онг - келиб чиқиши ва моҳияти

DOC 120,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443689704_61381.doc онг - келиб чиқиши ва моҳияти режа: 1-§. онг – фалсафий таҳлил объекти онг – тадқиқот фалсафада онг муаммоси 2-§. онг инъикос сифатида табиатдаги инъикос онг – инъикоснинг олий шакли 3-§. онгнинг келиб чиқиши онгнинг келиб чиқиши муаммо сифатида ҳозирги замон фани онгнинг келиб чиқиши ҳақида 4-§. онгнинг биологик ва ижтимоий омиллари онг ва мия онг ва ижтимоий муҳит онг – фалсафанинг субъектив реалликни ифодаловчи ғоят кенг категориясидир; одамнинг, унинг мияси ва психикасининг ташқи дунёни идеал акс эттиришидир; инсоннинг маънавий дунёсидир, ўзининг дунёда борлигини англаб етишидир; унинг ташқи дунёга муносабатидир. одам – фикр юритувчи, онгга эга мавжудотдир. онг ёрдамида одам ташқи дунёда фаол ҳаракат қилади, уни билади, у билан субъект-объект муносабатда бўлади. онг туфайли шахснинг маънавий дунёси, унинг эмоциялари, кечинмалари, ташвиш ва истаклари, орзу-умидлари, фантазиялари мавжуд. худди шу онги туфайли инсон ҳайвонот дунёсидан фарқ қиладиган ақлли мавжудот сифатида мавжуддир. инсоннинг барча ҳайвонлардан фарқлантирувчи хусусияти бўлган онг тўғрисида гапирар экан, …

ларини бахш этади. алоҳида индивиднинг онгини ижтимоий онгнинг ривожланишисиз тасаввур қилиб бўлмайди ва инсон онги ундан ажралмасдир. фан ва фалсафада онг муаммоси – бу, пировардида, психологик, физиологик ва социал ҳолатларнинг ўзаро нисбати, муносабати масаласидир: агар инсон ақли материя эволюциясининг натижаси бўлса, фикр фикрловчи материянинг, инсон бош миясининг, мия катта ярим шарининг олий хоссасидир. инсон онги тил билан узвий боғлиқдир. тил фикрнинг моддий кўринишидир, шаклидир. одам фикрнинг мазмунини турли лисоний тизимлар: оғзаки нутқлар ва ёзма матнлар, ҳозирги замон информатикасининг сунъий тиллари ёки турли символлар, кодлар, шифрлар, формулалар ва ҳоказолар орқали билиб олади. онг феноменини фалсафий таҳлил қилишга материализм, идеализм, дуализм, гилозоизм, пантеизм каби фалсафий оқимларда турлича ёндашувлар мавжуд. материализм намояндаларининг кўпчилиги онгни инъикоснинг алоҳида шакли деб билади. материалистик нуқтаи назардан инъикос ҳаракатланувчи, ривожланувчи, ўзгарувчи материянинг атрибутларидан биридир, онг – ташқи дунёнинг инсон миясидаги инъикосининг олий шаклидир, жонли табиат эволюциясининг якунидир, бу – бугунгача маълум бўлган моддий тузилмалардан энг мураккабининг – инсон …

га яшайди. афлотуннинг «ғоялар дунёси», хегелнинг «абсолют ғоя»си ана шундай. «ғоялар дунёси», «абсолют идея» фаолдир; материя, табиат - пассив, турғундир. аристотелнинг фикрича, фаол руҳ инерт, аморф, турғун, ўз мавжудлигига лоқайд материяни шакллантиради, руҳлантиради, унга тегишли тус беради, ички шакл, демак моҳият ва маъно ато этади. бошқа бир фалсафий йўналиш – субъектив идеализм тарафдорлари онг муаммосини бирмунча бошқача ҳал қиладилар. уларнинг фикрича, субъектнинг иродаси, онги ва ақлига боғлиқ бўлмаган ҳолда объектив реаллик мавжуддир деган тезис тўғри эмас, аксинча, одам яшаб турган дунё фикрловчи субъектнинг сезгилари, тасаввурлари, кечинмалари, кайфиятлари, таъсуротлари комплексидир, йиғиндисидир. субъектив идеализмнинг энг йирик намоёндалари – д.беркли, и.г.фихте, д.юм. ҳозирги вақтда неопозитивизм, танқидий рационализм, эксистенциализмнинг айрим тарафдорлари мазкур оқимга яқинроқ позицияда турадилар. субъектив идеализмнинг энг учига чиққан шакли солипсизм номини олган фалсафий оқим бўлиб, у фақат одамнинг, унинг субъектив дунёсининг, онгининг мавжудлигига асосланади, объектив дунё, барча предметлар, одамлар, индивидни қуршаб турган ҳодисалар эса, унингча, фақат одамнинг онгида мавжуддир. хix-xx аср …

лар. улар «худо», «табиат», «руҳ» тушунчаларини максимал даражада бир-бирига яқинлаштирадилар. пантеизм ғоялари илк суфизм оқимига яқин туради. ўрта аср шарқининг атоқли мутафаккири ал-ғаззолий шу оқимнинг ёрқин вакили эди. пантеизм ғояларини жордано бруно ва бенедикт спиноза янги замоннинг европадаги фалсафий анъанаси асосида ривожлантирдилар. ҳозирги, постклассик фалсафанинг кўпдан-кўп оқимлари онгни таҳлил қилишга зўр эътибор бермоқдалар. масалан, з.фрейд, к.юнг, э.фромм номлари билан боғлиқ бўлган психоанализ фалсафаси онгсизни, унинг субъектнинг маънавий борлиғидаги ролини, шахснинг онги ва хулқ-атворига таъсирини ўрганишга катта эътибор беради. неотомизм – ҳозирги замон католицизми фалсафаси – бутун мавжудотнинг илоҳий яратилиши концепциясига асосланади. неотомизм инсоннинг яшашдан мақсади илоҳий кашфиётни кузатишдан иборат деб билади. неотомизм киши онгини индивид танасига янги шакл берувчи шахснинг асоси деб билади. ҳозирги замон «яшаш фалсафаси» – экзистенциализм - онгни қизиқ талқин қилади. масалан, немис файласуф-экзистенциалисти к.ясперснинг назарида, онгнинг муайян кўриниши, борлиқнинг маъносини одамнинг фикри, ақли билан излашни акс эттирувчи инсон фантазияси фалсафа марказида ётади. француз экзистенциалисти ж.п.сартрнинг фикрича, …

я таркибининг ҳар бир тузилмавий даражасига ўзаро таъсирларнинг ўзи учун характерли турлари ва типлари хосдир, демак унга инъикос шакллари – механик, физик, химик шакллар ҳам хосдир. ерда ҳаёт пайдо бўлиши билан ўзаро таъсирнинг сифат жиҳатдан ўзига хос янги тури – жонли организмнинг атроф муҳит шароитига мослашиши – юзага келади. жонли организмларнинг мосланувчанлик, адаптацион хоссалари асосида инъикоснинг ўзи ҳам такомиллашиб боради. жонли табиатдаги инъикос, бу – анча мураккаб даражадаги инъикосдир, чунки у организм хатти-ҳаракатини, унинг ташқи муҳитдаги фаоллигини тартибга солувчилик ролини ўйнайди. бу ерда инъикос пассив эмас, балки фаолдир, мақсадга мувофиқдир, организмнинг мунтазам функциясини таъминлайди. биологик даражадаги инъикос жонли организмнинг мақсадлари билан белгиланади ҳамда танлаш қобилияти ва информацион бойлиги билан фарқланади. информация воқеликнинг турли-туман ҳодисаларининг мақсадга мувофиқ тарзда тартибга солинган инъикосидир, бундай инъикос акс эттирувчи тизимнинг мақсадлари билан белгиланади, бу инъикос айни вақтда шу мақсадларга эришиш учун ҳам зарурдир. шунинг учун ҳозирги замон фанида материя тузилишининг биологик даражасидан бошлаб информацион инъикос …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "онг - келиб чиқиши ва моҳияти"

1443689704_61381.doc онг - келиб чиқиши ва моҳияти режа: 1-§. онг – фалсафий таҳлил объекти онг – тадқиқот фалсафада онг муаммоси 2-§. онг инъикос сифатида табиатдаги инъикос онг – инъикоснинг олий шакли 3-§. онгнинг келиб чиқиши онгнинг келиб чиқиши муаммо сифатида ҳозирги замон фани онгнинг келиб чиқиши ҳақида 4-§. онгнинг биологик ва ижтимоий омиллари онг ва мия онг ва ижтимоий муҳит онг – фалсафанинг субъектив реалликни ифодаловчи ғоят кенг категориясидир; одамнинг, унинг мияси ва психикасининг ташқи дунёни идеал акс эттиришидир; инсоннинг маънавий дунёсидир, ўзининг дунёда борлигини англаб етишидир; унинг ташқи дунёга муносабатидир. одам – фикр юритувчи, онгга эга мавжудотдир. онг ёрдамида одам ташқи дунёда фаол ҳаракат қилади, уни билади, у билан субъект-объект муносабатда бўлади. он...

Формат DOC, 120,0 КБ. Чтобы скачать "онг - келиб чиқиши ва моҳияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: онг - келиб чиқиши ва моҳияти DOC Бесплатная загрузка Telegram