ta’limni tashkil etish shakl, metod va vositalari

DOCX 146,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1670354807.docx ta’limni tashkil etish shakl, metod va vositalari reja: 1. ta’lim turlari 2. ta’limni tashkil etish shakllari: asosiy va yordamchi shakllar 3. ta’lim metodi, usul va vosita tushunchalari 4. ta’lim metodlari tasnifi va mohiyati 5. ta’lim metodlarini tanlab olish shartlari 6. ta’lim vositalari tasnifi va mohiyati 1. ta’lim turlari. tayanch iboralar: taraqqiyot jarayoni, o’qitish va tarbiyalash tamoyillari, dogmatik o’qitish, bilimlarni o’zlashtirish, tushuntiruvchi- namoyish etuvchi ta’lim, dasturlashtirilgan ta’lim, kompyuterlashtirishning maqsadi, kompyuterli o’qitish tizimi, innovatsion ta’lim, masofaviy ta’lim. didaktik g’oyalar jamiyat taraqqiyoti jarayonida yangi g’oyalar bilan boyib, takomillashib boraveradi va ular o’ziga xos tizimlar ko’rinishida shakllanadi. shu sababli ham ta’lim turlari o’quv jarayonini tashkil etish va uni amalga oshirishga nisbatan turlicha yondashuvlar asosida shakllantiriladi. pedagogik tizimlarning asosiy turlari quyidagilardir: · arhaik (ibtidoiy); · qadimgi (shumer, misr, hitoyda eramizdan avvalgi uchinchi ming yillik); · avestit (baqtriya, sug’diyona, horazmda-eramizdan avvalgi vii-vi asrlar); · yunon (ellins, rim-yunon, rim-eramizdan avvalgi v-i asrlar); · o’rta asr (dogmatik, …

binoan yoshlarni o’qitish va tarbiyalash quyidagi tamoyillarga asoslangan: · yoshlarni diniy va ma’naviy jihatdan tarbiyalash; · jismoniy jihatdan tarbiyalash; · yoshlarni o’qish va yozishga o’rgatish orqali ularning savodxonligini shakllantirish. “avesto” g’oyalari bo’yicha yer, quyosh, suv, olov muqaddas deb e’tirof etilganligi sababli yoshlarni tarbiyalashda ona yerga, atrof- muhit, tabiatga muhabbat hissini uyg’otish muhim yo’nalish hisoblangan. shuningdek, unga barkamol shaxs obraziga qo’yilgan talablar haqida aniq tasavvurlar ifoda etilgan. muntazam o’qitishning ilk turi qadimgi yunon faylasufi suqrot (eramizdan avvalgi 469-399 er. avv. yillar) va ularning o’quvchilari tomonidan keng qo’llanilgan yordamchi savollarga javob topish metodi hisoblanadi. bu metod fanda suqrotcha suhbat metodi nomini olgan. bu metodning mazmun-mohiyati quyidagicha bo’ladi, ya’ni bunda eng avval o’qituvchi o’z o’quvchisida qiziqish yo’nalishini va bilishga intilishini uyg’otadigan savollardan foydalanilgan; keyin esa mulohaza yuritish asosida o’quvchini voqea- hodisalarning mohiyatini idrok etishga undagan. demak, suqrotcha suhbat metodida qiziqishdan bilishga, bilishdan idrok etishga qarab induktiv metod asosidagi faoliyat dinamikasi shakllantirilgan. mazkur jarayonda …

in, degan hukumiy fikr shakllangan. “haqiqiy g’oyalar” deb nom olgan pedagogik tizimning asosiy tayanch nuqtasi haqiqiy bilimlarni o’zlashtirishdan iborat bo’lgan. abu ali ibn sinoning “donishnoma” va “bilimlar kitobi” nomli asarlarida ham mazkur muammo echimiga alohida e’tibor qaratilgan. ularda ta’kidlanishicha haqiqiy bilimlarni o’zlashtirishga ikkita to’siq halaqit qiladi. ular: so’zlarning aniq emasligi; fikrlarning tushunarli emasligi. qayd etilgan kamchiliklarni bartaraf etishda logika fani yutuqlari va ulardan iste’molda foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. musulmon mamlakatlarida yoshlarni o’qitish va tarbiyalashda ular tomondan arab tilida yozilgan “qur’oni karim”ni va “hadisi sharif ”ni yod olinishi bilim egallashning asosiy sharti hisoblangan. bulardan tashqari o’sha paytda bir qator maktablarda fors tili ham o’rgatilgan. yoshlar asosiy ta’limni maktablar-boshlang’ich maktabdan olganlar va unda ilohiy va muqaddas kitobni (“qur’oni karim”ni va “hadisi sharif”ni) o’qish, yodlash va talqin qilish mashg’ulotlari, shuningdek, boshqa manbalar bo’yicha ham o’qish, yozish va hisoblash tafakkurini shakllantirish faoliyatlari amalga oshirilgan. demak, dogmatik o’qitishda yoshlarning asosiy faoliyatlarini tinglash, o’qish, yod …

dabiyotlari asta-sekin ancha ko’p qirrali, turli-tuman bo’lib boravergan. dogmatik o’qitish o’rniga asta-sekin o’quv jarayonida ko’rgazmalilikni keng jalb etish natijasida tushuntirish, tushuntirish-namoyish etish kabi ta’lim shakllari qo’llanila boshlandi. hozirgi vaqtda, respublikamizda faoliyat yuritayotgan zamonaviy ta’lim muassasalarida ta’limning eng muhim quyidagi uch turidan foydalanilmoqda: · tushuntiruvchi-namoyish etuvchi ta’lim. bu an’anaviy yoki axborot beruvchi ta’lim deb ataladi; · muammoli o’qitish; · dasturlashtirilgan ta’lim yoki kompyuterli o’qitish. bugungi kunda o’rta asrda keng qo’llanilgan ta’lim turlari dogmatik va sholastik o’qitish elementlari ham saqlanib kelinmoqda. tushuntiruvchi-namoyish etuvchi ta’lim turi. uning asosiy metodi ko’rgazmalilik asosida tushuntirishdan iborat bo’lib, uning asosini tinglash va eslab qolish tashkil etadi. bu ta’lim turi vaqtni tejash, ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchilarning vaqtini tejash, qiyin bilimlarni tushunishini osonlashtirish, ta’lim jarayonini optimal boshqarishni ta’minlaydi. biroq bu ta’lim turida ayrim kamchiliklar mavjud, ya’ni, “tayyor” bilimlarni berish va ta’lim oluvchilarni bilimlarini o’zlashtirishida mustaqil hamda mahsuldor fikrlashdan ozod etish, o’quv jarayonini individuallashtirish va differentsiyallashtirish imkoniyatlarining kamligi. muammoli …

oblanadi. muammoni hal etishning keyingi bosqichida ta’lim oluvchilar berilayotgan savol bo’yicha mavjud muammoni aniqlaydilar, tahlil qiladilar, javob topish uchun ularning etarli emasligini aniqlaydilar va etishmayotgan axborotni topishga intiladilar. uchinchi bosqich muammoni yechish uchun zarur bo’lgan bilimlarni turli usullar bilan egallashga qaratilgan faoliyat bo’lib, u ta’lim oluvchida mustaqil fikr shakllanishi orqali aniqlanadi. shundan keyin muammoni hal etish, olingan natijalarni tekshirish, dastlabki gipoteza bilan solishtirish, egallangan bilimlar, malakalarni tizimlashtirish va umumlashtirish jarayonlari amalga oshiriladi. muammoli topshiriqlar savollar, o’quv masalalari, amaliy vaziyatlardan iborat bo’lishi mumkin. muammoli savolda javoblar izlash turli variantlarda bo’lishi mumkin. muammoli masala esa uni yechish yo’llarini mustaqil izlashga intilishni yuzaga keltiruvchi o’quv-o’rganish topshirig’idir. muammoli masala asosini mavjud bilimlar o’rtasidagi qarama- qarshiliklar tashkil etadi. o’qish jarayonida muammoli vaziyat sub’ekt (ta’lim oluvchi) o’zi uchun qiyin bo’lgan masalani yechishga qiziqishi, ammo unga ma’lumotlar yetishmasligi va uning o’zi ularni izlab topishi zarurligini ko’zda tutiladi. muammoli o’qitishning afzalliklari: shaxsiy ijodiy faoliyatni tashkil etish asosida bilimlarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ta’limni tashkil etish shakl, metod va vositalari"

1670354807.docx ta’limni tashkil etish shakl, metod va vositalari reja: 1. ta’lim turlari 2. ta’limni tashkil etish shakllari: asosiy va yordamchi shakllar 3. ta’lim metodi, usul va vosita tushunchalari 4. ta’lim metodlari tasnifi va mohiyati 5. ta’lim metodlarini tanlab olish shartlari 6. ta’lim vositalari tasnifi va mohiyati 1. ta’lim turlari. tayanch iboralar: taraqqiyot jarayoni, o’qitish va tarbiyalash tamoyillari, dogmatik o’qitish, bilimlarni o’zlashtirish, tushuntiruvchi- namoyish etuvchi ta’lim, dasturlashtirilgan ta’lim, kompyuterlashtirishning maqsadi, kompyuterli o’qitish tizimi, innovatsion ta’lim, masofaviy ta’lim. didaktik g’oyalar jamiyat taraqqiyoti jarayonida yangi g’oyalar bilan boyib, takomillashib boraveradi va ular o’ziga xos tizimlar ko’rinishida shakllanadi. shu sab...

Формат DOCX, 146,0 КБ. Чтобы скачать "ta’limni tashkil etish shakl, metod va vositalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ta’limni tashkil etish shakl, m… DOCX Бесплатная загрузка Telegram