilish va uni yaxshilash ta’limining asoslarini hozirgi tasavvurlarga ko’ra beshta fazaga bo’lish mumkin. birinchi-dunyo moddiydir va murakkab bog’lanishlar tizimidan iboratdir, uning elementlarini o’zgarishi o’zaro bog’langandir. ikkinchi-tabiatni …

batlar xarakteriga ta’sir ko’rsatmasligi. mana shu metodologik asoslardan kelib chiqgan holda yoshlarga muhiti muhofaza qilish va uni yaxshilash bo’yicha hozirgi zamon jamiyati ekologik muammolari haqida ilmiy asoslangan bilimlar berishi kerak. atrof-muhitni himoya qilish ta’limoti ekologik ongli shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. avlodlar sog’lomligi uchun ekologik jihatdan sog’lom muhit kerak. bunday muhitni faqat har tomonlama yetuk, ekologik jihatdan yuqori madaniyatga ega bo’lgan shaxslardan tashkil topgan jamiyatgina hosil qilishi mumkin. madaniyatli shaxs tabiat komponentlarining o’zaro aloqadorligini yaxshi biladi. o’quvchilarga har doim, bugungi darajasiga o’z mehnati tufayligina erishganligini, ijtimoiy foydali mehnatning har doim afzalligi ilk tushunchalarini berib boriladi. o’quvchilarga mustaqil ravishda ijodiy va mustaqil ishlar, topshiriqlar berib, ularning mustaqil yod qilish, yaratuvchanlik qobiliyatlarini shakllantirib borish kerak. atrofdagi olam predmet va ob’yektlari haqida shakllangan tasavvurlarini o’quvchilar o’quv mashg’ulotlari, didaktik va ijodiy o’yinlar, o’z-o’ziga xizmat qilish va ijtimoiy foydali mehnat qilish jarayonida amaliy mustahkamlaydilar. shu tarzda atrofdagi olam bilan tanishish bo’yicha materiallarni o’rganishda o’qtuvchilarning bilish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati"

1663786953.rtf ma’ruza: tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati. 4 tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati r e j a: 1. 1-4 sinfning tabiatshunoslik kursi o’rta maktabda tabiiy geog- rafiyaning tarkibiy qismi ekanligi. 2. o’quvchilarning tabiatshunoslikka oid tushunchalarini shakl- lantirish va tafakkurini rivojlantirish, ekologik tarbiyaga e’tibor berish tushunchalarini shakllantirish. 3. hayotning paydo bo’lishi va rivojlantirishning moddiy asoslari. 4. tabiatshunoslik, biologiyada oid yutuqlarini qishloq xo’jaligiga tadbiq qilish, ijtimoiy foydali mehnat bilan shug’ullanish haqidagi ilk tushunchalar. quyoshing nuri bu hayot demakdir, tomchi suv nurdan yaralgan dunyo, barcha tirik zotga tabting kerakdir, olloh inoyati muq...

RTF format, 46.5 KB. To download "tabiatshunoslik va “atrofimizdagi olam” darslarining tarbiyaviy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatshunoslik va “atrofimizda… RTF Free download Telegram