укувчиларда маънавий тасаввурларни шакллантириш

DOC 115,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663884225.doc укувчиларда маънавий тасаввурларни шакллантириш режа: 1. шахс хатти – харакатларини тартибга солиш. 2. этник стеротиплар 3. миллий уз – узини англаш 4. миллий уз-узини англашнинг ижтимоий психологик функциялари. шахс хатти - харакатларини тартибга солиш ва бошкаришда миллий урф - одатлар алохида урин тутади. умумбашарий урф - одатларда ахлок, хулк намуналари мавжуд булиб, улар инсон тасаввурида сакланиб колади ва аста - секин одатга айланади. урф - одатлар – миллат маънавиятининг ойнаси тарикасида инсонларнинг истак ва максадлари муштараклигини юзага келтиради. анъаналарнинг таркибий кисми хисобланган одатларни бажариш жараёнида шахсда маънавий эхтиёжлар юзага келади, бу эса уз навбатида маънавий тасаввурларни шакллантиради. маълум коидалар асосида инсон хулкини тартибга солиб туради. эхтиёж билан боглик булган мотивлар уни харакатлантиради. масалан, бизнинг тажриба объектимиздаги 226 нафар юкори синф укувчиларининг 84,10 фоизи «хашар» анъанаси хакида тасаввурга эгаликлари, унда бевосита иштирок этганликларини билдирсалар, 15,90 фоизи бу хакда уйлаб курмаганликларини кайд этадилар. маълумки, хашар жараёнида турли ёшдаги кишилар иштирок этиб, …
2
ол иштирок этиш туфайли реал ёрдамлари билан ижтимоий фаолиятга кира бошлайдилар. хашарда «купчилик шундай киляптику!» деган тушунча билан иштирок этилса-да, лекин бу фаолиятни бажариш жараёнида маълум бир маънавий, умуминсоний тажрибалар эгалланади. хашарнинг психологик таъсир механизмлари куйидагилардан иборат: - шахс хашарда иштирок этиши билан уз шахсини намоён килади; - уз шахсини намоён кила олиш эхтиёжининг кондирилиши унда ижобий хиссий кечинмани вужудга келтиради; - узлигини узгалар томонидан тан олинишига нисбатан эхтиёж кондирилади; - жамиятда уз урни борлиги хис этади. хозирги ижтимоий ривожланиш даврида иктисодий инкирозларни енгиб утиш учун кулланадиган хашарнинг имкониятлари каттадир. хамкорлик фаолиятида катнашаётган хар бир шахс жамиятда уз урни борлигини хис килади ва уз фаолияти махсули, мулокот мароми оркали уз-узини тасдиклашга эришади. жамоатчиликнинг эксперт бахоси катнашчининг тасаввурига таъсир этади хамда унда хамкорликка интилиш туйгуси баркарорлашади. шахс томонидан одатларнинг нечоглик узлаштирилганлиги, улар хакида тасаввурларнинг мавжудлиги унинг хулкини бошкарувчи омил эканлигидан далолат беради. инсонда у ёки бу харакатни амалга оширишда мотивлар кураши …
3
лади», деб жавоб бердилар, 10 фоизи эса бу хакда уйлаб курмаганликларини билдирадилар. хулоса килиб айтганда, утказилган тадкикот натижаларида узбек миллатида ориятлилик, виждонлилик каби хислатларнинг устувор ахамият касб этиши намоён булди. хар бир миллат ва элатнинг уят хакидаги тасаввурлари бир биридан фарк килади. «уят» тушунчаси нихоятда нисбий хусусиятга эга. масалан, жанубий америкада яшаган кадимги хиндулар бир умр ялангоч юрганликлари сабабли кийинишдан уялишар эканлар. уят у ёки бу хатти - харакатни назорат этиб турувчи юксак туйгудир. муайян урф - одат тусини олган бирор коидадан четга чикиш кишида шу туйгуни ишга солади, натижада регулятив функция фаолият курсата бошлайди. бизнингча, инсонда муайян маънавий тасаввурнинг пайдо булиши ва шаклланиши маълум бир кадриятга мослашиш, унга тахминий бахо бериш жараёнида уз аксини топади. субъектнинг маълум бир хислатни уз онгида лойихалаштириш кадрияти мўлжалларнинг шаклланиши эхтиёж хамда фаолиятга мослашиш оркали фаоллашади. маънавият тугрисида мулохаза юритилганда кишиларнинг хатти - харакатларига эътибор берилади. шунингдек, маънавий тасаввурларнинг мохияти хатти - харакатларда тула …
4
дан тахлил килинганда, миллий анъаналар диний анъаналар билан уйгунлашиб, кушилиб кетганлигига ишонч хосил килиш мумкин. купгина манбалар билан танишиш ва шахсий кузатишларнинг гувохлик беришига караганда, динийлик билан миллийлик уртасида бевосита алокадорлик мавжуд булиб, узлуксиз равишда улар узаро бир - бирларини тулдириб туради ёки бири иккинчисининг ёркин ифодаланишини таъминлашга хизмат килади. шуни таъкидлаб утиш жоизки, уларнинг келиб чикишида хам узаро зарурат, узаро такозолик мавжуд булган ва кайсидир томони билан илохий кучларга нисбатан гурухий харакат уюштириш негизида вужудга келган. шунингдек, миллий анъаналар бир неча динларнинг таъсири туфайли яратилган булиши эхтимолдан холи эмас. чунки диний анъаналар бир неча динлар хукмронлиги даврида юзага келиши, шаклан узгариши, такомиллашиши мумкин. хозирги даврда хам дин инсон хиссиёти, хулкини бошкаришда, ахлокан ва аклан мукаммал инсонлар маънавий дунёкарашларини шакллантиришда мухим рол уйнайди. эмоционал-иродавий фазилатларни таркиб топтириш, кишиларни узини - узи бошкаришга ургатишда диннинг бой ижтимоий, тарихий тажрибаси мавжуд. лекин борликни билишда инсон имкониятларини ишга солиш муаммолари буйича дин билан …
5
жада эмпатия ва хамдардлик хислари шаклланишида кузга ташланади. хайитнинг психологик таъсир механизмлари куйидагича: - утганларни хотирлаш умрнинг абадий эмаслиги, хар бир сониянинг бетакрорлиги, ундан хайрли ишлар учун фойдаланиш керак, деган тасаввурни шакллантиради; - шахснинг оммавий сайллар, маърифий сухбатлар, умум бажариладиган урф-одатларда иштироки унда покланиш, янгиланиш, яшариш хиссини уйготади, хамжихатликни тарбиялайди; - бу анъанага мувофик беморлар холидан хабар олиш уз соглигининг кадрига етиш хиссини шакллантиради. бу анъаналар хакида шуни айтиш мумкинки,мазкур диний анъаналар виждон, иймон, орият каби инсоний фазилатларнинг карор топишига хам ижобий таъсир курсатади. тадкикотларимизда успиринларнинг навруз анъанаси хакидаги тасаввурлари, унга муносабатини, навруз тадбирларида иштирок этиш ва тарбиявий томондан ахамияти хакидаги фикрларини ургандик. иштирокчиларнинг 85,50 фоизи бу анъананинг ижобийлиги, замон билан алокадорлиги хакида муайян тасаввурга эга эканликлари ва тарбиявий ахамияти хакида фикр билдирсалар, 14,50 фоиз укувчилар бу хакда аник фикрга эга эмаслар. наврузнинг ижтимоий - психологик мохияти шундан иборатки, шартли ва шартсиз, расмий ва норасмий, ташкилий ва оломон, гетероген ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "укувчиларда маънавий тасаввурларни шакллантириш"

1663884225.doc укувчиларда маънавий тасаввурларни шакллантириш режа: 1. шахс хатти – харакатларини тартибга солиш. 2. этник стеротиплар 3. миллий уз – узини англаш 4. миллий уз-узини англашнинг ижтимоий психологик функциялари. шахс хатти - харакатларини тартибга солиш ва бошкаришда миллий урф - одатлар алохида урин тутади. умумбашарий урф - одатларда ахлок, хулк намуналари мавжуд булиб, улар инсон тасаввурида сакланиб колади ва аста - секин одатга айланади. урф - одатлар – миллат маънавиятининг ойнаси тарикасида инсонларнинг истак ва максадлари муштараклигини юзага келтиради. анъаналарнинг таркибий кисми хисобланган одатларни бажариш жараёнида шахсда маънавий эхтиёжлар юзага келади, бу эса уз навбатида маънавий тасаввурларни шакллантиради. маълум коидалар асосида инсон хулкини тартибга сол...

Формат DOC, 115,5 КБ. Чтобы скачать "укувчиларда маънавий тасаввурларни шакллантириш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: укувчиларда маънавий тасаввурла… DOC Бесплатная загрузка Telegram