психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён булиш хусусиятлари

DOC 90,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404020779_49890.doc психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён булиш хусусиятлари режа: 1. кириш 2. психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён бщлиш хусусиятлари 3. миллий кадриятлар ва маънавий тасаввурлар аждодларимиз яратган бундай хикматлар неча авлодларнинг маънавий эхтиёжларини кондириб келган. хар бир давр макол ва маталлар хазинасидан уз замон рухига мос келадиганини танлаб олади. юкорида биз узбек халкига хос булган кексаларни хурматлаш, мехмондустлик, мехнатсеварлик каби фазилатларнинг кенг ривожланганлигини айтиб утган эдик. халкнинг шу психологик хусусиятлари улар яратган купгина маколларда уз ифодасини топган. масалан, ота - она ва кексаларни хурматлаш туғрисида куйидаги маколлар яратилган: оталар сузи – аклнинг кузи. кари бор уйнинг зари бор. кари билганни пари билмас. олтиннинг эскиси булмас, ота - онанинг бахоси. мехмондустликка доир: мехмон отангдан улуғ. мехмон келар эшикдан, ризки келар тешикдан. мехмонга ош куй, икки кулини буш куй. мехнатсеварликка доир: элга хизмат – олий химмат яхшидан боғ колар, ёмондан доғ. мехнат, мехнатнинг таги – рохат! мехнат килган элда азиз. ва хоказо. …
2
луғати» да ёзилгандек, кадриятлар хилма-хил шаклларга эгадир: моддий, маънавий, умумбашарий, минтакавий, умуминсоний; жамият хаётининг сохаларига оид булган иктисодий, ижтимоий, сиёсий, маданий; ижтимоий онг шаклларига тегишли ахлокий, диний, хукукий, илмий; хаётнинг ижтимоий тузилишига мувофик келадиган миллий, синфий, партиявий ва бошкалар миллий кадриятлар деганда эса муайян миллат учун мухим ахамиятга эга булган жихатлар, хусусиятлар, моддий ва маънавий бойликлар тушунилади. миллий кадриятларнинг сохиби миллат хисобланади. миллат таназзулга учраса, унинг кадриятлари хам таназзулга дучор булади. чунки кадриятлар муайян шароитларда шаклланади, шароитларнинг узгариши кадриятларга уз таъсирини утказмай колмайди. миллий кадриятлар миллатнинг тарихи, турмуш тарзи, келажаги, унинг авлодлари, ижтимоий катламлар, миллий онг, тил, маънавият, маданияти билан боғлик холда намоён булади. хар бир халкнинг психологик хусусиятлари миллий характери, кобилиятлари, диди, унинг ижтимоий тарихий ривожланиш жараёнида шаклланувчи баркарор хислатларида мавжуд булади. халкнинг рухий холати унинг миллий маданияти, тили, адабиёти, меъморчилиги, кушик, мусика, кийиниш ва урф - одатларида чукур акс этади. ижтимоий - иктисодий тараккиёт халк маданиятининг умумий мазмунини …
3
тларини ташлаб, катталарга кушилган, бирга овга бориб мехнат килган» анъаналар, урф - одат ва маросимлар ана шу тарика пайдо булиб, авлоддан - авлодга утиб, шаклланиб, ривожланиб, хар бир авлод, халк миллат тараккиётининг ижтимоий тарихий боскичларида узининг учмас изини колдирган. илмий адабиётларда кенг кулланиладиган традиция юнонча «traditiоn» сузидан олинган булиб, «утказаман» деган маъно ифодалаб, узбекча асосан «анъана» маъносига тенгдир. дархакикат, традициянинг синоними – анъана - ижтимоий ходиса булиб, кишилар онги ва хаётида уз урнини топган, ижтимоий хаёт, мехнат, маданиятнинг хамма сохаларига хос ходисаларнинг жуда кенг доирасини узига камраган, авлоддан - авлодга утиб, такрорланиб турадиган, умум ёки маълум гурух томонидан кабул килинган тартиб – коидалар йиғиндисидир. «анъана-узок замонлардан бери авлоддан-авлодга, оталардан болаларга утиб давом этиб келган урф-одатлар, ахлок нормалари, карашлар ва ш.к.»«урф-анъана сифатида умумхалк томонидан кабул килинган тартиб коида: одат»(29;281). урф - одат – муайян шароит таъсирида вужудга келиб, кишилар турмушига сингиб кетган, кундалик хаётда такрорланиб турувчи хатти - харакат, купчилик томонидан …
4
«урф - одат» тушунчасидан кенгрок маънога эга, учинчидан, урф - одатлар анъаналардан харакат доираси буйича эмас, балки ижтимоий функцияси билан фаркланиб туради. урф - одатлар у ёки бу холат, маросимда инсон кандай амаллар бажариши кераклигини аник курсатиб беради. анъаналар эса аник холатлар учун эмас, балки маънавий сифатларни намоён этишга каратилгандир. масалан, йигит ва кизнинг вояга етиб уйланиши ёки турмушга чикиши анъана, туй утказилиши эса маросим, маросимдаги амалларнинг бажарилиши эса урф - одатдир. республикамиз худудида яшовчи хар бир миллатнинг узига хос маданияти мавжуд булиб, бу маданият миллийлик хусусиятига эгадир. узбек оилаларида миллий узига хосликни хулк -атвор, шахсий сифатлар, хаттоки, уй курилиши, озик-овкат ва оилавий муносабатларда акс этиши исбот талаб килмайдиган хакикатдир. мисол учун нонга муносабатни олиб карайлик. нон бу тирикчилик мазмуни, хаёт манбаи, шу билан бирга, дастурхонимиз куркидир. шу боис аждодларимиз нонни мукаддас деб билганлар ва у хакда кушиклар, достонлар тукиганлар. ерда ётган бир бурда нонни дархол кулга олиб, кузимизга суртишимиз, …
5
р ижтимоий психологик холат сифатида инсон идеаллари, диди, эхтиёжлари ва дунёкарашини, ишонч ва эътикодини, шахс фаоллигини белгилайди. масалан, кадимдан узок сафарга отланганда «сенинг шаънингга гард юктирмай кайтайин» деган маънода остона упилиб, унинг гарди кузга суртилган. сафардан кайтганда хам остонага хурмати бажо келтирилган. оилада вояга етаётган фарзандлар катталарнинг бу хатти-харакатларини тулик англаб етмасалар хам кузатиб борганлар, аста - секин унинг мохиятини тушуна бошлаган. бола остонанинг мукаддаслиги, унинг шаъни, оила, махалла, кариндош - уруғларнинг обруси эканлиги куча - куйда, дустлар орасида, хизматда ва мехмонда булганда хам ижтимоий одатларга амал килиш кераклиги, шу анъаналар таъсирида унинг баъзи хулкий хислатлари шаклланиб бораётганлигини англай борадилар. хар бир харакат ва фаолиятга ундовчи куч бу-мотив хисобланади. эхтиёж харакатга ундовчи англанган мотив вазифасини бажариши мумкин. анъаналар таркибидаги одатни адо этиш жараёнида шахснинг маънавий эхтиёжини миллий урф-одат ва анъаналар вужудга келтиради. у ёки бу урф - одат ва анъанани бажариш учун шахсда унга нисбатан кизикиш туйғуси пайдо булиши лозим. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён булиш хусусиятлари" haqida

1404020779_49890.doc психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён булиш хусусиятлари режа: 1. кириш 2. психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён бщлиш хусусиятлари 3. миллий кадриятлар ва маънавий тасаввурлар аждодларимиз яратган бундай хикматлар неча авлодларнинг маънавий эхтиёжларини кондириб келган. хар бир давр макол ва маталлар хазинасидан уз замон рухига мос келадиганини танлаб олади. юкорида биз узбек халкига хос булган кексаларни хурматлаш, мехмондустлик, мехнатсеварлик каби фазилатларнинг кенг ривожланганлигини айтиб утган эдик. халкнинг шу психологик хусусиятлари улар яратган купгина маколларда уз ифодасини топган. масалан, ота - она ва кексаларни хурматлаш туғрисида куйидаги маколлар яратилган: оталар сузи – аклнинг кузи. кари бор уйнинг зари бор. кари билганни пари бил...

DOC format, 90,0 KB. "психологик киёфанинг маънавий маданиятда намоён булиш хусусиятлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.