ўрта аср буюк шарқ алломалари (педагогика)

DOC 77.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663867720.doc ўрта аср буюк шарқ алломалари (педагогика) р е ж а: 1. мовароуннахрни араблар томонидан босиб олиниши ва таълим- тарбия мухити. 2. ватанимизда дунёвий педагогика гоялари ва унинг намоёндалари. 3. ватанимизда диний педагогик гоялар ва уларнинг намоёндалари. 4. уйғониш даври таълим тизими. 5.республикамиз тараққиётида маънавий ислохатларни амалга ошириш мақсад вазифалари.инсон шахсининг камолотида ислом дини ва хадисларнинг роли. 6. ислом динининг мақсади ва вазифалари. 7. қурьони - каримда шахс муаммоси 8. хадисларнинг яратилиши ва уларнинг турлари. 9. хадисларда инсон ва унинг аҳлоқ-одоби муаммоси. 10.ватанимизда хонликларнинг пайдо бўлиши ва унинг ижтимоий оқи- батлари. 11. хонликлар даврида таълим ва марифат масалалари. мовароуннахр (икки даре оралиги ёки дарё оркасидаги жой) viii асрда араблар томонидан босиб олинган, халқимиз маънавий ҳаётида жиддий ўзгаришлар содир бўлди. ислом дини улкамиз ижтимоий маънавий ҳаётида хукмрон мафкура ролини ўйнай бошлади. ислом динини халқимиз ижтимоий-маънавий такомилидаги ролига турли қарашлар мажуд: 1. ислом дини ва араблар истелосини халқимиз маънавий хаетидаги таъсирни идеаллаштириш. …
2
халқ манавиятининг барча сохаларида бирдан хукмронликка эриша олмаган. 2. улкамизда фан ва маданиятнинг уша даврда илғор даражада ривожланганлиги ислом гояларини сингишга тускинлик килган. 3. ватанимизда ўзигу хос таълим тизими вужудга келди. масалан: таълим- ўрганиш мактаб- таълим берадиган одам мадраса-муддарис кабилар юзага келди. ватанимизда педагогик гоялар икки йуналишда шаклланди ва ривожланди. 1. дунёвий педагогика - уни асосида юнон олимлари асос солган гоялар, хинд эпослари гоялари, улкамизнинг ўзига хоя маданияти,тажрибалар, ютуқлар турарди. дунёвий педагогика инсонни тарбиатнинг бир қисми сифатида , таълим тарбия билан камолатга эришади деб ҳисобланади. у яшаетган мухит, уз хатти-ҳаракати билан боғлиқ бўлади деб асосланади. болани ешлигидан касб-хунарга ўргатиш лозим деб, одоб-ахлоқни фойдаси тўғрисида гоялар олга сурилади. (намоендалари) муҳаммад мусо ал хоразмий (780-850) араб халифалигининг маркази богдодда илмлар уйи "академияни" бошқарган. академия кошидаги мадрасада мударрислик килган. унинг "астрономияга кириш", "ўттиз фаслдан иборат астраномия кириш". абу наср ал фаробий (873-950) абу райхон беруний (974-1041) абу али ибн сино (978-1060) ватанимизда xi …
3
имда худодан қурқиш ҳақида; таълимда ўқувчи хотирасини тарбиялаш ҳақида каби масалалар ўзига хос усулда хал этилади.олимнинг фикрича, илм эгаллаш аввало ўқитувчига, ўқиётган китобига, билимга нисбатан тиришқоқ ва чидамли бўлишни талаб этади. бир дарсни пухта ўзлаштирмай, бир китобни тугатмай, бир ўқитувчида сабоқни ташлаб бошқасига ўтма. билимни фақат олтита шартига риоя қилса пухта эгаллаб оласан: зийраклик, кучли истак, чидам, ўқитувчи насихати ва етарли вақт,- деб таъкидлайди. махмуд замахшарий (1074-1144). унинг илм оламидаги мавкейини олимлар "хоразм осмонидаги қуёш" деб нисбат берганлар. араб олимларидан бири "агар хоразмнинг замахшар кишлогидан чиққан олим бўлмаганида биз араблар уз она тилимизни мутлақо билмасдан ўтиб кетар эдик"-деб езган экан. замахшарий: тилшунослик, адабиётшунослик, тарих, география, хадис илмлари сохасида асарлдар езган: "граматика хикматлари ", "араб тили граматикаси", "энг янги лугат", "ватан ва тогларнинг номлари"асарларини езган. бу асарлар бошқа тилларга таржима киллинган. замахшарийнинг "нозик хикматлар"асари ешлар тарбияси, устоз-шогирт муносабатлари, оила муаммолари тўғрисида. демак, уйғониш даврида дунёвий педагогика гуллаб яшнаган, таълим- тарбия ўзига …
4
ислдом дунёси мадрасаларида дарслик бўлган. форс, инглиз, турк, рус тилларига таржима қилинган. унинг "фикх сохалари бўйича қўлланма" рисоласида ҳуқуқ, ахлоқ, онглик, никох масалалари ёритилган. шайх азизиддин насафий (xiiаср) "хақиқатлар гулшани", "сўннги мақсад", "комил инсон", "усуллар ва шохлар" асарларида инсон маънавият билан боғлиқ масалар еритилган. унинг машхур асари "комил инсон"да шароит, тарикат, маърифат ва хакикатга эришиш йуллари баён этилган. у "комил инсон-яхши сўз, яхши амал, яхши хулк ва ммаърифат эгасидир. унинг тили, дили пок, илм ва нияти ҳам пок бўлади"- деб езади. демак, уйғониш даврида ўзига хос диний педагогика шаклланган ва ривожланган. уйғониш даври таълим тизими: бу даврда ўзига хос таълим муассасалари юзага келган. унинг босқичлари: 1. бошланғич мактаблар. бундай мактаблар қишлоқ мажидлари кошида бўлган. унинг вазифаси - болаларга савод ўргатиш, қуръон оядларини ёд олдириш бўлган. 2. мадрасалар. катта-катта мажидлар қошида бўлган. унда ўқийдиган талабалар: катта талабалар, ўрта талабалар, кичик талабаларга булинган. мадрасаларда дарс тинглаш ихтиерий бўлиб, мударрисни талаба танлаган собок …
5
инсоний одоб нормаларини ёш авлодга сингдириш воситаси бўлиб хизмат қилиб келди. афсуски, ҳозирги кунга қадар юзлаб шоирларим, мутафаккирларимиз нодир қобилият соҳиблари, диний қомусий билим эгаларининг ҳаёти ва фаолияти ҳамда улар илгари сурган асосий ғоянинг моҳиятини ўрганишга етарлича эьтибор берилмади. диний маданиятни ривожлантиришга қарши кескин кураш олиб борилди. ахир, алломалар беруний, абу али ибн сино, фирдавсий, юсуф хос хожиб, аҳмад яссавий, алишер навоий, абдурахмон жомий, улуғбек, сўфи оллоёр, имом ал-бухорий, имом ат-термизий, ас-самарқандий, давлат соҳиблари teмур, мирзо улуғбек, хусайин бойқаро ва бошқа юзлаб нодир қобилият соҳиблари ислом дини ҳукмронлик қилган бир даврда яшаб, дунёга машҳур бўлганлар, уни тарғиб этишга, ривожлантиришга ўз улушларини қўшганлар. шунинг учун ҳозирги даврда маориф тизимининг барча бўғинларида ўрта осиё халқининг адабий мероси, тарихи, унда тарғиб этилган умуминсоний, миллий одоб қоидалари билан ёш авлодни қуроллантириш кечиктириб бўлмайдиган масалалардан ҳисобланади. айниқса, бу ўринда қурьони карим, ҳадисларга мурожат этиш, уларнинг моҳиятини дарс ва дарсдан ташқари тарбиявий ишлар ва оилада ўрганишга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта аср буюк шарқ алломалари (педагогика)"

1663867720.doc ўрта аср буюк шарқ алломалари (педагогика) р е ж а: 1. мовароуннахрни араблар томонидан босиб олиниши ва таълим- тарбия мухити. 2. ватанимизда дунёвий педагогика гоялари ва унинг намоёндалари. 3. ватанимизда диний педагогик гоялар ва уларнинг намоёндалари. 4. уйғониш даври таълим тизими. 5.республикамиз тараққиётида маънавий ислохатларни амалга ошириш мақсад вазифалари.инсон шахсининг камолотида ислом дини ва хадисларнинг роли. 6. ислом динининг мақсади ва вазифалари. 7. қурьони - каримда шахс муаммоси 8. хадисларнинг яратилиши ва уларнинг турлари. 9. хадисларда инсон ва унинг аҳлоқ-одоби муаммоси. 10.ватанимизда хонликларнинг пайдо бўлиши ва унинг ижтимоий оқи- батлари. 11. хонликлар даврида таълим ва марифат масалалари. мовароуннахр (икки даре оралиги ёки дарё оркасидаги ж...

DOC format, 77.5 KB. To download "ўрта аср буюк шарқ алломалари (педагогика)", click the Telegram button on the left.