онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот

DOC 96.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1406032642_57621.doc онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот режа: 1. онг вокеликнинг акс этишидир. 2. онгнинг пайдо булишида мехнатнинг ва ижтимоий мухитнинг роли. 3. онг ва уз-узини англаш. онг - ижтимоий ходисадир. 1.онг вокеликнинг акс этишидир. таянч иборалар: инсон онги, онг, инстинктлар, онг вокеликнинг олий инҳикосидир. инсон борликнинг бетакрор мавжудоти бир катор узига хос хусусиятларга эга. уларнинг орасида инсон онги алохида урин эгаллайди. зеро, онг табиат томонидан факат инсонгагина ато этилганки, бошка хеч бир зот табиатнинг бундай инҳомидан бенасибдир. и н с о н о н г и фавкулотда мураккаб ходиса. чунки, унинг ёрдамида инсон теварак- атрофидаги моддий олам, борликни узида акс эттиради. шу боис кадим-кадимдан одамзот узининг онги, унинг мохияти ва табиати, кандай пайдо булиб. ривож топиб, мукаммаллашиб бориши, бутун борлик билан муносабати кабилар тугрисида уйланиб келади. фалсафа тарихида эса ушбу муоммолар юзасидан турлича билдирилган карашларни учратамиз. жумладан, ислом тарихига кура, онг …
2
миясидаги нетронлар асаб толалари бажарадиган функцияларни моделлаштиришни имкони булганда эди, унда мдунинг биносига тенг булган кибер нетик курилма ясаш мумкин буларди. инсон миясида вокеликни акс этиш жараёни мураккаб ходиса булиб, унинг физиологик асослари и.павлов, соченов таҳлимотларида асослаб берилган. маҳлумки, материя харакати шакллари аслида борликнинг эволюцион тараккиётини акс эттиради. материя харакатининг биологик шакли вужудга келиши хаётнинг пайдо булишини англатади. тирик табиатнинг тарихий тараккиёти натижасида материянинг юкори шакли – одам мияси карор топди. одам мияси ва кишиларнинг асаб тизими сезги аҳзолар ёрдамида вокеликни акс эттириш хусусиятига эга. гарчи таҳсирланиш, сезги вокеликдан тирик табиатга, хусусан, хайфонларга хам хос булсада, бирок одамнинг сезги аҳзолари таҳсирланишдан хосил буладиган инҳикос тубдан фарк килади. масалан, бургут инсонга нисбатан анча узокни куради, бирок одам буюмларда бургутга нисбатан, шубхасиз, куп нарсани куради, уларни бир-биридан ажратади ва бир бутун холда куради. хайвонларда хам рухият мавжуд. фан инсон билан хайвонот дунёси уртасида биологик-физиологик маҳнода чегара йуклигини исботлаган. бирок, хайвонлардаги рухият инстинктлардан …
3
ати натижасида ажралиб чикди, аникроги, ундан баландрок кутарилди. мехнат туфайли кишилик жамияти ибтидосида аста секинлик билан одам танаси ва киёфаси инсоний тус ола башлаган. оддий мехнат куролларини яратиш ва ясаш зарурияти бу эволюцион жараёнда хал этувчи роль уйнаган. инсон мехнати унинг ижтимоий хаётини узгартира олиши ва хаттоки, кайта куришига кодир восита эканлигини одамзот борган сари кучлирок сеза бошлади. уз навбатида мехнат инсоннинг узини хам узгартириб борди. окибатда, инсон мавжудот сифатида ижтимоий мохият касб этиб боргани сайин мехнатсиз мавжуд була олмаслиги аён була борди. шунинг учун аста секинлик билан мехнат инсоннинг кундалик зарурий эхтиёжига айланиб борди. мехнат айни пайтда инсоннинг бебахо бойлиги, унинг яшаши ва хаётининг асосий замини, шартидир. одамзот кундалик эхтиёжи учун зарур булган манбаларни, улар хох моддий манба булсин, хох маънавий манба булсин, мехнат ёрдамида яратади. бу жараёнда унинг онги, тушунчалари тасаввурлари хам бойиб, кенгайиб боради. шунинг учун ишлаб чикариш ва такомиллаштириш жараёни онгнинг ривожланишига катта таҳсир курсатганлиги шубхасиздир. …
4
яна бир мухим омил хам борки, унинг мохиятини усиз тасаввур этиб булмайди. у хам булса, ижтимоий мухит омили. дархакикат, хар бир киши муайян ижтимоий мухитда тугилиб усади ва вояга етади. булар: оила, махалла, кариндош-уругчилик, узаро фикр алмашув кабилардир. бу омиллар хам кишилар онги карор топишида жуда мухимдир. колаверса, уларнинг барчаси онгнинг ижтимоий табиатини шакллантиради. муайян ижтимоий мухит онг пайдо булишида зарурий шартдир. кишилар узаро хамкорликда умр кечиришади, бир-бирлари билан доимий мулокатда булишади, фикр алмашадилар. бу эса кишиларнинг онги, тушинчалари ва дунёкарашларини шаклланиши ва ривожланишида катта роль уйнайди. агар муайян давр мобайнида ижтимоий мухит омили булмаса онг пайдо булиши мумкин эмаслиги хам аён. ёшлигидан такдир такозоси билан хайвонот дунёси мухитига тушиб колиши натижасида онг шаклланмай колган болаларнинг топилганлиги тугрисидаги манбалар, бадиий асарлар ушбу фикрни тасдиклайди. онг обҳектив вокеликнинг инсон миясидаги субҳектив инҳикосидан иборат. бунда тафаккурнинг роли бекиёсдир. т а ф а к к у р мия ёрдамида обҳектив оламнинг тушунчалар, мухокамалар, …
5
идир. тафаккурсиз тил, тил ва нутксиз тафаккур хам булмайди. тил ва тафаккур айнан бир хил нарсалар хам эмас. тафаккур обҳектив борликнинг инҳикоси булса, тил фикрнинг ифода этиш куроли, унинг узгаларга етказиб бериш, билдириш, бошкалар билан мулокат урнатиш воситасидир. онг билан тил кадимийликда тенгдир. чунки тилсиз онгнинг пайдо булиши мумкин эмас эди. жамият тараккий этиб боргани сари, тил хам ривожланиб боради. кишилар фикр алмашиши имкониятидан махрум булганда эди, умуман узлари учун зарур моддий бойликларини хам ишлаб чикара олмаган, табиат кучларига карши курашишда хам ожизлик килган булардилар. шунинг учун тил тафаккурнинг борлик шакли, тафаккур эса тилнинг мазмуниндир. тафаккур ва онг инсон миясининг махсули. онгни хам, мияни хам тафаккурдан ажратиб булмайди. бирок, бундай онгни хам мия каби моддий бир нарсага тенглаштириб хам булмайди. онгни моддийлаштириш, материянинг бир шакли ва куриниши деб уйлаш мутлако нотугридир. бундай тушуниш вулғгар материализмдан иборат. бу оким намоёндалари (молешотт, бюхнер, фогт ва бош.) жигар узидан зардоб айиргани сингари мия …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот"

1406032642_57621.doc онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот режа: 1. онг вокеликнинг акс этишидир. 2. онгнинг пайдо булишида мехнатнинг ва ижтимоий мухитнинг роли. 3. онг ва уз-узини англаш. онг - ижтимоий ходисадир. 1.онг вокеликнинг акс этишидир. таянч иборалар: инсон онги, онг, инстинктлар, онг вокеликнинг олий инҳикосидир. инсон борликнинг бетакрор мавжудоти бир катор узига хос хусусиятларга эга. уларнинг орасида инсон онги алохида урин эгаллайди. зеро, онг табиат томонидан факат инсонгагина ато этилганки, бошка хеч бир зот табиатнинг бундай инҳомидан бенасибдир. и н с о н о н г и фавкулотда мураккаб ходиса. чунки, унинг ёрдамида инсон теварак- атрофидаги моддий олам, борликни узида акс эттиради. шу боис кадим-кадимдан одам...

DOC format, 96.5 KB. To download "онг ва унинг мохияти тугрисидаги фалсафий таҳлимот", click the Telegram button on the left.